कर्मसंन्यासयोग
अथ पञ्चमोऽध्यायः
श्लोक १
अर्जुन उवाच |
संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि |
यच्छ्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् ||५-१||
अनुवाद
अर्जुनले भन्नुभयो: हे कृष्ण! तपाईं कर्महरूको संन्यासको र फेरि योग (कर्मको आचरण) को प्रशंसा गर्नुहुन्छ। यी दुईमध्ये जुन एउटा निश्चित रूपले श्रेयस्कर छ, त्यो मलाई बताउनुहोस्।
श्लोक ३
ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति |
निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ||५-३||
अनुवाद
जो पुरुष न कसैसँग द्वेष गर्छ र न कुनै कुराको आकांक्षा राख्छ, ऊ सधैं संन्यासी नै मानिनुपर्छ; किनकि, हे महाबाहो! द्वन्द्वहरूबाट मुक्त पुरुष सजिलै बन्धनबाट मुक्त हुन्छ।
श्लोक ४
साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः |
एकमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् ||५-४||
अनुवाद
बालक अर्थात् अल्पबुद्धि भएका मानिसहरू सांख्य (संन्यास) र योगलाई परस्पर भिन्न भनी भन्छन्, तर पण्डितहरू त्यसो भन्दैनन्। कुनै एकमा पनि सम्यक प्रकारले स्थित भएको पुरुषले दुवैको फल प्राप्त गर्दछ।
श्लोक ७
योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः |
सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते ||५-७||
अनुवाद
जो पुरुष योगयुक्त, विशुद्ध अन्तःकरण भएको, शरीरलाई वशमा राखेको, जितेन्द्रिय तथा सम्पूर्ण प्राणीमा स्थित आत्मासँग एकत्व अनुभव गर्ने छ, ऊ कर्म गर्दै पनि लिप्त हुँदैन।
श्लोक ८ र ९
नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् |
पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपञ्श्वसन् ||५-८||
प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि |
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ||५-९||
अनुवाद
तत्त्वज्ञानी युक्त पुरुषले यस्तो सोच्दछ कि 'म केही पनि गर्दिनँ'। हेर्दै, सुन्दै, स्पर्श गर्दै, सुँघ्दै, खाँदै, हिँड्दै, सुत्दै, श्वास लिँदै, बोल्दै, त्याग गर्दै, ग्रहण गर्दै तथा आँखा खोल्दै र बन्द गर्दै पनि, ऊ निश्चयात्मक रूपले जान्दछ कि सबै इन्द्रियहरू आ-आफ्ना विषयमा विचरण गरिरहेका छन्।
श्लोक १७
तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्परायणाः |
गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धूतकल्मषाः ||५-१७||
अनुवाद
जसको बुद्धि त्यसमा स्थित छ, जसको मन तद्रूप भएको छ, जसमा निष्ठा छ र जो ब्रह्मलाई नै परम लक्ष्य मान्दछन्, ज्ञानद्वारा पापरहित भएका ती पुरुष अपुनरावृत्ति (मोक्ष) प्राप्त गर्दछन्।
श्लोक २७ र २८
स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे भ्रुवोः |
प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ ||५-२७||
यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः |
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः ||५-२८||
अनुवाद
बाह्य विषयलाई बाहिरै राखेर, आँखाको दृष्टि भृकुटीको बीचमा स्थित गरेर तथा नासिकामा विचरण गर्ने प्राण र अपान वायुलाई सम बनाएर, जसको इन्द्रिय, मन र बुद्धि संयत छन्, यस्तो मोक्षपरायण मुनि इच्छा, भय र क्रोधबाट रहित भई सदा मुक्त नै रहन्छ।
केवल पढ्न भन्दा धेरै -
आफ्नै ध्यान भिडियो बनाउनुहोस्।
विश्वसँग साझा गर्न पवित्र श्लोकहरूलाई सुन्दर, सिनेमाई भिडियोमा रूपान्तरण गर्नुहोस्। आफ्नो पृष्ठभूमि छान्नुहोस्, मन्त्रहरूको अडियो थप्नुहोस्, र गीताको प्रकाशलाई आधुनिक ढाँचामा फैलाउनुहोस्।
यी सुविधाहरूका लागि एप डाउनलोड गर्नुहोस्
- उच्च गुणस्तरको पृष्ठभूमि कलाकृति
- सिङ्क गरिएको संस्कृत र अर्थ पाठ
- इमर्सिभ चेन्टिङ र सङ्गीत
.jpg)
गहिरो विसर्जनको अनुभव गर्नुहोस्
नित्य गीताको पूर्ण संस्करणका साथ सिनेमाको आध्यात्मिक यात्रा सुरु गर्नुहोस्। उच्च गुणस्तरको मन्त्र, प्रामाणिक अनुवाद, र तपाईँको हातको खुट्टामा शान्तिपूर्ण ध्यान अभयारण्य।
