Chapter 7

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

অথ সপ্তম অধ্যায়ঃ

30 Sections
জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ১

শ্ৰীভগৱানুবাচ |

ময়্যাসক্তমনাঃ পাৰ্থ যোগং যুঞ্জন্মদাশ্ৰয়ঃ |

অসংশয়ং সমগ্ৰং মাং যথা জ্ঞাস্যসি তচ্ছৃণু ||৭-১||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

হে পাৰ্থ! মোৰ প্ৰতি আসক্ত চিত্তে আৰু মোৰ আশ্ৰয় লৈ যোগ অভ্যাস কৰিলে, তুমি যিদৰে মোক সম্পূৰ্ণৰূপে আৰু সংশয়হীনভাৱে জানিব পাৰিবা, সেয়া শুনা।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ২

জ্ঞানং তেऽহং সবিনানমিদং বক্ষ্যাম্যশেষতঃ |

যজজ্ঞাত্বা নেহ ভূয়োহন্যজজ্ঞাতব্যমবশিষ্যতে ||৭-২||

Translation

মই তোমাৰ বাবে বিজ্ঞানসহ এই জ্ঞান সম্পূৰ্ণৰূপে বৰ্ণনা কৰিম, যি জানিলে এই জগতত আৰু একো জানিবলগীয়া অৱশিষ্ট নাথাকে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ৩

মনুষ্যাণাং সহস্ৰেষু কশ্চিদ্যততি সিদ্ধয়ে |

যততামপি সিদ্ধানাং কশ্চিন্মাং বেত্তি তত্ত্বতঃ ||৭-৩||

Translation

সহস্ৰজন মানুহৰ মাজত কোনো এজনেহে সিদ্ধিৰ বাবে যত্ন কৰে, আৰু সেই যত্নশীল সিদ্ধসকলৰ মাজতো কোনো এজনেহে মোক তত্ত্বৰূপে জানে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ৪

ভূমিরাপোহনলো বায়ুঃ খং মনো বুদ্ধিরেব চ |

অহংকার ইতীয়াং মে ভিন্ন প্রকৃতিৰষ্টধা ||৭-৪||

Translation

পৃথিৱী, জল, অগ্নি, বায়ু, আকাশ, মন, বুদ্ধি আৰু অহংকাৰ—এই আঠ প্ৰকাৰে বিভক্ত মোৰ প্ৰকৃতি।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ৫

অপরেয়মিতস্ত্বন্যাং প্রকৃতিং বিদ্ধি মে পরাম্ |

জীবভূতাং মহাবাহো যয়েদং ধাৰ্যতে জগৎ ||৭-৫||

Translation

হে মহাবাহু! এয়া মোৰ অপৰা প্ৰকৃতি। ইয়াৰ পৰা পৃথক মোৰ জীৱৰূপী পৰা প্ৰকৃতিৰ বিষয়ে জানা, যি এই জগতক ধাৰণ কৰি আছে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ৬

এতদ্যোনীনি ভূতানি সৰ্বাণীতুপধাৰয় |

অহং কৃৎস্নস্য জগতঃ প্ৰভবঃ প্ৰলয়স্তথা ||৭-৬||

Translation

তুমি জানিবা যে সকলো ভূত এই দুই প্ৰকৃতিৰ পৰাই উৎপন্ন হয়। মই এই সমগ্ৰ জগতৰ সৃষ্টি আৰু প্ৰলয়ৰ কাৰণ।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ৭

মত্তঃ পৰতৰং নান্যৎকিঞ্চিদস্তি ধনঞ্জয় |

ময়ি সৰ্বমিদং প্ৰোতং সূত্রে মণিগণ ইব ||৭-৭||

Translation

হে ধনঞ্জয়! মোৰ বাহিৰে আন একো নাই। সূতাত মণিৰ দৰে এই সমগ্ৰ জগত মোৰ মাজত গাঁথা হৈ আছে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ৮

ৰসোহহমপ্সু কৌন্তেয় প্ৰভাস্মি শশিসূৰ্যয়োঃ |

প্ৰণবঃ সৰ্ববেদেষু শব্দঃ খে পৌরুষং নৃষু ||৭-৮||

Translation

হে কৌন্তেয়! মই জলৰ ৰস, চন্দ্ৰ-সূৰ্যৰ প্ৰভা, বেদৰ প্ৰণৱ (ওঁকাৰ), আকাশৰ শব্দ আৰু মানুহৰ পুৰুষত্ব।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ৯

পুণ্যো গন্ধঃ পৃথিৱ্যাং চ তেজশ্চাস্মি বিভাৱসৌ |

জীবনং সৰ্বভূতেষু তপশ্চাস্মি তপস্বিষু ||৭-৯||

Translation

মই পৃথিৱীৰ পৱিত্ৰ সুগন্ধ, অগ্নিৰ তেজ, সকলো প্ৰাণীৰ জীৱন আৰু তপস্বীসকলৰ তপস্যা।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ১০

বীজং মাং সৰ্বভূতানাং বিদ্ধি পাৰ্থ সনাতনম্ |

বুদ্ধিবুদ্ধিমতামস্মি তেজস্তেজস্বিনামহম্ ||৭-১০||

Translation

হে পাৰ্থ! সকলো প্ৰাণীৰ সনাতন বীজ মোক বুলি জানিবা। মই বুদ্ধিমানৰ বুদ্ধি আৰু তেজস্বীৰ তেজ।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ১১

বলং বলৱতাং চাহং কামৰাগবিবর্জিতম্ |

ধৰ্মাবিৰুদ্ধো ভূতেষু কামোহস্মি ভৰতৰ্ষভ ||৭-১১||

Translation

হে ভৰতশ্ৰেষ্ঠ! মই বলৱানৰ কাম-ৰাগ বৰ্জিত বল আৰু সকলো প্ৰাণীৰ মাজত ধৰ্মৰ অনুকূল কাম।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ১২

য়ে চৈব সাত্ত্বিকা ভাৱা ৰাজসাস্তামসাশ্চ য়ে |

মত্ত এবেতি তান্বিদ্ধি ন ত্বহং তেষু তে ময়ি ||৭-১২||

Translation

সত্ত্ব, ৰজ আৰু তম গুণৰ পৰা উৎপন্ন যিমান ভাৱ আছে, সেই সকলো মোৰ পৰাই হৈছে বুলি জানিবা; তথাপি মই সেইবোৰত নাই, সেইবোৰহে মোৰ মাজত আছে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ১৩

ত্রিভিৰ্গুণময়ৈৰ্ভাৱৈৰেভিঃ সৰ্বমিদং জগৎ |

মোহিতং নাভিজানাতি মামেভ্যঃ পৰমব্যয়ম্ ||৭-১৩||

Translation

গুণময় এই তিনিটা ভাৱৰ দ্বাৰা সমগ্ৰ জগত মোহিত হৈ আছে, সেয়েহে তেওঁলোকে এইবোৰৰ অতীত মোক অৱিনাশী বুলি নাজানে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ১৪

দৈৱী হ্যেষা গুণময়ী মম মায়া দুৰত্যয়া |

মামেব য়ে প্ৰপদ্যন্তে মায়ামেতাং তৰন্তি তে ||৭-১৪||

Translation

মোৰ এই দৈৱী গুণময়ী মায়া অতি দুৰতিক্ৰম্য। কিন্তু যিসকলে মোৰ শৰণ লয়, তেওঁলোকে এই মায়া অতিক্ৰম কৰিব পাৰে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ১৫

ন মাং দুষ্কৃতি নো মূঢ়াঃ প্ৰপদ্যন্তে নৰাধমাঃ |

মায়য়াপহৃতজ্ঞানা আসুরং ভাৱমাশ্রিতাঃ ||৭-১৫||

Translation

দুষ্কৰ্মকাৰী, মূঢ় আৰু নৰাধমসকলে মোক ভজনা নকৰে; মায়াই তেওঁলোকৰ জ্ঞান হৰণ কৰে আৰু তেওঁলোকে আসুৰিক স্বভাৱ গ্ৰহণ কৰে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ১৬

চতুৰ্বিধা ভজন্তে মাং জনাঃ সুকৃতিনোহৰ্জুন |

আৰ্তো জিজ্ঞাসুৰৰ্থার্থী জ্ঞানী চ ভৰতৰ্ষভ ||৭-১৬||

Translation

হে অৰ্জুন! চাৰি প্ৰকাৰৰ পুণ্যৱান লোকে মোক ভজনা কৰে—আৰ্ত, জিজ্ঞাসু, অৰ্থাৰ্থী আৰু জ্ঞানী।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ১৭

তেষাং জ্ঞানী নিত্যযুক্ত একভক্তিৰ্বিশিষ্যতে |

প্রিয়ো হি জ্ঞানিনোহত্যৰ্থমহং স চ মম প্রিয়ঃ ||৭-১৭||

Translation

তেওঁলোকৰ মাজত নিত্যযুক্ত আৰু একনিষ্ঠ ভক্তি থকা জ্ঞানীজন শ্ৰেষ্ঠ। মই জ্ঞানীৰ অতি প্ৰিয় আৰু তেওঁ মোৰ অতি প্ৰিয়।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ১৮

উদাৰাঃ সৰ্ব এৱৈতে জ্ঞানী ত্বাত্মৈৱ মে মতম্ |

আস্থিতঃ স হি যুক্তাত্মা মামেৱানুক্তমাং গতিম্ ||৭-১৮||

Translation

এই সকলোৱেই উদাৰ, কিন্তু জ্ঞানী মোৰ আত্মাস্বৰূপ—এয়াই মোৰ মত। তেওঁ স্থিৰচিত্তে মোৰ পৰম গতিৰ আশ্ৰয় লৈ আছে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ১৯

বহূনাং জন্মনামন্তে জ্ঞানৱান্মাং প্ৰপদ্যতে |

বাসুদেৱঃ সৰ্বমিতি স মহাত্মা সুদুৰ্লভঃ ||৭-১৯||

Translation

বহু জন্মৰ অন্তত জ্ঞানীজনে 'সকলো বাসুদেৱ' বুলি মোক প্ৰাপ্ত হয়। এনে মহাত্মা অতি দুৰ্লভ।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ২০

কামৈস্তৈস্তৈৰ্হৃতজ্ঞানাঃ প্ৰপদ্যন্তেऽন্যদেৱতাঃ |

তং তং নিয়মমাস্থায় প্ৰকৃত্যা নিয়তাঃ স্বয়া ||৭-২০||

Translation

কামনাৰ দ্বাৰা জ্ঞান হৰণ হোৱা লোকসকলে নিজৰ স্বভাৱ অনুসৰি নিয়ম পালন কৰি অন্য দেৱতাক পূজা কৰে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ২১

য়ো য়ো বাং বাং তনুং ভক্তঃ শ্ৰদ্ধয়াৰ্চিতুমিচ্ছতি |

তস্য তস্যাচলাং শ্রদ্ধাং তামেব বিদধাম্যহম্ ||৭-২১||

Translation

যি যি ভক্ত যি যি দেৱতাৰ ৰূপক শ্ৰদ্ধাৰে পূজা কৰিব বিচাৰে, মই সেই ভক্তৰ সেই দেৱতাৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা অটল কৰি দিওঁ।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ২২

স তয়া শ্ৰদ্ধয়া যুক্তস্তস্যাৰাধনমীহতে |

লভতে চ ততঃ কামান্ময়ৈৱ বিহিতান্ধি তান্ ||৭-২২||

Translation

সেই শ্ৰদ্ধাৰে যুক্ত হৈ তেওঁ সেই দেৱতাৰ আৰাধনা কৰে আৰু মোৰ দ্বাৰাই প্ৰদত্ত সেই কাম্য ফলসমূহ লাভ কৰে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ২৩

অন্তৱত্তু ফলং তেষাং তদ্ভৱত্যল্পমেধসাম্ |

দেৱান্দেৱযজো যান্তি মদ্ভক্তা যান্তি মামপি ||৭-২৩||

Translation

কিন্তু সেই অল্পবুদ্ধি লোকসকলৰ ফল বিনাশশীল। দেৱতাৰ উপাসকসকলে দেৱতাক পায়, কিন্তু মোৰ ভক্তসকলে মোকহে পায়।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ২৪

অব্যক্তং ব্যক্তিমাপন্নং মন্যন্তে মামবুদ্ধয়ঃ |

পৰং ভাৱমজানন্তো মমাৱ্যয়মনুত্তমম্ ||৭-২৪||

Translation

বুদ্ধিহীনসকলে মোৰ পৰম অৱ্যয় আৰু অনুত্তম স্বৰূপক নাজানি মোক অব্যক্তৰ পৰা ব্যক্ত হোৱা বুলি ভাবে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ২৫

নাহং প্ৰকাশঃ সৰ্বস্য যোগমায়াসমাৱৃতঃ |

মূঢ়োহয়ং নাভিজানাতি লোকো মামজমব্যয়ম্ ||৭-২৫||

Translation

মই যোগমায়াৰে আবৃত হৈ সকলোৰে বাবে প্ৰকাশ নহওঁ। এই মূঢ় জগতে মোক জন্মহীন আৰু অৱিনাশী বুলি নাজানে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ২৬

বেদাং সমতীদানি বর্তমানানি চার্জুন |

ভবিষ্যান্তি চ ভূতানি মাং তু বেদ ন কশ্চন ||৭-২৬||

Translation

হে অৰ্জুন! অতীত, বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ সকলো প্ৰাণীক মই জানো, কিন্তু মোক কোনেও নাজানে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ২৭

ইচ্ছাদ্বেষসমুত্থেন দ্বন্দ্বমোহেন ভাৰত |

সৰ্বভূতানি সম্মোহং সর্গে যান্তি পৰন্তপ ||৭-২৭||

Translation

হে পৰন্তপ ভাৰত! ইচ্ছা আৰু দ্বেষৰ পৰা উৎপন্ন দ্বন্দ্বমোহৰ দ্বাৰা সকলো প্ৰাণী সৃষ্টিৰ আৰম্ভণিতেই মোহগ্ৰস্ত হয়।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ২৮

য়েষাং ত্বন্তগতং পাপং জনানাং পুণ্যকৰ্মণাম্ |

তে দ্বন্দ্বমোহনিৰ্মুক্তা ভজন্তে মাং দৃঢ়ব্রতাঃ ||৭-২৮||

Translation

কিন্তু যিসকল পুণ্যকৰ্মী লোকৰ পাপ নাশ হৈছে, তেওঁলোকে দ্বন্দ্বমোহৰ পৰা মুক্ত হৈ দৃঢ়ব্ৰতেৰে মোক ভজনা কৰে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ২৯

জৰামৰণমোক্ষায় মামাশ্রিত্য যতন্তি য়ে |

তে ব্রহ্ম তদ্বিদুঃ কৃৎস্নমध्यात्मং কৰ্ম চাখিলম্ ||৭-২৯||

Translation

যিসকলে জৰা আৰু মৰণৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ মোৰ আশ্ৰয় লৈ যত্ন কৰে, তেওঁলোকে সেই ব্ৰহ্ম, সমগ্ৰ অধ্যাত্ম আৰু সকলো কৰ্মৰ বিষয়ে জানে।

জ্ঞানবিজ্ঞানযোগ

শ্লোক ৩০

সাধিভূতাধিদৈৱং মাং সাধিয়জ্ঞং চ য়ে বিদুঃ |

প্ৰয়াণকালেऽপি চ মাং তে বিদুর্যুক্তচেতসঃ ||৭-৩০||

Translation

যিসকলে অধিভূত, অধিদৈৱ আৰু অধিয়জ্ঞৰ সৈতে মোক জানে, সেই যুক্তচিত্ত লোকসকলে মৃত্যুৰ সময়তো মোক জানিব পাৰে।

ওঁ তৎসদিতি শ্ৰীমদ্ভগবদ্গীতা সুপনিষৎসু ব্ৰহ্মবিদ্যাম্ যোগশাস্ত্ৰে শ্ৰীকৃষ্ণাৰ্জুনসংবাদে জ্ঞানবিজ্ঞানযোগো নাম সপ্তম অধ্যায়ঃ

More than just reading—
Create your own meditative videos.

Transform sacred verses into beautiful, cinematic videos to share with the world. Choose your background, add chanting audio, and spread the light of the Gita in a modern format.

Download the app for these features

  • High-quality background artwork
  • Synced Sanskrit & Meaning text
  • Immersive Chanting & Music
Video Generation Preview

experience the deep immersion

Embark on a cinematic spiritual journey with the full version of Nitya Gita. High-quality chanting, authentic translations, and a peaceful meditation sanctuary in the palm of your hand.