జ్ఞానవిజ్ఞానయోగ

శ్రీభగవానువాచ |

మయ్యాసక్తమనాః పార్థ యోగం యుఞ్జన్మదాశ్రయః |

అసంశయం సమగ్రం మాం యథా జ్ఞాస్యసి తచ్ఛృణు ||౭-౧||

జ్ఞానం తేఽహం సవిజ్ఞానమిదం వక్ష్యామ్యశేషతః |

యజ్జ్ఞాత్వా నేహ భూయోఽన్యజ్జ్ఞాతవ్యమవశిష్యతే ||౭-౨||

మనుష్యాణాం సహస్రేషు కశ్చిద్యతతి సిద్ధయే |

యతతామపి సిద్ధానాం కశ్చిన్మాం వేత్తి తత్త్వతః ||౭-౩||

భూమిరాపోఽనలో వాయుః ఖం మనో బుద్ధిరేవ చ |

అహంకార ఇతీయం మే భిన్నా ప్రకృతిరష్టధా ||౭-౪||

అపరేయమితస్త్వన్యాం ప్రకృతిం విద్ధి మే పరామ్ |

జీవభూతాం మహాబాహో యయేదం ధార్యతే జగత్ ||౭-౫||

ఏతద్యోనీని భూతాని సర్వాణీత్యుపధారయ |

అహం కృత్స్నస్య జగతః ప్రభవః ప్రలయస్తథా ||౭-౬||

మత్తః పరతరం నాన్యత్కిఞ్చిదస్తి ధనఞ్జయ |

మయి సర్వమిదం ప్రోతం సూత్రే మణిగణా ఇవ ||౭-౭||

రసోఽహమప్సు కౌన్తేయ ప్రభాస్మి శశిసూర్యయోః |

ప్రణవః సర్వవేదేషు శబ్దః ఖే పౌరుషం నృషు ||౭-౮||

పుణ్యో గన్ధః పృథివ్యాం చ తేజశ్చాస్మి విభావసౌ |

జీవనం సర్వభూతేషు తపశ్చాస్మి తపస్విషు ||౭-౯||

బీజం మాం సర్వభూతానాం విద్ధి పార్థ సనాతనమ్ |

బుద్ధిర్బుద్ధిమతామస్మి తేజస్తేజస్వినామహమ్ ||౭-౧౦||

బలం బలవతాం చాహం కామరాగవివర్జితమ్ |

ధర్మావిరుద్ధో భూతేషు కామోఽస్మి భరతర్షభ ||౭-౧౧||

యే చైవ సాత్త్వికా భావా రాజసాస్తామసాశ్చ యే |

మత్త ఏవేతి తాన్విద్ధి న త్వహం తేషు తే మయి ||౭-౧౨||

త్రిభిర్గుణమయైర్భావైరేభిః సర్వమిదం జగత్ |

మోహితం నాభిజానాతి మామేభ్యః పరమవ్యయమ్ ||౭-౧౩||

దైవీ హ్యేషా గుణమయీ మమ మాయా దురత్యయా |

మామేవ యే ప్రపద్యన్తే మాయామేతాం తరన్తి తే ||౭-౧౪||

న మాం దుష్కృతినో మూఢాః ప్రపద్యన్తే నరాధమాః |

మాయయాపహృతజ్ఞానా ఆసురం భావమాశ్రితాః ||౭-౧౫||

చతుర్విధా భజన్తే మాం జనాః సుకృతినోఽర్జున |

ఆర్తో జిజ్ఞాసురర్థార్థీ జ్ఞానీ చ భరతర్షభ ||౭-౧౬||

తేషాం జ్ఞానీ నిత్యయుక్త ఏకభక్తిర్విశిష్యతే |

ప్రియో హి జ్ఞానినోఽత్యర్థమహం స చ మమ ప్రియః ||౭-౧౭||

ఉదారాః సర్వ ఏవైతే జ్ఞానీ త్వాత్మైవ మే మతమ్ |

ఆస్థితః స హి యుక్తాత్మా మామేవానుత్తమాం గతిమ్ ||౭-౧౮||

బహూనాం జన్మనామన్తే జ్ఞానవాన్మాం ప్రపద్యతే |

వాసుదేవః సర్వమితి స మహాత్మా సుదుర్లభః ||౭-౧౯||

కామైస్తైస్తైర్హృతజ్ఞానాః ప్రపద్యన్తేఽన్యదేవతాః |

తం తం నియమమాస్థాయ ప్రకృత్యా నియతాః స్వయా ||౭-౨౦||

యో యో యాం యాం తనుం భక్తః శ్రద్ధయార్చితుమిచ్ఛతి |

తస్య తస్యాచలాం శ్రద్ధాం తామేవ విదధామ్యహమ్ ||౭-౨౧||

స తయా శ్రద్ధయా యుక్తస్తస్యారాధనమీహతే |

లభతే చ తతః కామాన్మయైవ విహితాన్హి తాన్ ||౭-౨౨||

అన్తవత్తు ఫలం తేషాం తద్భవత్యల్పమేధసామ్ |

దేవాన్దేవయజో యాన్తి మద్భక్తా యాన్తి మామపి ||౭-౨౩||

అవ్యక్తం వ్యక్తిమాపన్నం మన్యన్తే మామబుద్ధయః |

పరం భావమజానన్తో మమావ్యయమనుత్తమమ్ ||౭-౨౪||

నాహం ప్రకాశః సర్వస్య యోగమాయాసమావృతః |

మూఢోఽయం నాభిజానాతి లోకో మామజమవ్యయమ్ ||౭-౨౫||

వేదాహం సమతీతాని వర్తమానాని చార్జున |

భవిష్యాణి చ భూతాని మాం తు వేద న కశ్చన ||౭-౨౬||

ఇచ్ఛాద్వేషసముత్థేన ద్వన్ద్వమోహేన భారత |

సర్వభూతాని సమ్మోహం సర్గే యాన్తి పరన్తప ||౭-౨౭||

యేషాం త్వన్తగతం పాపం జనానాం పుణ్యకర్మణామ్ |

తే ద్వన్ద్వమోహనిర్ముక్తా భజన్తే మాం దృఢవ్రతాః ||౭-౨౮||

జరామరణమోక్షాయ మామాశ్రిత్య యతన్తి యే |

తే బ్రహ్మ తద్విదుః కృత్స్నమధ్యాత్మం కర్మ చాఖిలమ్ ||౭-౨౯||

సాధిభూతాధిదైవం మాం సాధియజ్ఞం చ యే విదుః |

ప్రయాణకాలేఽపి చ మాం తే విదుర్యుక్తచేతసః ||౭-౩౦||