কৰ্মসন্ন্যাসযোগ

অৰ্জুন উবাচ |

সংন্যাসং কৰ্মণাং কৃষ্ণ পুনৰ্যোগং চ শংসসি |

যচ্ছ্ৰেয় এতয়োরেকং তন্মে ব্ৰূহি সুনিশ্চিতম্ ||৫-১||

শ্ৰীভগৱানুবাচ |

সংন্যাসঃ কৰ্মযোগশ্চ নিঃশ্রেয়সকরাবুভৌ |

তয়োস্তু কৰ্মসংন্যাসাত্কৰ্মযোগো বিশিষ্যতে ||৫-২||

জ্ঞেয়ঃ স নিত্যসংন্যাসী যো ন দ্বেষ্টি ন কাঙ্ক্ষতি |

নিৰ্দ্বন্দ্বো হি মহাবাহো সুখং বন্ধাত্প্ৰমুচ্যতে ||৫-৩||

সাঙ্খ্যযোগৌ পৃথগ্বালাঃ প্ৰবদন্তি ন পণ্ডিতাঃ |

একমপ্যাস্থিতঃ সম্যগুভয়োৰ্বিন্দতে ফলম্ ||৫-৪||

যৎসাঙ্খ্যৈঃ প্ৰাপ্যতে স্থানং তদ্যোগৈরপি গম্যতে |

একং সাঙ্খ্যং চ যোগং চ যঃ পশ্যতি স পশ্যতি ||৫-৫||

সংন্যাসস্তু মহাবাহো দুঃখমাপ্তুমযোগতঃ |

যোগযুক্তো মুনিৰব্ৰহ্ম নচিৰেণাধিগচ্ছতি ||৫-৬||

যোগযুক্তো বিশুদ্ধাত্মা বিজিতাত্মা জিতেন্দ্ৰিয়ঃ |

সৰ্বভূতাত্মভূতাত্মা কুৰ্বন্নপি ন লিপ্যতে ||৫-৭||

নৈব কিঞ্চিৎকৰোমীতি যুক্তো মন্যেত তত্ত্ববিত্ |

পশ্যঞ্শৃণ্বন্স্পৃশঞ্জিঘ্ৰন্নশ্ননগচ্ছন্স্বপঞ্জশ্বসন্ ||৫-৮||

প্ৰলপন্বিসৃজঙ্গৃহ্ণন্নুন্মিষন্নিমিষন্নপি |

ইন্দ্ৰিয়াণীন্দ্ৰিয়াৰ্থেষু বৰ্তন্ত ইতি ধাৰয়ন্ ||৫-৯||

ব্ৰহ্মণ্যাধায় কৰ্মাণি সঙ্গং ত্যক্ত্বা কৰোতি যঃ |

লিপ্যতে ন স পাপেন পদ্মপত্ৰমিবাম্ভসা ||৫-১০||

কায়েন মনসা বুদ্ধ্যা কেবলৈৰিন্দ্রিয়ৈরপি |

যোগিনঃ কৰ্ম কুৰ্বন্তি সঙ্গং ত্যক্ত্বাত্মশুদ্ধয়ে ||৫-১১||

যুক্তঃ কৰ্মফলং ত্যক্ত্বা শান্তিমাপ্নোতি নৈষ্ঠিকীম্ |

অযুক্তঃ কামকাৰেণ ফলে সক্তো নিবধ্যতে ||৫-১২||

সৰ্বকৰ্মাণি মনসা সংন্যস্যাস্তে সুখং বশী |

নবদ্বাৰে পুৰে দেহী নৈব কুৰ্বন্ন কাৰয়ন্ ||৫-১৩||

ন কৰ্তৃত্বং ন কৰ্মাণি লোকস্য সৃজতি প্ৰভুঃ |

ন কৰ্মফলসংযোগং স্বভাৱস্তু প্ৰবৰ্ততে ||৫-১৪||

নাদত্তে কস্যচিৎপাপং ন চৈব সুকৃতং বিভুঃ |

অজ্ঞানে নাবৃতং জ্ঞানং তেন মুহ্যন্তি জন্তবঃ ||৫-১৫||

জ্ঞানেন তু তদজ্ঞানং যেষাং নাশিতামাত্মনঃ |

তেষামাদিত্যবজ্জ্ঞানং প্ৰকাশয়তি তৎপৰম্ ||৫-১৬||

তদ্বুদ্ধয়স্তদাত্মানস্তন্নিষ্ঠাস্তত্পৰায়ণাঃ |

গচ্ছন্ত্যপুনৰাবৃত্তিং জ্ঞাননিৰ্ধূতকল্মষাঃ ||৫-১৭||

বিদ্যাবিনয়সম্পন্নে ব্ৰাহ্মণে গবি হস্তিনি |

শুনি চৈব শ্বপাকে চ পণ্ডিতাঃ সমদৰ্শিনঃ ||৫-১৮||

ইহৈব তৈৰ্জিতঃ সৰ্গো যেষাং সাম্যে স্থিতং মনঃ |

নিৰ্দোষং হি সমং ব্ৰহ্ম তস্মাদ্ ব্ৰহ্মণি তে স্থিতাঃ ||৫-১৯||

ন প্ৰহৃষ্যেৎপ্ৰিয়ং প্ৰাপ্য নোদ্বিজেত্প্ৰাপ্য চাপ্রিয়ম্ |

স্থিৰবুদ্ধিৰসম্মূঢ়ো ব্ৰহ্মবিদ ব্ৰহ্মণি স্থিতঃ ||৫-২০||

বাহ্যস্পৰ্শেম্বসক্তাত্মা বিন্দত্যাত্মনি যৎসুখম্ |

স ব্ৰহ্মযোগযুক্তাত্মা সুখমক্ষয়মশ্নুতে ||৫-২১||

য়ে হি সংস্পৰ্শজা ভোগা দুঃখযোনয় এব তে |

আদ্যন্তবন্তঃ কৌন্তেয় ন তেষু ৰমতে বুধঃ ||৫-২২||

শক্লোতীহৈব যঃ সোঢ়ুং প্ৰাক্শৰীৰবিমোক্ষণাৎ |

কামক্ৰোধোদ্ভবং বেগং স যুক্তঃ স সুখী নৰঃ ||৫-২৩||

যোঽন্তঃসুখোঽন্তৰাৰামস্তথান্তৰ্জ্যোতিৰেৱ যঃ |

স যোগী ব্ৰহ্মনিৰ্বাণং ব্ৰহ্মভূতোঽধিগচ্ছতি ||৫-২৪||

লভন্তে ব্ৰহ্মনিৰ্বাণমৃষয়ঃ ক্ষীণকল্মষাঃ |

ছিন্নদ্বৈধা যতাত্মানঃ সৰ্বভূতহিতে ৰতাঃ ||৫-২৫||

কামক্ৰোধবিয়ুক্তানাং যতীনাম যতচেতসাম্ |

অভিতো ব্ৰহ্মনিৰ্বাণং বৰ্ততে বিদিতাত্মনাম্ ||৫-২৬||

স্পৰ্শাঙ্কৃত্বা বহিবৰ্হ্যাংশ্চক্ষুশ্চৈবান্তৰে ভ্ৰুবোঃ |

প্ৰাণাপানৌ সমৌ কৃৎৱা নাসাব্যন্তৰচাৰিণৌ ||৫-২৭||

যতেন্দ্ৰিয়মনোবুদ্ধিৰ্মুনিৰ্মোক্ষপৰায়ণঃ |

বিগতেচ্ছভয়ক্ৰোধো যঃ সদা মুক্ত এব সঃ ||৫-২৮||

ভোক্তাৰং যজ্ঞতপসাং সৰ্বলোকমহেশ্বৰম্ |

সুহৃদং সৰ্বভূতানাং জ্ঞাত্বা মাং শান্তিমৃচ্ছতি ||৫-২৯||