ਵਿਭੂਤਿਯੋਗ
ਅਥ ਦਸ਼ਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਸ਼੍ਲੋਕ 1
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ |
ਭੂਯ ਏਵ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਪਰਮਂ ਵਚਃ |
ਯਤ੍ਤੇऽਹਂ ਪ੍ਰੀਯਮਾਣਾਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ ||੧੦-੧||
Translation
ਪਰਮ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਐਸ਼ਵਰਯਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਮੁੱਖ-ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਲੋਕ 2
ਨ ਮੇ ਵਿਦੁਃ ਸੁਰਗਣਾਃ ਪ੍ਰਭਵਂ ਨ ਮਹਰ੍षਯਃ |
ਅਹਮਾਦਿਰ੍ਹਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਹਰ੍षੀਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ||੧੦-੨||
Translation
ਨਾ ਹੀ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਮੂਲ (ਪ੍ਰਭ) ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਣ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 3
ਯੋ ਮਾਮਜਮਨਾਦਿਂ ਚ ਵੇਤ੍ਤਿ ਲੋਕਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ |
ਅਸਮ੍ਮੂਢਃ ਸ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇषੁ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ||੧੦-੩||
Translation
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਅਜੰਮੇ, ਅਨਾਦਿ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ (ਗਿਆਨਵਾਨ) ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਲੋਕ 4 ਅਤੇ 5
ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨਮਸਮ੍ਮੋਹਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸਤ੍ਯਂ ਦਮਃ ਸ਼ਮਃ |
ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਭਵੋऽਭਾਵੋ ਭਯਂ ਚਾਭਯਮੇਵ ਚ ||੧੦-੪||
ਅਹਿਂਸਾ ਸਮਤਾ ਤੁष੍ਟਿਸ੍ਤਪੋ ਦਾਨਂ ਯਸ਼ੋऽਯਸ਼ਃ |
ਭਵਨ੍ਤਿ ਭਾਵਾ ਭੂਤਾਨਾਂ ਮਤ੍ਤ ਏਵ ਪृਥਗ੍ਵਿਧਾਃ ||੧੦-੫||
Translation
ਸਿਆਣਪ, ਗਿਆਨ, ਮੋਹ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ, ਮੁਆਫ਼ੀ, ਸੱਚ, ਡੈਮ (ਇੰਦਰੀ ਕੰਟਰੋਲ), ਸ਼ਮ (ਮਨ ਕੰਟਰੋਲ), ਖੁਸ਼ੀ, ਗਮੀ, ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ, ਡਰ ਅਤੇ ਨਿਰਭਉ ਅਹਿੰਸਾ, ਸਮਾਨਤਾ, ਸੰਤੋਖ, ਤਪੱਸਿਆ, ਦਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਬਦਨਾਮੀ ਵਰਗੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ
ਸ਼੍ਲੋਕ 6
ਮਹਰ੍षਯਃ ਸਪ੍ਤ ਪੂਰ੍ਵੇ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਮਨਵਸ੍ਤਥਾ |
ਮਦ੍ਭਾਵਾ ਮਾਨਸਾ ਜਾਤਾ ਯੇषਾਂ ਲੋਕ ਇਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ||੧੦-੬||
Translation
ਸੱਤ ਮਹਾਰਿਜਨ, ਅਤੀਤ ਦੇ ਚਾਰ (ਸਨਕਾਦਿ) ਅਤੇ (ਚੌਦਾਂ) ਮਾਨੁਸ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਮੇਰੇ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਜਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ (ਸੰਸਾਰ) ਵਿਚ ਹੈ
ਸ਼੍ਲੋਕ 7
ਏਤਾਂ ਵਿਭੂਤਿਂ ਯੋਗਂ ਚ ਮਮ ਯੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ |
ਸੋऽਵਿਕਮ੍ਪੇਨ ਯੋਗੇਨ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ||੧੦-੭||
Translation
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਮੇਰੀ ਵਿਭੂਤੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਤੱਤ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਵਿਕੈਂਪ ਯੋਗ (ਭਾਵ ਗਤੀ ਰਹਿਤ ਧਿਆਨ ਯੋਗ) ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਸ਼੍ਲੋਕ 8
ਅਹਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਵੋ ਮਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ |
ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਭਜਨ੍ਤੇ ਮਾਂ ਬੁਧਾ ਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ||੧੦-੮||
Translation
ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਪ੍ਰਬਲ ਸਥਾਨ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਸ਼੍ਲੋਕ 9
ਮਚ੍ਚਿਤ੍ਤਾ ਮਦ੍ਗਤਪ੍ਰਾਣਾ ਬੋਧਯਨ੍ਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ |
ਕਥਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤੁष੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਰਮਨ੍ਤਿ ਚ ||੧੦-੯||
Translation
ਜੋ ਭਗਤ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਟਿਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਦਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਸ਼੍ਲੋਕ 10
ਤੇषਾਂ ਸਤਤਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਭਜਤਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ |
ਦਦਾਮਿ ਬੁਦ੍ਧਿਯੋਗਂ ਤਂ ਯੇਨ ਮਾਮੁਪਯਾਨ੍ਤਿ ਤੇ ||੧੦-੧੦||
Translation
ਜਿਹੜੇ ਭਗਤ ਨਿੱਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ 'ਬੁੱਧੀਯੋਗ' ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਸ਼੍ਲੋਕ 11
ਤੇषਾਮੇਵਾਨੁਕਮ੍ਪਾਰ੍ਥਮਹਮਜ੍ਞਾਨਜਂ ਤਮਃ |
ਨਾਸ਼ਯਾਮ੍ਯਾਤ੍ਮਭਾਵਸ੍ਥੋ ਜ੍ਞਾਨਦੀਪੇਨ ਭਾਸ੍ਵਤਾ ||੧੦-੧੧||
Translation
ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 12 ਅਤੇ 13
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ |
ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਂ ਧਾਮ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਰਮਂ ਭਵਾਨ੍ |
ਪੁਰੁषਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਦਿਵ੍ਯਮਾਦਿਦੇਵਮਜਂ ਵਿਭੁਮ੍ ||੧੦-੧੨||
ਆਹੁਸ੍ਤ੍ਵਾਮृषਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਰ੍षਿਰ੍ਨਾਰਦਸ੍ਤਥਾ |
ਅਸਿਤੋ ਦੇਵਲੋ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸ੍ਵਯਂ ਚੈਵ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਮੇ ||੧੦-੧੩||
Translation
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਰਮ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ; ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪੂਰਵਜ, ਜਨਮ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਇਹੀ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਨਾਰਦ, ਅਸਿਤ, ਦੇਵਲ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ
ਸ਼੍ਲੋਕ 14
ਸਰ੍ਵਮੇਤਦृਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਯਨ੍ਮਾਂ ਵਦਸਿ ਕੇਸ਼ਵ |
ਨ ਹਿ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਂ ਵਿਦੁਰ੍ਦੇਵਾ ਨ ਦਾਨਵਾਃ ||੧੦-੧੪||
Translation
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ! ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸੱਚ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨਾ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੈਂਤ ਤੇਰੇ (ਅਸਲ) ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ
ਸ਼੍ਲੋਕ 15
ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੇਤ੍ਥ ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ |
ਭੂਤਭਾਵਨ ਭੂਤੇਸ਼ ਦੇਵਦੇਵ ਜਗਤ੍ਪਤੇ ||੧੦-੧੫||
Translation
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ! ਹੇ ਭੂਤਨੀ ਆਤਮਾ! ਹੇ ਭੂਤੇਸ਼! ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ! ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਤੂੰ ਆਪੇ ਆਪੇ ਜਾਣੈ
ਸ਼੍ਲੋਕ 16
ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸ੍ਯਸ਼ੇषੇਣ ਦਿਵ੍ਯਾ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਭੂਤਯਃ |
ਯਾਭਿਰ੍ਵਿਭੂਤਿਭਿਰ੍ਲੋਕਾਨਿਮਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਤਿष੍ਠਸਿ ||੧੦-੧੬||
Translation
ਕੇਵਲ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਤੱਤ ਕਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਏ ਹੋ
ਸ਼੍ਲੋਕ 17
ਕਥਂ ਵਿਦ੍ਯਾਮਹਂ ਯੋਗਿਂਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਦਾ ਪਰਿਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ |
ਕੇषੁ ਕੇषੁ ਚ ਭਾਵੇषੁ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯੋऽਸਿ ਭਗਵਨ੍ਮਯਾ ||੧੦-੧੭||
Translation
ਹੇ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ! ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਚ ਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ?
ਸ਼੍ਲੋਕ 18
ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਤ੍ਮਨੋ ਯੋਗਂ ਵਿਭੂਤਿਂ ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨ |
ਭੂਯਃ ਕਥਯ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਹਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਤੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੇऽਮृਤਮ੍ ||੧੦-੧੮||
Translation
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ
ਸ਼੍ਲੋਕ 19
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ |
ਹਨ੍ਤ ਤੇ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਦਿਵ੍ਯਾ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਭੂਤਯਃ |
ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਤਃ ਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੋ ਵਿਸ੍ਤਰਸ੍ਯ ਮੇ ||੧੦-੧੯||
Translation
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ ਹੇ ਮਹਾਨ ਕੁਰੂ, ਮੇਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਸ਼੍ਲੋਕ 20
ਅਹਮਾਤ੍ਮਾ ਗੁਡਾਕੇਸ਼ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਸ਼ਯਸ੍ਥਿਤਃ |
ਅਹਮਾਦਿਸ਼੍ਚ ਮਧ੍ਯਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਮਨ੍ਤ ਏਵ ਚ ||੧੦-੨੦||
Translation
ਹੇ ਗੁਡਾਕੇਸ਼ (ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ)! ਮੈਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਰੇਕ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਦਿ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵੀ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 21
ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾਮਹਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਰਵਿਰਂਸ਼ੁਮਾਨ੍ |
ਮਰੀਚਿਰ੍ਮਰੁਤਾਮਸ੍ਮਿ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਮਹਂ ਸ਼ਸ਼ੀ ||੧੦-੨੧||
Translation
ਮੈਂ (ਬਾਰ੍ਹਾਂ) ਆਦਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ੁਮਨ ਸੂਰਜ ਹਾਂ; ਮੈਂ (ਉਨਤਾਲੀ) ਮਾਰੂਤਾਂ (ਹਵਾ ਦੇਵਤਿਆਂ) ਵਿਚ ਮਾਰੀਚੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਾਮੰਡਲਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸ਼ਸ਼ੀ (ਚੰਨ) ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 22
ਵੇਦਾਨਾਂ ਸਾਮਵੇਦੋऽਸ੍ਮਿ ਦੇਵਾਨਾਮਸ੍ਮਿ ਵਾਸਵਃ |
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਮਨਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਭੂਤਾਨਾਮਸ੍ਮਿ ਚੇਤਨਾ ||੧੦-੨੨||
Translation
ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸਾਮਵੇਦ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਹਾਂ; ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ (ਗਿਆਨ ਸ਼ਕਤੀ) ਵਿੱਚ ਮਨ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 23
ਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਵਿਤ੍ਤੇਸ਼ੋ ਯਕ੍ਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ |
ਵਸੂਨਾਂ ਪਾਵਕਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਮੇਰੁਃ ਸ਼ਿਖਰਿਣਾਮਹਮ੍ ||੧੦-੨੩||
Translation
ਮੈਂ (ਗਿਆਰਾਂ) ਰੁਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੁਬੇਰ (ਵਿਤੇਸ਼) ਹਾਂ, ਧਨ ਦਾ ਸੁਆਮੀ; (8) ਮੈਂ ਵਾਸੂਆਂ ਵਿਚ ਅਗਨੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਮੇਰੂ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 24
ਪੁਰੋਧਸਾਂ ਚ ਮੁਖ੍ਯਂ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪਾਰ੍ਥ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮ੍ |
ਸੇਨਾਨੀਨਾਮਹਂ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਸਰਸਾਮਸ੍ਮਿ ਸਾਗਰਃ ||੧੦-੨੪||
Translation
ਹੇ ਪਾਰਥ! ਮੈਨੂੰ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋਪੀਟਰ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣੋ; ਮੈਂ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੰਦ ਹਾਂ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 25
ਮਹਰ੍षੀਣਾਂ ਭृਗੁਰਹਂ ਗਿਰਾਮਸ੍ਮ੍ਯੇਕਮਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ |
ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਜਪਯਜ੍ਞੋऽਸ੍ਮਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਾਂ ਹਿਮਾਲਯਃ ||੧੦-੨੫||
Translation
ਮੈਂ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਗੁ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬੋਲ (ਸ਼ਬਦ) ਵਿੱਚ ਓਮਕਾਰ ਹਾਂ ਮੈਂ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਪਯਜ ਅਤੇ ਅਚੱਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 26 ਅਤੇ 27
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਦੇਵਰ੍षੀਣਾਂ ਚ ਨਾਰਦਃ |
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਂ ਚਿਤ੍ਰਰਥਃ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਕਪਿਲੋ ਮੁਨਿਃ ||੧੦-੨੬||
ਉਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਸਮਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਮਮृਤੋਦ੍ਭਵਮ੍ |
ਐਰਾਵਤਂ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਨਰਾਣਾਂ ਚ ਨਰਾਧਿਪਮ੍ ||੧੦-੨੭||
Translation
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅਸ਼ਵਥ (ਪੀਪਲ) ਹਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਰਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਨਾਰਦ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਰਥ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ ਹਾਂ. .. . ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣੋ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਉਤਪੱਤੀ ਊਚੈਸ਼੍ਰਵ ਨਾਮ ਦਾ ਘੋੜਾ, ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਰਾਵਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ
ਸ਼੍ਲੋਕ 28 ਅਤੇ 29
ਆਯੁਧਾਨਾਮਹਂ ਵਜ੍ਰਂ ਧੇਨੂਨਾਮਸ੍ਮਿ ਕਾਮਧੁਕ੍ |
ਪ੍ਰਜਨਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਃ ਸਰ੍ਪਾਣਾਮਸ੍ਮਿ ਵਾਸੁਕਿਃ ||੧੦-੨੮||
ਅਨਨ੍ਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਨਾਗਾਨਾਂ ਵਰੁਣੋ ਯਾਦਸਾਮਹਮ੍ |
ਪਿਤॄਣਾਮਰ੍ਯਮਾ ਚਾਸ੍ਮਿ ਯਮਃ ਸਂਯਮਤਾਮਹਮ੍ ||੧੦-੨੯||
Translation
ਮੈਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਜ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਧੇਨੁ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਕੰਦਰਪ (ਕਾਮਦੇਵ) ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸੂਕੀ ਹਾਂ. .. . ਮੈਂ ਸੱਪਾਂ ਵਿਚ ਅਨੰਤ (ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ) ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵਰੁਣ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਯਮ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯਮ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 30
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕਾਲਃ ਕਲਯਤਾਮਹਮ੍ |
ਮृਗਾਣਾਂ ਚ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਹਂ ਵੈਨਤੇਯਸ਼੍ਚ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ||੧੦-੩੦||
Translation
ਦੈਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਅਤੇ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਹਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ (ਮ੍ਰਿਗੇਂਦਰ) ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 31
ਪਵਨਃ ਪਵਤਾਮਸ੍ਮਿ ਰਾਮਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਭृਤਾਮਹਮ੍ |
ਝषਾਣਾਂ ਮਕਰਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਸ੍ਰੋਤਸਾਮਸ੍ਮਿ ਜਾਹ੍ਨਵੀ ||੧੦-੩੧||
Translation
ਮੈਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰਾਮ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਮਗਰਮੱਛ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 32
ਸਰ੍ਗਾਣਾਮਾਦਿਰਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਧ੍ਯਂ ਚੈਵਾਹਮਰ੍ਜੁਨ |
ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਵਾਦਃ ਪ੍ਰਵਦਤਾਮਹਮ੍ ||੧੦-੩੨||
Translation
ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਮੈਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭ, ਅੰਤ ਅਤੇ ਮੱਧ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਵਿਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵਿਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ (ਭਾਵ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚ) ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 33
ਅਕ੍ਸ਼ਰਾਣਾਮਕਾਰੋऽਸ੍ਮਿ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਃ ਸਾਮਾਸਿਕਸ੍ਯ ਚ |
ਅਹਮੇਵਾਕ੍ਸ਼ਯਃ ਕਾਲੋ ਧਾਤਾਹਂ ਵਿਸ਼੍ਵਤੋਮੁਖਃ ||੧੦-੩੩||
Translation
ਮੈਂ ਅੱਖਰਾਂ (ਵਰਣਮਾਲਾ) ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਵੈਤ ਹਾਂ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ); ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ ਜੋ ਸਦੀਵੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਪਹਿਲਾ (ਵਿਰਾਟ ਸਵਰੂਪ) ਹੈ
ਸ਼੍ਲੋਕ 34
ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸਰ੍ਵਹਰਸ਼੍ਚਾਹਮੁਦ੍ਭਵਸ਼੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਾਮ੍ |
ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਵਾਕ੍ਚ ਨਾਰੀਣਾਂ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਮੇਧਾ ਧृਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ||੧੦-੩੪||
Translation
ਮੈਂ ਸਰਬ-ਭੋਗੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਾਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹਾਂ; ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੀਰਤੀ, ਸ਼੍ਰੀ, ਵਾਕ (ਵਾਕ), ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਮੇਧਾ, ਧ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮਾ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 35
ਬृਹਤ੍ਸਾਮ ਤਥਾ ਸਾਮ੍ਨਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦਸਾਮਹਮ੍ |
ਮਾਸਾਨਾਂ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੋऽਹਮृਤੂਨਾਂ ਕੁਸੁਮਾਕਰਃ ||੧੦-੩੫||
Translation
ਸਮਾਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬ੍ਰਿਹਤਸਮ ਹਾਂ ਅਤੇ ਛੰਦਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਗਾਇਤਰੀ ਛੰਦ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਮਹੀਨਿਆਂ (ਦਸੰਬਰ-ਜਨਵਰੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ) ਵਿੱਚ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 36
ਦ੍ਯੂਤਂ ਛਲਯਤਾਮਸ੍ਮਿ ਤੇਜਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਮਹਮ੍ |
ਜਯੋऽਸ੍ਮਿ ਵ੍ਯਵਸਾਯੋऽਸ੍ਮਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਤਾਮਹਮ੍ ||੧੦-੩੬||
Translation
ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬਹਾਦਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਜੇਤੂ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਵਪਾਰ (ਉਦਮ) ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਨੇਕ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨੇਕੀ ਆਤਮਾ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 37
ਵृष੍ਣੀਨਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਸ੍ਮਿ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਧਨਞ੍ਜਯਃ |
ਮੁਨੀਨਾਮਪ੍ਯਹਂ ਵ੍ਯਾਸਃ ਕਵੀਨਾਮੁਸ਼ਨਾ ਕਵਿਃ ||੧੦-੩੭||
Translation
ਮੈਂ ਵਰਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜੈ ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਿਆਸ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਊਸ਼ਾਨਾ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 38
ਦਣ੍ਡੋ ਦਮਯਤਾਮਸ੍ਮਿ ਨੀਤਿਰਸ੍ਮਿ ਜਿਗੀषਤਾਮ੍ |
ਮੌਨਂ ਚੈਵਾਸ੍ਮਿ ਗੁਹ੍ਯਾਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਵਤਾਮਹਮ੍ ||੧੦-੩੮||
Translation
ਮੈਂ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਭੇਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਹਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹਾਂ
ਸ਼੍ਲੋਕ 39
ਯਚ੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਬੀਜਂ ਤਦਹਮਰ੍ਜੁਨ |
ਨ ਤਦਸ੍ਤਿ ਵਿਨਾ ਯਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਯਾ ਭੂਤਂ ਚਰਾਚਰਮ੍ ||੧੦-੩੯||
Translation
ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਮੈਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਂਦ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਬੀਜ (ਕਾਰਨ) ਵੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਜਾਂ ਅਚੱਲ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ
ਸ਼੍ਲੋਕ 40
ਨਾਨ੍ਤੋऽਸ੍ਤਿ ਮਮ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਭੂਤੀਨਾਂ ਪਰਨ੍ਤਪ |
ਏष ਤੂਦ੍ਦੇਸ਼ਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਿਭੂਤੇਰ੍ਵਿਸ੍ਤਰੋ ਮਯਾ ||੧੦-੪੦||
Translation
ਹੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ! ਮੇਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾਤਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦਾ ਇਹ ਵੇਰਵਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ, ਭਾਵ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ
More than just reading—
Create your own meditative videos.
Transform sacred verses into beautiful, cinematic videos to share with the world. Choose your background, add chanting audio, and spread the light of the Gita in a modern format.
Download the app for these features
- High-quality background artwork
- Synced Sanskrit & Meaning text
- Immersive Chanting & Music
.jpg)
experience the deep immersion
Embark on a cinematic spiritual journey with the full version of Nitya Gita. High-quality chanting, authentic translations, and a peaceful meditation sanctuary in the palm of your hand.
