శ్రద్ధాత్రయవిభాగయోగ

అర్జున ఉవాచ |

యే శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య యజన్తే శ్రద్ధయాన్వితాః |

తేషాం నిష్ఠా తు కా కృష్ణ సత్త్వమాహో రజస్తమః ||౧౭-౧||

శ్రీభగవానువాచ |

త్రివిధా భవతి శ్రద్ధా దేహినాం సా స్వభావజా |

సాత్త్వికీ రాజసీ చైవ తామసీ చేతి తాం శృణు ||౧౭-౨||

సత్త్వానురూపా సర్వస్య శ్రద్ధా భవతి భారత |

శ్రద్ధామయోఽయం పురుషో యో యచ్ఛ్రద్ధః స ఏవ సః ||౧౭-౩||

యజన్తే సాత్త్వికా దేవాన్యక్షరక్షాంసి రాజసాః |

ప్రేతాన్భూతగణాంశ్చాన్యే యజన్తే తామసా జనాః ||౧౭-౪||

అశాస్త్రవిహితం ఘోరం తప్యన్తే యే తపో జనాః |

దమ్భాహంకారసంయుక్తాః కామరాగబలాన్వితాః ||౧౭-౫||

కర్షయన్తః శరీరస్థం భూతగ్రామమచేతసః |

మాం చైవాన్తఃశరీరస్థం తాన్విద్ధ్యాసురనిశ్చయాన్ ||౧౭-౬||

ఆహారస్త్వపి సర్వస్య త్రివిధో భవతి ప్రియః |

యజ్ఞస్తపస్తథా దానం తేషాం భేదమిమం శృణు ||౧౭-౭||

ఆయుఃసత్త్వబలారోగ్యసుఖప్రీతివివర్ధనాః |

రస్యాః స్నిగ్ధాః స్థిరా హృద్యా ఆహారాః సాత్త్వికప్రియాః ||౧౭-౮||

కట్వమ్లలవణాత్యుష్ణతీక్ష్ణరూక్షవిదాహినః |

ఆహారా రాజసస్యేష్టా దుఃఖశోకామయప్రదాః ||౧౭-౯||

యాతయామం గతరసం పూతి పర్యుషితం చ యత్ |

ఉచ్ఛిష్టమపి చామేధ్యం భోజనం తామసప్రియమ్ ||౧౭-౧౦||

అఫలాఙ్క్షిభిర్యజ్ఞో విధిదృష్టో య ఇజ్యతే |

యష్టవ్యమేవేతి మనః సమాధాయ స సాత్త్వికః ||౧౭-౧౧||

అభిసన్ధాయ తు ఫలం దమ్భార్థమపి చైవ యత్ |

ఇజ్యతే భరతశ్రేష్ఠ తం యజ్ఞం విద్ధి రాజసమ్ ||౧౭-౧౨||

విధిహీనమసృష్టాన్నం మన్త్రహీనమదక్షిణమ్ |

శ్రద్ధావిరహితం యజ్ఞం తామసం పరిచక్షతే ||౧౭-౧౩||

దేవద్విజగురుప్రాజ్ఞపూజనం శౌచమార్జవమ్ |

బ్రహ్మచర్యమహింసా చ శారీరం తప ఉచ్యతే ||౧౭-౧౪||

అనుద్వేగకరం వాక్యం సత్యం ప్రియహితం చ యత్ |

స్వాధ్యాయాభ్యసనం చైవ వాఙ్మయం తప ఉచ్యతే ||౧౭-౧౫||

మనః ప్రసాదః సౌమ్యత్వం మౌనమాత్మవినిగ్రహః |

భావసంశుద్ధిరిత్యేతత్తపో మానసముచ్యతే ||౧౭-౧౬||

శ్రద్ధయా పరయా తప్తం తపస్తత్త్రివిధం నరైః |

అఫలాకాఙ్క్షిభిర్యుక్తైః సాత్త్వికం పరిచక్షతే ||౧౭-౧౭||

సత్కారమానపూజార్థం తపో దమ్భేన చైవ యత్ |

క్రియతే తదిహ ప్రోక్తం రాజసం చలమధ్రువమ్ ||౧౭-౧౮||

మూఢగ్రాహేణాత్మనో యత్పీడయా క్రియతే తపః |

పరస్యోత్సాదనార్థం వా తత్తామసముదాహృతమ్ ||౧౭-౧౯||

దాతవ్యమితి యద్దానం దీయతేఽనుపకారిణే |

దేశే కాలే చ పాత్రే చ తద్దానం సాత్త్వికం స్మృతమ్ ||౧౭-౨౦||

యత్తు ప్రత్యుపకారార్థం ఫలముద్దిశ్య వా పునః |

దీయతే చ పరిక్లిష్టం తద్దానం రాజసం స్మృతమ్ ||౧౭-౨౧||

అదేశకాలే యద్దానమపాత్రేభ్యశ్చ దీయతే |

అసత్కృతమవజ్ఞాతం తత్తామసముదాహృతమ్ ||౧౭-౨౨||

ఓంతత్సదితి నిర్దేశో బ్రహ్మణస్త్రివిధః స్మృతః |

బ్రాహ్మణాస్తేన వేదాశ్చ యజ్ఞాశ్చ విహితాః పురా ||౧౭-౨౩||

తస్మాదోమిత్యుదాహృత్య యజ్ఞదానతపఃక్రియాః |

ప్రవర్తన్తే విధానోక్తాః సతతం బ్రహ్మవాదినామ్ ||౧౭-౨౪||

తదిత్యనభిసన్ధాయ ఫలం యజ్ఞతపఃక్రియాః |

దానక్రియాశ్చ వివిధాః క్రియన్తే మోక్షకాఙ్క్షిభిః ||౧౭-౨౫||

సద్భావే సాధుభావే చ సదిత్యేతత్ప్రయుజ్యతే |

ప్రశస్తే కర్మణి తథా సచ్ఛబ్దః పార్థ యుజ్యతే ||౧౭-౨౬||

యజ్ఞే తపసి దానే చ స్థితిః సదితి చోచ్యతే |

కర్మ చైవ తదర్థీయం సదిత్యేవాభిధీయతే ||౧౭-౨౭||

అశ్రద్ధయా హుతం దత్తం తపస్తప్తం కృతం చ యత్ |

అసదిత్యుచ్యతే పార్థ న చ తత్ప్రేత్య నో ఇహ ||౧౭-౨౮||