Chapter 17

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਅਥ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

28 Sections
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 1

ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ |

ਯੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਧਿਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਯਜਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ |

ਤੇषਾਂ ਨਿष੍ਠਾ ਤੁ ਕਾ ਕृष੍ਣ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਹੋ ਰਜਸ੍ਤਮਃ ||੧੭-੧||

ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ

Translation

ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ-ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ (ਕੇਵਲ) ਯੱਗ (ਪੂਜਾ) ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ (ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ) ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਸਾਤਵਿਕ ਜਾਂ ਰਾਜਸਿਕ ਜਾਂ ਤਾਮਸਿਕ ਹੈ?

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 2

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ |

ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਭਵਤਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਦੇਹਿਨਾਂ ਸਾ ਸ੍ਵਭਾਵਜਾ |

ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀ ਰਾਜਸੀ ਚੈਵ ਤਾਮਸੀ ਚੇਤਿ ਤਾਂ ਸ਼ृਣੁ ||੧੭-੨||

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ

Translation

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਸਰੂਪ ਜੀਵਾਂ (ਮਨੁੱਖਾਂ) ਦਾ ਉਹ ਸੁਭਾਵਿਕ (ਗਿਆਨ ਰਹਿਤ) ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ - ਸਾਤਵਿਕ, ਰਾਜਸਿਕ ਅਤੇ ਤਾਮਸਿਕ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 3

ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨੁਰੂਪਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਭਵਤਿ ਭਾਰਤ |

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਮਯੋऽਯਂ ਪੁਰੁषੋ ਯੋ ਯਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਃ ਸ ਏਵ ਸਃ ||੧੭-੩||

Translation

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਤਿਤਵ (ਕੁਦਰਤ, ਸੰਸਕਾਰ) ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਸਥਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 4

ਯਜਨ੍ਤੇ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾ ਦੇਵਾਨ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਰਾਜਸਾਃ |

ਪ੍ਰੇਤਾਨ੍ਭੂਤਗਣਾਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਯਜਨ੍ਤੇ ਤਾਮਸਾ ਜਨਾਃ ||੧੭-੪||

Translation

ਸਾਤਵਿਕ ਲੋਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਸੀ ਲੋਕ ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਾਮਸਿਕ ਲੋਕ ਭੂਤਾਂ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 5 ਅਤੇ 6

ਅਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਹਿਤਂ ਘੋਰਂ ਤਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯੇ ਤਪੋ ਜਨਾਃ |

ਦਮ੍ਭਾਹਂਕਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕਾਮਰਾਗਬਲਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ||੧੭-੫||

ਕਰ੍षਯਨ੍ਤਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥਂ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਮਚੇਤਸਃ |

ਮਾਂ ਚੈਵਾਨ੍ਤਃਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥਂ ਤਾਨ੍ਵਿਦ੍ਧ੍ਯਾਸੁਰਨਿਸ਼੍ਚਯਾਨ੍ ||੧੭-੬||

Translation

ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ, ਹਉਮੈ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ. .. .ਅਤੇ ਉਹ ਤਰਕਹੀਣ ਲੋਕ ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਜਗਤ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਆਤਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੂਤ ਸੰਕਲਪ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 7

ਆਹਾਰਸ੍ਤ੍ਵਪਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਵਿਧੋ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਿਯਃ |

ਯਜ੍ਞਸ੍ਤਪਸ੍ਤਥਾ ਦਾਨਂ ਤੇषਾਂ ਭੇਦਮਿਮਂ ਸ਼ृਣੁ ||੧੭-੭||

Translation

(ਕਿਸੇ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਅਨੁਸਾਰ) ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਭੋਜਨ ਵੀ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੱਗ? ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਾਨ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਨ? ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੇਤ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣੋ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 8

ਆਯੁਃਸਤ੍ਤ੍ਵਬਲਾਰੋਗ੍ਯਸੁਖਪ੍ਰੀਤਿਵਿਵਰ੍ਧਨਾਃ |

ਰਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਃ ਸ੍ਥਿਰਾ ਹृਦ੍ਯਾ ਆਹਾਰਾਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਪ੍ਰਿਯਾਃ ||੧੭-੮||

Translation

ਜੀਵਨ ਕਾਲ, ਸਾਤਿਤਵ (ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ), ਤਾਕਤ, ਸਿਹਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਰਸੀਲੇ, ਮੁਲਾਇਮ (ਘਿਉ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪਕਾਏ ਹੋਏ), ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭੋਜਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਤਵਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 9

ਕਟ੍ਵਮ੍ਲਲਵਣਾਤ੍ਯੁष੍ਣਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਰੂਕ੍ਸ਼ਵਿਦਾਹਿਨਃ |

ਆਹਾਰਾ ਰਾਜਸਸ੍ਯੇष੍ਟਾ ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਾਮਯਪ੍ਰਦਾਃ ||੧੭-੯||

Translation

ਕੌੜਾ, ਖੱਟਾ, ਨਮਕੀਨ, ਬਹੁਤ ਗਰਮ, ਤਿੱਖਾ, ਸੁੱਕਾ ਜਲਣ, ਦੁੱਖ, ਸੋਗ ਅਤੇ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਰਾਜੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 10

ਯਾਤਯਾਮਂ ਗਤਰਸਂ ਪੂਤਿ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ |

ਉਚ੍ਛਿष੍ਟਮਪਿ ਚਾਮੇਧ੍ਯਂ ਭੋਜਨਂ ਤਾਮਸਪ੍ਰਿਯਮ੍ ||੧੭-੧੦||

Translation

ਅੱਧਾ ਪੱਕਾ, ਰਸ ਰਹਿਤ, ਗੰਧ ਵਾਲਾ, ਬਾਸੀ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ (ਅਮੇਧ) ਭੋਜਨ ਤਾਮਸਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 11

ਅਫਲਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਧਿਦृष੍ਟੋ ਯ ਇਜ੍ਯਤੇ |

ਯष੍ਟਵ੍ਯਮੇਵੇਤਿ ਮਨਃ ਸਮਾਧਾਯ ਸ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਃ ||੧੭-੧੧||

Translation

ਉਹ ਯੱਗ ਜੋ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਇਹ ਮੇਰਾ ਕਰਤੱਵ ਹੈ" ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੱਗ ਸਾਤਵਿਕ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 12

ਅਭਿਸਨ੍ਧਾਯ ਤੁ ਫਲਂ ਦਮ੍ਭਾਰ੍ਥਮਪਿ ਚੈਵ ਯਤ੍ |

ਇਜ੍ਯਤੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਂ ਯਜ੍ਞਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਰਾਜਸਮ੍ ||੧੭-੧੨||

Translation

ਹੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਰਜੁਨ! ਜੋ ਯੱਗ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਯੱਗ ਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਸਮਝੋ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 13

ਵਿਧਿਹੀਨਮਸृष੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੀਨਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ |

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਿਰਹਿਤਂ ਯਜ੍ਞਂ ਤਾਮਸਂ ਪਰਿਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ||੧੭-੧੩||

Translation

ਬਿਨਾਂ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ, ਬਿਨਾਂ ਅੰਨ ਦਾਨ, ਮੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਦਕਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯੱਗ ਨੂੰ ਤਾਮਸ ਯੱਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 14

ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਗੁਰੁਪ੍ਰਾਜ੍ਞਪੂਜਨਂ ਸ਼ੌਚਮਾਰ੍ਜਵਮ੍ |

ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਮਹਿਂਸਾ ਚ ਸ਼ਾਰੀਰਂ ਤਪ ਉਚ੍ਯਤੇ ||੧੭-੧੪||

Translation

ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ, ਦਵਿਜ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ), ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਸ਼ੌਚ, ਆਰਜਵ (ਸਾਦਗੀ), ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 15

ਅਨੁਦ੍ਵੇਗਕਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ |

ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਾਭ੍ਯਸਨਂ ਚੈਵ ਵਾਙ੍ਮਯਂ ਤਪ ਉਚ੍ਯਤੇ ||੧੭-੧੫||

Translation

ਉਹ ਵਾਕ (ਵਾਕ) ਜੋ ਉਤੇਜਨਾ ਪੈਦਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਜੋ ਪਿਆਰਾ, ਲਾਭਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਮਯ (ਵਾਕ) ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 16

ਮਨਃ ਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਂ ਮੌਨਮਾਤ੍ਮਵਿਨਿਗ੍ਰਹਃ |

ਭਾਵਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ਤਪੋ ਮਾਨਸਮੁਚ੍ਯਤੇ ||੧੭-੧੬||

Translation

ਮਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਕੋਮਲਤਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਅੰਤਹਕਰਣ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਇਹ ਸਭ ਮਾਨਸਿਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 17

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਤਪ੍ਤਂ ਤਪਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਨਰੈਃ |

ਅਫਲਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਪਰਿਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ||੧੭-੧੭||

Translation

ਉਪ੍ਰੋਕਤ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਤਪੱਸਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਾਤਵਿਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 18

ਸਤ੍ਕਾਰਮਾਨਪੂਜਾਰ੍ਥਂ ਤਪੋ ਦਮ੍ਭੇਨ ਚੈਵ ਯਤ੍ |

ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਦਿਹ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਾਜਸਂ ਚਲਮਧ੍ਰੁਵਮ੍ ||੧੭-੧੮||

Translation

ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਇੱਜ਼ਤ, ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਹੰਕਾਰ (ਪਖੰਡ) ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਤੇ ਪਲ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰਾਜਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 19

ਮੂਢਗ੍ਰਾਹੇਣਾਤ੍ਮਨੋ ਯਤ੍ਪੀਡਯਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਪਃ |

ਪਰਸ੍ਯੋਤ੍ਸਾਦਨਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਤਤ੍ਤਾਮਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ||੧੭-੧੯||

Translation

ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਜਾਂ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਮਸਿਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 20

ਦਾਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਯਦ੍ਦਾਨਂ ਦੀਯਤੇऽਨੁਪਕਾਰਿਣੇ |

ਦੇਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਚ ਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਦ੍ਦਾਨਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ||੧੭-੨੦||

Translation

“ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਕਰਤੱਵ ਹੈ” - ਇਸ ਅਰਥ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਜੋ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ (ਵਿਅਕਤੀ) ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਦਲੇ ਦੀ ਕੋਈ ਆਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਦਾਨ ਸਾਤਵਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 21

ਯਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਫਲਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਾ ਪੁਨਃ |

ਦੀਯਤੇ ਚ ਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟਂ ਤਦ੍ਦਾਨਂ ਰਾਜਸਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ||੧੭-੨੧||

Translation

ਅਤੇ ਉਹ ਦਾਨ ਜੋ ਦਰਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਸਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 22

ਅਦੇਸ਼ਕਾਲੇ ਯਦ੍ਦਾਨਮਪਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦੀਯਤੇ |

ਅਸਤ੍ਕृਤਮਵਜ੍ਞਾਤਂ ਤਤ੍ਤਾਮਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ||੧੭-੨੨||

Translation

ਉਹ ਦਾਨ ਜੋ ਅਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਸਤਿਕਾਰ, ਜਾਂ ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਮਸਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 23

ੴਤਤ੍ਸਦਿਤਿ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਃ ਸ੍ਮृਤਃ |

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤੇਨ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਵਿਹਿਤਾਃ ਪੁਰਾ ||੧੭-੨੩||

Translation

‘ਓਮ, ਤਤ ਸਤਿ’ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਉਪਦੇਸ਼ (ਨਾਮ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ (ਪੁਰਾਣ) ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਯੱਗ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 24

ਤਸ੍ਮਾਦੋਮਿਤ੍ਯੁਦਾਹृਤ੍ਯ ਯਜ੍ਞਦਾਨਤਪਃਕ੍ਰਿਯਾਃ |

ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਿਧਾਨੋਕ੍ਤਾਃ ਸਤਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾਮ੍ ||੧੭-੨੪||

Translation

ਇਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਯੱਗ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਓਮਕਾਰ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 25

ਤਦਿਤ੍ਯਨਭਿਸਨ੍ਧਾਯ ਫਲਂ ਯਜ੍ਞਤਪਃਕ੍ਰਿਯਾਃ |

ਦਾਨਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਃ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ||੧੭-੨੫||

Translation

‘ਤਤ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੇ, ਮੁਮੁਕੁਜਨ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਜਿਵੇਂ ਯੱਗ, ਤਪੱਸਿਆ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 26

ਸਦ੍ਭਾਵੇ ਸਾਧੁਭਾਵੇ ਚ ਸਦਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤੇ |

ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਤਥਾ ਸਚ੍ਛਬ੍ਦਃ ਪਾਰ੍ਥ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ||੧੭-੨੬||

Translation

ਹੇ ਪਾਰਥ! ‘ਸਤਿ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਸਤਿ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚੰਗੇ (ਉੱਤਮ, ਸ਼ੁਭ) ਕਰਮ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 27

ਯਜ੍ਞੇ ਤਪਸਿ ਦਾਨੇ ਚ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ਸਦਿਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ |

ਕਰ੍ਮ ਚੈਵ ਤਦਰ੍ਥੀਯਂ ਸਦਿਤ੍ਯੇਵਾਭਿਧੀਯਤੇ ||੧੭-੨੭||

Translation

ਯੱਗ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਵਿਭਾਗਯੋਗ

ਸ਼੍ਲੋਕ 28

ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਹੁਤਂ ਦਤ੍ਤਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਕृਤਂ ਚ ਯਤ੍ |

ਅਸਦਿਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਰ੍ਥ ਨ ਚ ਤਤ੍ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਨੋ ਇਹ ||੧੭-੨੮||

Translation

ਹੇ ਪਾਰਥ! ਯੱਗ, ਦਾਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕੰਮ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ‘ਅਸਤ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ (ਇਹ) ਵਿਚ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (ਉਸ ਜਗਤ ਵਿਚ) ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ

ੴ ਤਤ੍ਸਦਿਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਸੁਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਮ੍ ਯੋਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਰ੍ਜੁਨਸਂਵਦੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਤ੍ਰਯਯੋਗ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

More than just reading—
Create your own meditative videos.

Transform sacred verses into beautiful, cinematic videos to share with the world. Choose your background, add chanting audio, and spread the light of the Gita in a modern format.

Download the app for these features

  • High-quality background artwork
  • Synced Sanskrit & Meaning text
  • Immersive Chanting & Music
Video Generation Preview

experience the deep immersion

Embark on a cinematic spiritual journey with the full version of Nitya Gita. High-quality chanting, authentic translations, and a peaceful meditation sanctuary in the palm of your hand.