বিশ্বরূপদৰ্শনযোগ
অথৈকাদশোহধ্যায়ঃ
শ্লোক ১
অৰ্জুন উবাচ |
মদনুগ্রহায় পরমং গুহ্যমध्यात्मসংজ্ঞিতম্ |
যত্ত্বয়োক্তং বচস্তেন মোহোহয়ং বিগতো মম ||১১-১||
Translation
অৰ্জুনে ক’লে -- মোৰ প্ৰতি অনুগ্ৰহ কৰিবলৈ আপুনি যি পৰম গোপনীয়, আধ্যাত্মিক উপদেশ প্ৰদান কৰিলে, তাৰ দ্বাৰা মোৰ মোহ দূৰ হৈছে।
শ্লোক ২
ভৱাপ্যয়ৌ হি ভূতানাং শ্ৰুতৌ বিস্তৰশো ময়া |
ত্বত্তঃ কমলপত্ৰাক্ষ মাহাত্ম্যমপি চাব্যয়ম্ ||১১-২||
Translation
হে কমলনয়ন! মই আপোনাৰ পৰা ভূতসমূহৰ উৎপত্তি আৰু প্ৰলয়ৰ কথা বিস্তাৰিতভাৱে শুনিছোঁ, লগতে আপোনাৰ অবিনাশী মাহাত্ম্যও শুনিছোঁ।
শ্লোক ৩
এবমেতদ্যথাথ ত্বমাত্মানং পৰমেশ্বৰ |
দ্ৰষ্টুমিচ্ছামি তে ৰূপমৈশ্বৰং পুৰুষোত্তম ||১১-৩||
Translation
হে পৰমেশ্বৰ! আপুনি নিজৰ বিষয়ে যি কৈছে, সেয়া তেনেকুৱাই। কিন্তু হে পুৰুষোত্তম! মই আপোনাৰ সেই ঐশ্বৰিক ৰূপ প্ৰত্যক্ষ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ।
শ্লোক ৪
মন্যসে যদি তচ্ছক্যং ময়া দ্ৰষ্টুমিতি প্ৰভো |
যোগেশ্বৰ ততো মে ত্বং দৰ্শয়াত্মানমব্যয়ম্ ||১১-৪||
Translation
হে প্ৰভু! যদি আপুনি ভাবে যে মোৰ দ্বাৰা আপোনাৰ সেই ৰূপ দেখা সম্ভৱ, তেন্তে হে যোগেশ্বৰ! আপুনি মোক আপোনাৰ সেই অবিনাশী ৰূপ দৰ্শন কৰাওক।
শ্লোক ৫
শ্ৰীভগৱানুবাচ |
পশ্য মে পাৰ্থ ৰূপাণি শতশোঽথ সহস্ৰশঃ |
নানাবিধানি দিব্যানি নানাবৰ্ণা কৃতীনি চ ||১১-৫||
Translation
শ্ৰীভগৱানে ক’লে -- হে পাৰ্থ! মোৰ শত-সহস্ৰ, নানা প্ৰকাৰৰ, নানা বৰ্ণ আৰু আকৃতিৰ দিব্য ৰূপসমূহ দৰ্শন কৰা।
শ্লোক ৬
পশ্যাদিত্যান্বসূনৰুদ্ৰানশ্বিনৌ মৰুতস্তথা |
বহূ্যদৃষ্টপূৰ্বাণি পশ্যাশ্চৰ্যাণি ভাৰত ||১১-৬||
Translation
হে ভাৰত! মোৰ মাজত আদিত্য, বসু, ৰুদ্ৰ, অশ্বিনীকুমাৰ আৰু মৰুৎগণক চোৱা, লগতে পূৰ্বে কেতিয়াও নদেখা বহুতো আচৰিত ৰূপ দৰ্শন কৰা।
শ্লোক ৭
ইহৈকস্থং জগৎকৃৎস্নং পশ্যাদ্য সচৰাচৰম্ |
মম দেহে গুড়াকেশ যচ্চান্যদ্ দ্ৰষ্টুমিচ্ছসি ||১১-৭||
Translation
হে গুড়াকেশ! আজি মোৰ এই শৰীৰত চৰাচৰ জগতক এক স্থানত অৱস্থিত দেখা, আৰু তুমি যি যি চাবলৈ ইচ্ছা কৰা, সেয়াও চোৱা।
শ্লোক ৮
ন তু মাং শক্যসে দ্ৰষ্টুমনেনৈব স্বচক্ষুষা |
দিব্যং দদামি তে চক্ষুঃ পশ্য মে যোগমৈশ্বৰম্ ||১১-৮||
Translation
কিন্তু তুমি তোমাৰ এই প্ৰাকৃত চকুৰে মোক দেখা পোৱাত সমৰ্থ নহ’বা; সেয়ে মই তোমাক দিব্য চকু প্ৰদান কৰিলোঁ, তাৰ দ্বাৰা মোৰ ঐশ্বৰিক যোগ দৰ্শন কৰা।
শ্লোক ৯
সঞ্জয় উবাচ |
এবমুক্ত্বা ততো ৰাজনমহাযোগেশ্বৰো হৰিঃ |
দৰ্শয়ামাস পাৰ্থায় পৰমং ৰূপমৈশ্বৰম্ ||১১-৯||
Translation
সঞ্জয়ে ক’লে -- হে ৰাজন! এইদৰে কৈ মহাযোগেশ্বৰ হৰিয়ে অৰ্জুনক তেওঁৰ পৰম ঐশ্বৰিক ৰূপ প্ৰদৰ্শন কৰিলে।
শ্লোক ১০ আৰু ১১
অনেকবক্ত্ৰনয়নমনেকাদ্ভুতদৰ্শনম্ |
অনেকদিব্যাভৰণং দিব্যানেকোদ্যতায়ুধম্ ||১১-১০||
দিব্যমাল্যাম্বৰধৰং দিব্যগন্ধানুলেপনম্ |
সৰ্বাশ্চৰ্যময়ং দেৱমনন্তং বিশ্বতোমুখম্ ||১১-১১||
Translation
অসংখ্য মুখ আৰু চকুৰে যুক্ত, অদ্ভুত দৰ্শনযুক্ত, দিব্য অলংকাৰ আৰু দিব্য অস্ত্ৰধাৰী। দিব্য মালা আৰু বস্ত্ৰ পৰিহিত, দিব্য সুগন্ধি লিপ্ত, সকলো আশ্চৰ্যৰে পৰিপূৰ্ণ, অনন্ত আৰু বিশ্বতোমুখী সেই পৰম দেৱক অৰ্জুনে দেখিলে।
শ্লোক ১২
দিবি সূৰ্যসহস্ৰস্য ভৱেদ্যুগপদুত্তিষ্ঠা |
যদি ভাঃ সদৃশী সা স্যাদ্ভাসস্তস্য মহাত্মনঃ ||১১-১২||
Translation
আকাশত যদি হাজাৰ সূৰ্য একেলগে উদয় হয়, তেন্তে যি পোহৰ হ’ব, সেই পোহৰ সেই মহাত্মাৰ প্ৰভাৰ সৈতে কিঞ্চিৎ সদৃশ হ’ব পাৰে।
শ্লোক ১৩
তত্ৰৈকস্থং জগৎকৃৎস্নং প্ৰবিভক্তমলেকধা |
অপশ্যদ্দেৱদেৱস্য শৰীৰে পাণ্ডৱস্তদা ||১১-১৩||
Translation
পাণ্ডুপুত্ৰ অৰ্জুনে সেই সময়ত দেৱতাৰ দেৱ শ্ৰীকৃষ্ণৰ শৰীৰত বহুধা বিভক্ত সমগ্ৰ জগতক এক স্থানত অৱস্থিত দেখিলে।
শ্লোক ১৪
ততঃ স বিস্ময়াৱিষ্টো হৃষ্টৰোমা ধনঞ্জয়ঃ |
প্ৰণম্য শিৰসা দেৱং কৃতাঞ্জলিৰভাষত ||১১-১৪||
Translation
তাৰ পিছত বিস্ময়ত অভিভূত হৈ, ৰোমাঞ্চিত হৈ ধনঞ্জয় অৰ্জুনে সেই বিশ্বৰূপ দেৱক শিৰ নত কৰি প্ৰণাম জনালে আৰু হাতযোৰ কৰি ক’বলৈ ধৰিলে।
শ্লোক ১৫
অৰ্জুন উবাচ |
পশ্যামি দেৱাংস্তব দেৱ দেহে
সৰ্বাংস্তথা ভূতবিশেষসঙ্খান্ |
ব্ৰহ্মাণমীশং কমলাসনস্থ-
মৃষীংশ্চ সৰ্বানুগাংশ্চ দিব্যান্ ||১১-১৫||
Translation
অৰ্জুনে ক’লে -- হে দেৱ! মই আপোনাৰ শৰীৰত সকলো দেৱতাক, ভূতসমূহৰ সমূহক, কমলাসনত উপবিষ্ট ব্ৰহ্মাক, ঋষিসকলক আৰু দিব্য সৰ্পসকলক দেখিছোঁ।
শ্লোক ১৬
অনেকবাহূদৰবক্ত্ৰনেত্ৰং
পশ্যামি ত্বাং সৰ্বতোঽনন্তৰূপম্ |
নান্তং ন মধ্যং ন পুনস্তৱাদিং
পশ্যামি বিশ্বেশ্বৰ বিশ্বৰূপ ||১১-১৬||
Translation
হে বিশ্বেশ্বৰ! মই আপোনাক অসংখ্য বাহু, উদৰ, মুখ আৰু চকুৰে যুক্ত, সৰ্বত্ৰ অনন্ত ৰূপত দেখিছোঁ। হে বিশ্বৰূপ! মই আপোনাৰ আদি, মধ্য বা অন্ত একো দেখা পোৱা নাই।
শ্লোক ১৭
কিৰীটিনং গদিনং চক্ৰিণং চ
তেজোৰাশিং সৰ্বতো দীপ্তিমন্তম্ |
পশ্যামি ত্বাং দুৰ্নিৰীক্ষ্যং সমন্তাদ
দীপ্তানলাৰ্কদ্যুতিমপ্ৰমেয়ম্ ||১১-১৭||
Translation
মই আপোনাক কিৰীট, গদা আৰু চক্ৰধাৰী, তেজৰ পুঞ্জ, চাৰিওফালে প্ৰকাশমান, অগ্নি আৰু সূৰ্যৰ দৰে জ্যোতিৰ্ময়, দেখা পোৱাত অতি কঠিন আৰু অপ্ৰমেয় ৰূপত দেখিছোঁ।
শ্লোক ১৮
ত্বমক্ষৰং পৰমং বেদিতব্যং
ত্বমস্য বিশ্বস্য পৰং নিধানম্ |
ত্বমব্যয়ঃ শাশ্বতধৰ্মগোপ্তা
সনাতনস্ত্বং পুৰুষো মতো মে ||১১-১৮||
Translation
আপুনি পৰম অক্ষৰ, জানিবলগীয়া বস্তু, এই বিশ্বৰ পৰম আশ্ৰয়। আপুনি অবিনাশী, শাশ্বত ধৰ্মৰ ৰক্ষক আৰু সনাতন পুৰুষ বুলি মোৰ ধাৰণা।
শ্লোক ১৯
অনাদিমধ্যান্তমনন্তবীৰ্য-
মনন্তবাহুং শশিশূৰ্যনেত্ৰম্ |
পশ্যামি ত্বাং দীপ্তহুতাশবক্ত্ৰং
স্বতেজসা বিশ্বমিদং তপন্তম্ ||১১-১৯||
Translation
মই আপোনাক আদি-মধ্য-অন্তহীন, অনন্ত বীৰ্যৱান, অনন্ত বাহুযুক্ত, চন্দ্ৰ-সূৰ্যৰূপী চকুযুক্ত, প্ৰজ্বলিত অগ্নিৰূপী মুখযুক্ত আৰু নিজৰ তেজেৰে এই বিশ্বক উত্তপ্ত কৰা ৰূপত দেখিছোঁ।
শ্লোক ২০
দ্যাৱাপৃথিব্যোৰিদমন্তৰং হি
ব্যাপ্তং ত্বয়ৈকেন দিশশ্চ সৰ্বাঃ |
দৃষ্ট্বাদ্ভুতং ৰূপমুগ্ৰং তৱেদং
লোকত্ৰয়ং প্ৰব্যথিতং মহাত্মন্ ||১১-২০||
Translation
হে মহাত্মন! আকাশ আৰু পৃথিৱীৰ মাজৰ এই স্থান আৰু সকলো দিশ আপোনাৰ দ্বাৰাই ব্যাপ্ত হৈ আছে। আপোনাৰ এই অদ্ভুত আৰু উগ্ৰ ৰূপ দেখি তিনিও লোক ভয়ত কঁপি উঠিছে।
শ্লোক ২১
অমী হি ত্বাং সুৰসঙ্ঘা বিশন্তি
কেচিদ্ভীতাঃ প্ৰাঞ্জলয়ো গৃণন্তি |
স্বস্তীত্যুক্ত্বা মহৰ্ষিসিদ্ধসঙ্ঘাঃ
স্তুবন্তি ত্বাং স্তুতিভিঃ পুষ্কলাভিঃ ||১১-২১||
Translation
এই দেৱতাসকল আপোনাৰ মাজত প্ৰৱেশ কৰিছে, কোনোৱে ভয়ত হাতযোৰ কৰি প্ৰাৰ্থনা কৰিছে। মহৰ্ষি আৰু সিদ্ধসকলে 'কল্যাণ হওক' বুলি কৈ স্তুতি কৰিছে।
শ্লোক ২২
ৰুদ্ৰাদিত্যা বসবো যে চ সাধ্য
বিশ্বেঽশ্বিনৌ মৰুতশ্চোষ্ণপাশ্চ |
গন্ধৰ্বযক্ষাসুৰসিদ্ধসঙ্ঘা
বীক্ষন্তে ত্বাং বিস্মিতাশ্চৈব সৰ্বে ||১১-২২||
Translation
ৰুদ্ৰ, আদিত্য, বসু, সাধ্য, বিশ্বদেৱ, অশ্বিনীকুমাৰ, মৰুৎ, পিতৃগণ, গন্ধৰ্ব, যক্ষ, অসুৰ আৰু সিদ্ধসকলে বিস্ময়ত আপোনাক দৰ্শন কৰিছে।
শ্লোক ২৩
ৰূপং মহত্তে বহুৱক্ত্ৰনেত্ৰং
মহাবাহো বহুবাহূৰুপাদম্ |
বহূদৰং বহু দংষ্ট্ৰাকৰালং
দৃষ্ট্বা লোকাঃ প্ৰব্যথিতাস্তথাহম্ ||১১-২৩||
Translation
হে মহাবাহো! আপোনাৰ বহু মুখ, চকু, বাহু, উৰু, ভৰি, উদৰ আৰু বিকট দংষ্ট্ৰা থকা এই বিশাল ৰূপ দেখি সকলো লোকৰ লগতে ময়ো অতিশয় ব্যথিত হৈছোঁ।
শ্লোক ২৪
নভঃস্পৃশং দীপ্তমনেকবৰ্ণং
ব্যাত্তাননং দীপ্তবিশালনেত্ৰম্ |
দৃষ্ট্বা হি ত্বাং প্ৰব্যথিতান্তৰাত্মা
ধৃতিং ন বিন্দামি শমং চ বিষ্ণো ||১১-২৪||
Translation
হে বিষ্ণু! আকাশ স্পৰ্শ কৰা, প্ৰজ্বলিত, নানা বৰ্ণৰ, বিশাল মুখ আৰু চকু থকা আপোনাক দেখি মোৰ অন্তৰাত্মা ভয়ত কঁপিছে, মই ধৈৰ্য আৰু শান্তি হেৰুৱাই পেলাইছোঁ।
শ্লোক ২৫
দংষ্ট্ৰাকৰালানি চ তে মুখানি
দৃষ্ট্বৈব কালানলসন্নিভানি |
দিশো ন জানে ন লভে চ শৰ্ম
প্ৰসীদ দেৱেশ জগন্নিবাস ||১১-২৫||
Translation
প্ৰলয়ৰ অগ্নিৰ দৰে আপোনাৰ বিকট দংষ্ট্ৰা থকা মুখসমূহ দেখি মই দিশ হেৰুৱাই পেলাইছোঁ আৰু শান্তি পোৱা নাই। হে দেৱেশ! হে জগন্নিবাস! আপুনি প্ৰসন্ন হওক।
শ্লোক ২৬ আৰু ২৭
অমী চ ত্বাং ধৃতৰাষ্ট্ৰস্য পুত্ৰাঃ
সৰ্বে সহৈৱাৱনিপালসঙ্ঘৈঃ |
ভীষ্মো দ্ৰোণঃ সূতপুত্ৰস্তথাসৌ
সহাস্মদীয়ৈৰপি যোধমুখ্যৈঃ ||১১-২৬||
ৱক্ত্ৰাণি তে ত্বৰমাণা বিশন্তি
দংষ্ট্ৰাকৰালানি ভয়ানকানি |
কেচিদ্বিলগ্না দশনান্তৰেযু
সন্দৃশ্যন্তে চূৰ্ণিতৈৰুত্তমাঙ্গৈঃ ||১১-২৭||
Translation
ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ পুত্ৰসকল, ৰজাসকল, ভীষ্ম, দ্ৰোণ, কৰ্ণ আৰু আমাৰ পক্ষৰ বীৰসকলো আপোনাৰ বিকট দংষ্ট্ৰা থকা মুখত প্ৰৱেশ কৰিছে। কিছুমানক আপোনাৰ দাঁতৰ মাজত চূর্ণ-বিচূর্ণ হোৱা অৱস্থাত দেখা গৈছে।
শ্লোক ২৮
যথা নদীনাং বহৱোঽম্বুৱেগাঃ
সমুদ্ৰমেৱাভিমুখা দ্ৰৱন্তি |
তথা তৱামী নৰলোকবীৰা
বিশন্তি ৱক্ত্ৰাণ্যভিবিজ্বলন্তি ||১১-২৮||
Translation
নদীৰ সোঁত যেনেকৈ সাগৰৰ ফালে ধাৱমান হয়, তেনেকৈ এই বীৰসকলে আপোনাৰ প্ৰজ্বলিত মুখত প্ৰৱেশ কৰিছে।
শ্লোক ২৯
যথা প্ৰদীপ্তং জ্বলনং পতঙ্গা
বিশন্তি নাশায় সমৃদ্ধৱেগাঃ |
তথৈৱ নাশায় বিশন্তি লোকাস্ত-
তৱাপি ৱক্ত্ৰাণি সমৃদ্ধৱেগাঃ ||১১-২৯||
Translation
পতংগই যেনেকৈ নিজৰ বিনাশৰ বাবে প্ৰজ্বলিত অগ্নিত প্ৰৱেশ কৰে, তেনেকৈ এই লোকসকলেও নিজৰ বিনাশৰ বাবে আপোনাৰ মুখত প্ৰৱেশ কৰিছে।
শ্লোক ৩০
লেলিহ্যসে গ্ৰসমানঃ সমন্তাল-
লোকানসমগ্ৰান্বদনৈৰ্জ্বলদ্ভিঃ |
তেজোভিৰাপূৰ্য জগৎসমগ্ৰং
ভাসস্তৱোগ্ৰাঃ প্ৰতপন্তি বিষ্ণো ||১১-৩০||
Translation
হে বিষ্ণু! আপুনি প্ৰজ্বলিত মুখৰে সকলো লোকক গ্ৰাস কৰিছে। আপোনাৰ উগ্ৰ প্ৰকাশে সমগ্ৰ জগতক উত্তপ্ত কৰি তুলিছে।
শ্লোক ৩১
আখ্যাহি মে কো ভৱানুদ্ৰৰূপো
নমোঽস্তু তে দেৱবৰ প্ৰসীদ |
বিজ্ঞাতুমিচ্ছামি ভৱন্তমাদ্যং
ন হি প্ৰজানামি তৱ প্ৰবৃত্তিম্ ||১১-৩১||
Translation
মোক কওক, আপুনি কোন এই উগ্ৰৰূপী? হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ! আপোনাক নমস্কাৰ, প্ৰসন্ন হওক। মই আপোনাক জানিবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ, কাৰণ মই আপোনাৰ এই কাৰ্যৰ উদ্দেশ্য বুজিব পৰা নাই।
শ্লোক ৩২
শ্ৰীভগৱানুবাচ |
কালোঽস্মি লোকক্ষয়কৃৎপ্ৰবৃদ্ধো
লোকানসমাহৰ্তুমিহ প্ৰবৃত্তঃ |
ঋতেঽপি ত্বাং ন ভৱিষ্যন্তি সৰ্বে
য়েঽৱস্থিতাঃ প্ৰত্যনীকেষু যোধাঃ ||১১-৩২||
Translation
শ্ৰীভগৱানে ক’লে -- মই লোকক্ষয়কাৰী প্ৰবৃদ্ধ কাল। মই এই জগতক সংহাৰ কৰিবলৈ প্ৰবৃত্ত হৈছোঁ। তোমাৰ অবিহনেও শত্ৰুপক্ষৰ কোনো বীৰ জীয়াই নাথাকিব।
শ্লোক ৩৩
তস্মাত্ত্বমুত্তিষ্ঠ যশো লভস্ব
জিত্বা শত্ৰূন্ ভুঙ্ক্ষ্ব ৰাজ্যং সমৃদ্ধম্ |
ময়ৈৱৈতে নিহতাঃ পূৰ্বমেৱ
নিমিত্তমাত্ৰং ভৱ সব্যসাচিন্ ||১১-৩৩||
Translation
সেয়ে তুমি উঠা, যশস্যা অৰ্জন কৰা, শত্ৰুক জয় কৰি ৰাজ্য ভোগ কৰা। ইহঁতক মই ইতিমধ্যে মাৰি থৈছোঁ, হে সব্যসাচিন! তুমি কেৱল নিমিত্ত মাত্ৰ হোৱা।
শ্লোক ৩৪
দ্ৰোণং চ ভীষ্মং চ জয়দ্ৰথং চ
কৰ্ণং তথান্যানপি যোধৱীৰান্ |
ময়া হতাংস্ত্বং জহি মা ব্যথিষ্ঠা
যুধ্যস্ব জেতাসি ৰণে সপত্নান্ ||১১-৩৪||
Translation
দ্ৰোণ, ভীষ্ম, জয়দ্ৰথ, কৰ্ণ আৰু অন্যান্য বীৰসকলক মই মাৰিছোঁ, তুমি তেওঁলোকক বধ কৰা। ভয় নকৰিবা, যুদ্ধ কৰা, তুমি শত্ৰুক জয় কৰিবা।
শ্লোক ৩৫
সঞ্জয় উবাচ |
এতচ্ছ্ৰুত্বা বচনং কেশৱস্য
কৃতাঞ্জলিৰ্বেপমানঃ কিৰীটী |
নমস্কৃত্বা ভূয় এৱাহ কৃষ্ণং
সগদ্গদং ভীতভীতঃ প্ৰণম্য ||১১-৩৫||
Translation
সঞ্জয়ে ক’লে -- কেশৱৰ এই বচন শুনি মুকুটধাৰী অৰ্জুনে হাতযোৰ কৰি, কঁপি কঁপি, ভয়ত গদ্গদ হৈ শ্ৰীকৃষ্ণক প্ৰণাম জনালে।
শ্লোক ৩৬
অৰ্জুন উবাচ |
স্থানে হৃষীকেশ তৱ প্ৰকীৰ্ত্যা
জগৎপ্ৰহৃষ্যত্যনুৰজ্যতে চ |
ৰক্ষাংসি ভীতাঁনি দিশো দ্ৰৱন্তি
সৰ্বে নমস্যন্তি চ সিদ্ধসঙ্ঘাঃ ||১১-৩৬||
Translation
অৰ্জুনে ক’লে -- হে হৃষীকেশ! আপোনাৰ গুণানুকীৰ্তনত জগত আনন্দিত হয়। ভয়ত ৰাক্ষসসকল দিশে-বিদিশে পলাইছে আৰু সিদ্ধসকলে আপোনাক নমস্কাৰ কৰিছে।
শ্লোক ৩৭
কস্মাচ্চ তে ন নমেরন্মহাত্মন্
গৰীয়সে ব্ৰহ্মণোঽপ্যাদিকৰ্ত্ৰে |
অনন্ত দেৱেশ জগন্নিবাস
ত্বমক্ষৰং সদসত্তৎপৰং যৎ ||১১-৩৭||
Translation
হে মহাত্মন! ব্ৰহ্মাৰো আদি সৃষ্টিকৰ্তা আপোনাক তেওঁলোকে কিয় নমস্কাৰ নকৰিব? হে অনন্ত! হে দেৱেশ! আপুনি সৎ, অসৎ আৰু তাৰ পৰম অক্ষৰ তত্ত্ব।
শ্লোক ৩৮
ত্বমাদিদেৱঃ পুৰুষঃ পুৰাণস্ত-
ত্বমস্য বিশ্বস্য পৰং নিধানম্ |
বেত্তাসি বেদ্যং চ পৰং চ ধাম
ত্বয়া ততং বিশ্বমনন্তৰূপ ||১১-৩৮||
Translation
আপুনি আদিদেৱ, পুৰাণ পুৰুষ, এই বিশ্বৰ পৰম আশ্ৰয়। আপুনি জ্ঞাতা, জ্ঞেয় আৰু পৰম ধাম। হে অনন্তৰূপ! আপোনাৰ দ্বাৰাই এই বিশ্ব ব্যাপ্ত।
শ্লোক ৩৯
ৱায়ুৰ্যমোঽগ্নিৰ্বৰুণঃ শশাঙ্কঃ
প্ৰজাপতিস্ত্বং প্ৰপিতামহশ্চ |
নমো নমস্তেঽস্তু সহস্ৰকৃত্বঃ
পুনশ্চ ভূয়োঽপি নমো নমস্তে ||১১-৩৯||
Translation
আপুনি বায়ু, যম, অগ্নি, বৰুণ, চন্দ্ৰ, প্ৰজাপতি আৰু প্ৰপিতামহ। আপোনাক হাজাৰবাৰ নমস্কাৰ, পুনৰবাৰ নমস্কাৰ।
শ্লোক ৪০
নমঃ পুৰস্তাদথ পৃষ্ঠতস্তে
নমোঽস্তু তে সৰ্বত এৱ সৰ্ব |
অনন্তবীৰ্যামিতবিক্ৰমস্ত্বং
সৰ্বং সমাপ্নোষি ততোঽসি সৰ্বঃ ||১১-৪০||
Translation
হে সৰ্বাত্মক! আপোনাক সন্মুখৰ পৰা আৰু পিছফালৰ পৰা নমস্কাৰ। আপুনি অনন্ত বীৰ্যৱান, অমিত বিক্ৰমী, আপুনি সকলোকে ব্যাপ্ত কৰি আছে, সেয়ে আপুনি সৰ্বৰূপ।
শ্লোক ৪১ আৰু ৪২
সখেতি মত্বা প্ৰসভং যদুক্তং
হে কৃষ্ণ হে যাদৱ হে সখেতি |
অজানতা মহিমানং তৱেদং
ময়া প্ৰমাদাৎপ্ৰণয়েন বাপি ||১১-৪১||
যচ্চাৱহাসাৰ্থমসৎকৃতোঽসি
ৱিহাৰশয্যাসনভোজনেষু |
একোঽথৱাপ্যচ্যুত তৎসমক্ষং
তৎক্ষাময়ে ত্বামহমপ্ৰমেয়ম্ ||১১-৪২||
Translation
আপোনাৰ মহিমা নজনাৰ বাবে সখা বুলি ভুল কৰি যি কৈছোঁ, বা হঁহা-ধেমালিৰ ছলেৰে যি অপমান কৰিছোঁ, হে অচ্যুত! সেই সকলো অপৰাধৰ বাবে মই আপোনাৰ ওচৰত ক্ষমা বিচাৰিছোঁ।
শ্লোক ৪৩
পিতাতি লোকস্য চৰাচৰস্য
ত্বমস্য পূজ্যশ্চ গুৰুৰ্গৰীয়ান্ |
ন ত্বৎসমোঽস্ত্যভ্যধিকঃ কুতোঽন্যো
লোকত্ৰয়েঽপ্যপ্ৰতিমপ্ৰভাৱ ||১১-৪৩||
Translation
আপুনি চৰাচৰ জগতৰ পিতা, পূজ্য আৰু গুৰু। হে অপ্ৰতিম প্ৰভাৱশালী! তিনিও লোকত আপোনাৰ সমান কোনো নাই, আপোনাতকৈ শ্ৰেষ্ঠ কোনো কেনেকৈ হ’ব পাৰে?
শ্লোক ৪৪
তস্মাৎপ্ৰণম্য প্ৰণিধায় কায়ং
প্ৰসাদয়ে ত্বামহমীশমীড্যম্ |
পিতেৱ পুত্ৰস্য সখেৱ সখ্যুঃ
প্ৰিয়ঃ প্ৰিয়ায়াৰ্হসি দেৱ সোঢ়ুম্ ||১১-৪৪||
Translation
সেয়ে মই প্ৰণাম কৰি আপোনাক প্ৰসন্ন হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰিছোঁ। যেনেকৈ পিতা পুত্ৰৰ, সখা সখাৰ, প্ৰিয় প্ৰিয়াৰ অপৰাধ ক্ষমা কৰে, তেনেকৈ আপুনিও মোৰ অপৰাধ ক্ষমা কৰক।
শ্লোক ৪৫
অদৃষ্টপূৰ্বং হৃষিতোঽস্মি দৃষ্ট্বা
ভয়েন চ প্ৰব্যথিতং মনো মে |
তদেৱ মে দৰ্শয় দেৱ ৰূপং
প্ৰসীদ দেৱেশ জগন্নিবাস ||১১-৪৫||
Translation
এই অদ্ভুত ৰূপ দেখি মই আনন্দিত হৈছোঁ, কিন্তু মোৰ মন ভয়ত ব্যথিত হৈছে। হে দেৱ! আপুনি আপোনাৰ সেই পূৰ্বৰ ৰূপ মোক দেখুৱাওক।
শ্লোক ৪৬
কিৰীটিনং গদিনং চক্ৰহস্তং
ইচ্ছামি ত্বাং দ্ৰষ্টুমহং তথৈৱ |
তেনৈৱ ৰূপেণ চতুৰ্ভুজেন
সহস্ৰবাহো ভৱ বিশ্বমূৰ্তে ||১১-৪৬||
Translation
মই আপোনাক সেই কিৰীট, গদা আৰু চক্ৰধাৰী চতুৰ্ভুজ ৰূপত চাবলৈ ইচ্ছা কৰোঁ। হে বিশ্বমূৰ্তি! হে সহস্ৰবাহু! আপুনি সেই ৰূপ ধাৰণ কৰক।
শ্লোক ৪৭
শ্ৰীভগৱানুবাচ |
ময়া প্ৰসন্নেন তৱাৰ্জুনেদং
ৰূপং পৰং দৰ্শিতমাত্মযোগাৎ |
তেজোময়ং বিশ্বমনন্তমাদ্যং
যন্মে ত্বদন্যেন ন দৃষ্টপূৰ্বম্ ||১১-৪৭||
Translation
শ্ৰীভগৱানে ক’লে -- হে অৰ্জুন! তোমাৰ প্ৰতি প্ৰসন্ন হৈ মই মোৰ যোগশক্তিৰে এই পৰম তেজোময় বিশ্বৰূপ দেখুৱালোঁ, যি তোমাৰ বাহিৰে আন কোনেও দেখা নাই।
শ্লোক ৪৮
ন বেদযজ্ঞাধ্যায়নৈৰ্ন দানৈৰ্-
ন চ ক্ৰিয়াভিৰ্ন তপোভিৰুগ্ৰৈঃ |
এৱংৰূপঃ শক্য অহং নৃলোকে
দ্ৰষ্টুং ত্বদন্যেন কুৰুপ্ৰৱীৰ ||১১-৪৮||
Translation
হে কুৰুপ্ৰৱীৰ! তোমাৰ বাহিৰে এই মনুষ্য লোকত বেদ, যজ্ঞ, দান বা উগ্ৰ তপস্যাৰ দ্বাৰা মোক এই ৰূপত দেখা পোৱা অসম্ভৱ।
শ্লোক ৪৯
মা তে ব্যথা মা চ বিমূঢ়ভাৱো
দৃষ্ট্বা ৰূপং ঘোৰমীদৃঙ্মমেদম্ |
ব্যপেতভীঃ প্ৰীতমনাঃ পুনস্ত্বং
তদেৱ মে ৰূপমিদং প্ৰপশ্য ||১১-৪৯||
Translation
মোৰ এই ঘোৰ ৰূপ দেখি তুমি ভয় বা বিমূঢ় নহ’বা। নিৰ্ভয় আৰু প্ৰসন্নচিত্ত হৈ তুমি মোৰ সেই পূৰ্বৰ ৰূপ পুনৰ চোৱা।
শ্লোক ৫০
সঞ্জয় উবাচ |
ইত্যৰ্জুনং বাসুদেৱস্তথোক্ত্বা
স্বকং ৰূপং দৰ্শয়ামাস ভূয়ঃ |
আশ্বাসয়ামাস চ ভীতমেনং
ভূত্বা পুনঃ সৌম্যৱপুৰ্মহাত্মা ||১১-৫০||
Translation
সঞ্জয়ে ক’লে -- বাসুদেৱে অৰ্জুনক এইদৰে কৈ পুনৰ নিজৰ সৌম্য ৰূপ ধাৰণ কৰিলে আৰু সেই মহাত্মাই ভয়াতুৰ অৰ্জুনক আশ্বস্ত কৰিলে।
শ্লোক ৫১
অৰ্জুন উবাচ |
দৃষ্ট্বেদং মানুষং ৰূপং তৱ সৌম্যং জনাৰ্দন |
ইদানীমস্মি সংবৃত্তঃ সচেতাঃ প্ৰকৃতিং গতঃ ||১১-৫১||
Translation
অৰ্জুনে ক’লে -- হে জনাৰ্দন! আপোনাৰ এই সৌম্য মানৱ ৰূপ দেখি মই এতিয়া শান্ত হৈছোঁ আৰু স্বাভাৱিক অৱস্থালৈ ঘূৰি আহিছোঁ।
শ্লোক ৫২
শ্ৰীভগৱানুবাচ |
সুদুৰ্দ্ৰশমিদং ৰূপং দৃষ্টৱানসি যন্মম |
দেৱা অপ্যস্য ৰূপস্য নিত্যং দৰ্শনকাঙ্ক্ষিণঃ ||১১-৫২||
Translation
শ্ৰীভগৱানে ক’লে -- মোৰ যি ৰূপ তুমি দেখিছা, সেয়া দেখা অতি দুৰ্লভ। দেৱতাসকলেও সদায় এই ৰূপ দৰ্শন কৰিবলৈ আকাঙ্ক্ষা কৰে।
শ্লোক ৫৩
নাহং বেদৈৰ্ন তপসা ন দানেন ন চেজ্যয়া |
শক্য এৱংবিধো দ্ৰষ্টুং দৃষ্টৱানসি মাং যথা ||১১-৫৩||
Translation
বেদ, তপস্যা, দান বা যজ্ঞৰ দ্বাৰা মোক তেনেকৈ দেখা পোৱা নাযায়, যেনেকৈ তুমি মোক দেখিছা।
More than just reading—
Create your own meditative videos.
Transform sacred verses into beautiful, cinematic videos to share with the world. Choose your background, add chanting audio, and spread the light of the Gita in a modern format.
Download the app for these features
- High-quality background artwork
- Synced Sanskrit & Meaning text
- Immersive Chanting & Music
.jpg)
experience the deep immersion
Embark on a cinematic spiritual journey with the full version of Nitya Gita. High-quality chanting, authentic translations, and a peaceful meditation sanctuary in the palm of your hand.
