ਅਰ੍ਜੁਨਵਿषਾਦਯੋਗ
ਅਥ ਪ੍ਰਥਮੋऽਧ੍ਯਾਯ
ਸ਼੍ਲੋਕ 1
ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰ ਉਵਾਚ |
ਧਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸਮਵੇਤਾ ਯੁਯੁਤ੍ਸਵਃ |
ਮਾਮਕਾਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਿਮਕੁਰ੍ਵਤ ਸਞ੍ਜਯ ||੧-੧||
Translation
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੰਜਯ! ਧਰਮਭੂਮੀ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਪਾਂਡੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਸ਼੍ਲੋਕ 2
ਸਞ੍ਜਯ ਉਵਾਚ |
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨੀਕਂ ਵ੍ਯੂਢਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਤਦਾ |
ਆਚਾਰ੍ਯਮੁਪਸਂਗਮ੍ਯ ਰਾਜਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ||੧-੨||
Translation
ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਦੀ ਵਿਉਹ-ਰਚਨਾ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਚਾਰਯ ਦ੍ਰੋਣ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿਆ।
ਸ਼੍ਲੋਕ 3
ਪਸ਼੍ਯੈਤਾਂ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਰਾਣਾਮਾਚਾਰ੍ਯ ਮਹਤੀਂ ਚਮੂਮ੍ |
ਵ੍ਯੂਢਾਂ ਦ੍ਰੁਪਦਪੁਤ੍ਰੇਣ ਤਵ ਸ਼ਿष੍ਯੇਣ ਧੀਮਤਾ ||੧-੩||
Translation
ਹੇ ਆਚਾਰਯ! ਆਪਣੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਦ੍ਰੁਪਦਪੁਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਵੱਲੋਂ ਰਚੇ ਵਿਉਹ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਪਾਂਡੁਪੁਤਰਾਂ ਦੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖੋ।
ਸ਼੍ਲੋਕ 4, 5 ਅਤੇ 6
ਅਤ੍ਰ ਸ਼ੂਰਾ ਮਹੇष੍ਵਾਸਾ ਭੀਮਾਰ੍ਜੁਨਸਮਾ ਯੁਧਿ |
ਯੁਯੁਧਾਨੋ ਵਿਰਾਟਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੁਪਦਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰਥਃ ||੧-੪||
ਧृष੍ਟਕੇਤੁਸ਼੍ਚੇਕਿਤਾਨਃ ਕਾਸ਼ਿਰਾਜਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ |
ਪੁਰੁਜਿਤ੍ਕੁਨ੍ਤਿਭੋਜਸ਼੍ਚ ਸ਼ੈਬ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਰਪੁਂਗਵਃ ||੧-੫||
ਯੁਧਾਮਨ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤ ਉਤ੍ਤਮੌਜਾਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ |
ਸੌਭਦ੍ਰੋ ਦ੍ਰੌਪਦੇਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਮਹਾਰਥਾਃ ||੧-੬||
Translation
ਇਸ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਰ ਯੋਧੇ ਹਨ—ਯੁਯੁਧਾਨ, ਵਿਰਾਟ, ਮਹਾਰਥੀ ਦ੍ਰੁਪਦ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ, ਚੇਕਿਤਾਨ, ਬਲਵਾਨ ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ, ਪੁਰੁਜਿਤ, ਕੁੰਤਿਭੋਜ, ਸ਼ੈਬਯ, ਯੁਧਾਮਨਯੁ, ਉੱਤਮੌਜਾ, ਅਭਿਮਨਯੁ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਹਨ।
ਸ਼੍ਲੋਕ 7
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾ ਯੇ ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ |
ਨਾਯਕਾ ਮਮ ਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਤਾਨ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ||੧-੭||
Translation
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ! ਸਾਡੇ ਪੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣ ਲਵੋ; ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਲੋਕ 8 ਅਤੇ 9
ਭਵਾਨ੍ਭੀष੍ਮਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਕृਪਸ਼੍ਚ ਸਮਿਤਿਞ੍ਜਯਃ |
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਮਾ ਵਿਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸੌਮਦਤ੍ਤਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ||੧-੮||
ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਃ ਸ਼ੂਰਾ ਮਦਰ੍ਥੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਤਾਃ |
ਨਾਨਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਹਰਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ ||੧-੯||
Translation
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪ, ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ, ਕਰਣ, ਯੁੱਧ-ਵਿਜੇਤਾ ਕ੍ਰਿਪਾਚਾਰਯ, ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ, ਵਿਕਰਣ ਅਤੇ ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਓਛਾਵਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਤਪਰ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵੀ ਹਨ।
ਸ਼੍ਲੋਕ 10
ਅਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤਦਸ੍ਮਾਕਂ ਬਲਂ ਭੀष੍ਮਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ |
ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਵਿਦਮੇਤੇषਾਂ ਬਲਂ ਭੀਮਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ||੧-੧੦||
Translation
ਭੀਸ਼ਮ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਸਾਡੀ ਸੈਨਾ ਅਪਰੰਪਰ ਜਾਪਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਸੀਮਿਤ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਲੋਕ 11
ਅਯਨੇषੁ ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਯਥਾਭਾਗਮਵਸ੍ਥਿਤਾਃ |
ਭੀष੍ਮਮੇਵਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁ ਭਵਨ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਹਿ ||੧-੧੧||
Translation
ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਡਟੇ ਰਹਿ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਸ਼੍ਲੋਕ 12
ਤਸ੍ਯ ਸਞ੍ਜਨਯਨ੍ਹਰ੍षਂ ਕੁਰੁਵृਦ੍ਧਃ ਪਿਤਾਮਹਃ |
ਸਿਂਹਨਾਦਂ ਵਿਨਦ੍ਯੋਚ੍ਚੈਃ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਦਧ੍ਮੌ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ||੧-੧੨||
Translation
ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੜਦਾਦੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਗਰਜ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ
ਸ਼੍ਲੋਕ 13
ਤਤਃ ਸ਼ਙ੍ਖਾਸ਼੍ਚ ਭੇਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਣਵਾਨਕਗੋਮੁਖਾਃ |
ਸਹਸੈਵਾਭ੍ਯਹਨ੍ਯਨ੍ਤ ਸ ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਤੁਮੁਲੋऽਭਵਤ੍ ||੧-੧੩||
Translation
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੰਖ, ਢੋਲ, ਸਿੰਗ ਆਦਿ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਸੀ
ਸ਼੍ਲੋਕ 14
ਤਤਃ ਸ਼੍ਵੇਤੈਰ੍ਹਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਮਹਤਿ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨੇ ਸ੍ਥਿਤੌ |
ਮਾਧਵਃ ਪਾਣ੍ਡਵਸ਼੍ਚੈਵ ਦਿਵ੍ਯੌ ਸ਼ਙ੍ਖੌ ਪ੍ਰਦਧ੍ਮਤੁਃ ||੧-੧੪||
Translation
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਧਵ (ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ, ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ
ਸ਼੍ਲੋਕ 15
ਪਾਞ੍ਚਜਨ੍ਯਂ ਹृषੀਕੇਸ਼ੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਧਨਞ੍ਜਯਃ |
ਪੌਣ੍ਡ੍ਰਂ ਦਧ੍ਮੌ ਮਹਾਸ਼ਙ੍ਖਂ ਭੀਮਕਰ੍ਮਾ ਵृਕੋਦਰਃ ||੧-੧੫||
Translation
ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਪੰਚਜਨਿਆ ਵਜਾ ਦਿੱਤੀ, ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਦੇਵਦੱਤ ਨੂੰ ਵਜਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੀਮ ਨੇ ਪਾਂਡੂ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ
ਸ਼੍ਲੋਕ 16
ਅਨਨ੍ਤਵਿਜਯਂ ਰਾਜਾ ਕੁਨ੍ਤੀਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ |
ਨਕੁਲਃ ਸਹਦੇਵਸ਼੍ਚ ਸੁਘੋषਮਣਿਪੁष੍ਪਕੌ ||੧-੧੬||
Translation
ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਅਨੰਤ ਵਿਜੇ ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਅਤੇ ਸਹਿਦੇਵ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੁਘੋਸ਼ ਅਤੇ ਮਨੀਪੁਸ਼ਪਕ ਨਾਮਕ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ
ਸ਼੍ਲੋਕ 17 ਅਤੇ 18
ਕਾਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਮੇष੍ਵਾਸਃ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡੀ ਚ ਮਹਾਰਥਃ |
ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਵਿਰਾਟਸ਼੍ਚ ਸਾਤ੍ਯਕਿਸ਼੍ਚਾਪਰਾਜਿਤਃ ||੧-੧੭||
ਦ੍ਰੁਪਦੋ ਦ੍ਰੌਪਦੇਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ |
ਸੌਭਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸ਼ਙ੍ਖਾਨ੍ਦਧ੍ਮੁਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ||੧-੧੮||
Translation
ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯੋਧਾ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ, ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਅਜਿੱਤ ਸੱਤਿਆਕੀ ਹੇ ਰਾਜਨ! ਰਾਜਾ ਦ੍ਰੁਪਦ, ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੌਭਦਰਾ (ਅਭਿਮਨਿਊ) ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ
ਸ਼੍ਲੋਕ 19
ਸ ਘੋषੋ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਣਾਂ ਹृਦਯਾਨਿ ਵ੍ਯਦਾਰਯਤ੍ |
ਨਭਸ਼੍ਚ ਪृਥਿਵੀਂ ਚੈਵ ਤੁਮੁਲੋऽਭ੍ਯਨੁਨਾਦਯਨ੍ (or ਲੋਵ੍ਯਨੁ) ||੧-੧੯||
Translation
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ
ਸ਼੍ਲੋਕ 20
ਅਥ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਨ੍ ਕਪਿਧ੍ਵਜਃ |
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸਮ੍ਪਾਤੇ ਧਨੁਰੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਪਾਣ੍ਡਵਃ |
ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਮਾਹ ਮਹੀਪਤੇ ||੧-੨੦||
Translation
ਹੇ ਮਹੀਪਤੇ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਕਪਿਧਵਾਜ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ
ਸ਼੍ਲੋਕ 21, 22, 23
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ |
ਸੇਨਯੋਰੁਭਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਰਥਂ ਸ੍ਥਾਪਯ ਮੇऽਚ੍ਯੁਤ ||੧-੨੧||
ਯਾਵਦੇਤਾਨ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ੇऽਹਂ ਯੋਦ੍ਧੁਕਾਮਾਨਵਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ |
ਕੈਰ੍ਮਯਾ ਸਹ ਯੋਦ੍ਧਵ੍ਯਮਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਣਸਮੁਦ੍ਯਮੇ ||੧-੨੨||
ਯੋਤ੍ਸ੍ਯਮਾਨਾਨਵੇਕ੍ਸ਼ੇऽਹਂ ਯ ਏਤੇऽਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾਃ |
ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਯੁਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍षਵਃ ||੧-੨੩||
Translation
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ! ਮੇਰਾ ਰਥ ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਵੇਖ ਸਕਾਂ ਕਿ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਲੋਕ 24 ਅਤੇ 25
ਸਞ੍ਜਯ ਉਵਾਚ |
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਹृषੀਕੇਸ਼ੋ ਗੁਡਾਕੇਸ਼ੇਨ ਭਾਰਤ |
ਸੇਨਯੋਰੁਭਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਰਥੋਤ੍ਤਮਮ੍ ||੧-੨੪||
ਭੀष੍ਮਦ੍ਰੋਣਪ੍ਰਮੁਖਤਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਮਹੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍ |
ਉਵਾਚ ਪਾਰ੍ਥ ਪਸ਼੍ਯੈਤਾਨ੍ਸਮਵੇਤਾਨ੍ਕੁਰੂਨਿਤਿ ||੧-੨੫||
Translation
ਸੰਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ-ਹੇ ਭਰਤ (ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ)! ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰੱਥ ਰੱਖਿਆ. .. . ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖੋ"
ਸ਼੍ਲੋਕ 26
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਪਾਰ੍ਥਃ ਪਿਤॄਨਥ ਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ |
ਆਚਾਰ੍ਯਾਨ੍ਮਾਤੁਲਾਨ੍ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਪੌਤ੍ਰਾਨ੍ਸਖੀਂਸ੍ਤਥਾ ||੧-੨੬||
Translation
ਉੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਰਾ, ਦਾਦਾ, ਅਧਿਆਪਕ, ਚਾਚਾ, ਭਰਾ, ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤੇ, ਦੋਸਤ, ਸਹੁਰੇ ਅਤੇ ਜੀਜਾ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਦੇਖਿਆ
ਸ਼੍ਲੋਕ 27
ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਾਨ੍ਸੁਹृਦਸ਼੍ਚੈਵ ਸੇਨਯੋਰੁਭਯੋਰਪਿ |
ਤਾਨ੍ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ ਕੌਨ੍ਤੇਯਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਬਨ੍ਧੂਨਵਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ ||੧-੨੭||
Translation
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਦੇਖ ਕੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਮਨ ਤਰਸ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ
ਸ਼੍ਲੋਕ 28, 29, 30, 31
ਕृਪਯਾ ਪਰਯਾਵਿष੍ਟੋ ਵਿषੀਦਨ੍ਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ |
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ |
ਦृष੍ਟ੍ਵੇਮਂ ਸ੍ਵਜਨਂ ਕृष੍ਣ ਯੁਯੁਤ੍ਸੁਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ||੧-੨੮||
ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਮਮ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਮੁਖਂ ਚ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਯਤਿ |
ਵੇਪਥੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੀਰੇ ਮੇ ਰੋਮਹਰ੍षਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ ||੧-੨੯||
ਗਾਣ੍ਡੀਵਂ ਸ੍ਰਂਸਤੇ ਹਸ੍ਤਾਤ੍ਤ੍ਵਕ੍ਚੈਵ ਪਰਿਦਹ੍ਯਤੇ |
ਨ ਚ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮ੍ਯਵਸ੍ਥਾਤੁਂ ਭ੍ਰਮਤੀਵ ਚ ਮੇ ਮਨਃ ||੧-੩੦||
ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਪਰੀਤਾਨਿ ਕੇਸ਼ਵ |
ਨ ਚ ਸ਼੍ਰੇਯੋऽਨੁਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਜਨਮਾਹਵੇ ||੧-੩੧||
Translation
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਯੁੱਧ ਲਈ ਖੜੇ ਆਪਣੇ ਸਵਜਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਥਰਥਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਾਂਡੀਵ ਹੱਥੋਂ ਫਿਸਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਚਿੱਤ ਭ੍ਰਮਿਤ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਅਸ਼ੁਭ ਹੀ ਅਸ਼ੁਭ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਸਵਜਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕੋਈ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ।
ਸ਼੍ਲੋਕ 32
ਨ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯਂ ਕृष੍ਣ ਨ ਚ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੁਖਾਨਿ ਚ |
ਕਿਂ ਨੋ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਕਿਂ ਭੋਗੈਰ੍ਜੀਵਿਤੇਨ ਵਾ ||੧-੩੨||
Translation
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਨਾ ਰਾਜ ਦੀ, ਨਾ ਸੁਖਾਂ ਦੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਅਤੇ ਭੋਗ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਓਹੀ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਖੜੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਲੋਕ 33 ਅਤੇ 34
ਯੇषਾਮਰ੍ਥੇ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਨੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਭੋਗਾਃ ਸੁਖਾਨਿ ਚ |
ਤ ਇਮੇऽਵਸ੍ਥਿਤਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਨਾਨਿ ਚ ||੧-੩੩||
ਆਚਾਰ੍ਯਾਃ ਪਿਤਰਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ਪਿਤਾਮਹਾਃ |
ਮਾਤੁਲਾਃ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਾਃ ਪੌਤ੍ਰਾਃ ਸ਼੍ਯਾਲਾਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨਸ੍ਤਥਾ ||੧-੩੪||
Translation
ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਰਾਜ, ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਗੁਰੂਜਨ, ਚਾਚਾ, ਪੁੱਤਰ, ਦਾਦਾ, ਸਹੁਰਾ, ਪੋਤਾ, ਸ਼ਿਆਲਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ
ਸ਼੍ਲੋਕ 35
ਏਤਾਨ੍ਨ ਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਘ੍ਨਤੋऽਪਿ ਮਧੁਸੂਦਨ |
ਅਪਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਹੇਤੋਃ ਕਿਂ ਨੁ ਮਹੀਕृਤੇ ||੧-੩੫||
Translation
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ! ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣ ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕਯ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ ਲਈ
ਸ਼੍ਲੋਕ 36
ਨਿਹਤ੍ਯ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਨ੍ਨਃ ਕਾ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨ |
ਪਾਪਮੇਵਾਸ਼੍ਰਯੇਦਸ੍ਮਾਨ੍ਹਤ੍ਵੈਤਾਨਾਤਤਾਯਿਨਃ ||੧-੩੬||
Translation
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਸੁੱਖ ਮਿਲੇਗਾ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਦੋਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਂਗੇ
ਸ਼੍ਲੋਕ 37
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰ੍ਹਾ ਵਯਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਨ੍ਸ੍ਵਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍ |
ਸ੍ਵਜਨਂ ਹਿ ਕਥਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸੁਖਿਨਃ ਸ੍ਯਾਮ ਮਾਧਵ ||੧-੩੭||
Translation
ਹੇ ਮਾਧਵ! ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਸ਼੍ਲੋਕ 38 ਅਤੇ 39
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯੇਤੇ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਲੋਭੋਪਹਤਚੇਤਸਃ |
ਕੁਲਕ੍ਸ਼ਯਕृਤਂ ਦੋषਂ ਮਿਤ੍ਰਦ੍ਰੋਹੇ ਚ ਪਾਤਕਮ੍ ||੧-੩੮||
ਕਥਂ ਨ ਜ੍ਞੇਯਮਸ੍ਮਾਭਿਃ ਪਾਪਾਦਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍ |
ਕੁਲਕ੍ਸ਼ਯਕृਤਂ ਦੋषਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਦ੍ਭਿਰ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨ ||੧-੩੯||
Translation
ਭਾਵੇਂ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋਏ ਇਹ ਲੋਕ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ ਪਰ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਅਸੀਂ, ਜੋ ਕੁਲਕਸ਼ਯ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਬਾਰੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
ਸ਼੍ਲੋਕ 40
ਕੁਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਕੁਲਧਰ੍ਮਾਃ ਸਨਾਤਨਾਃ |
ਧਰ੍ਮੇ ਨष੍ਟੇ ਕੁਲਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮਧਰ੍ਮੋऽਭਿਭਵਤ੍ਯੁਤ ||੧-੪੦||
Translation
ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਧਰਮ (ਪਾਪ) ਸਾਰੇ ਕਬੀਲੇ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਲੋਕ 41
ਅਧਰ੍ਮਾਭਿਭਵਾਤ੍ਕृष੍ਣ ਪ੍ਰਦੁष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ |
ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਦੁष੍ਟਾਸੁ ਵਾਰ੍ष੍ਣੇਯ ਜਾਯਤੇ ਵਰ੍ਣਸਙ੍ਕਰਃ ||੧-੪੧||
Translation
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਪਾਪ ਵਧਣ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਪਲੀਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੇ ਵਰਸਨੀਆ! ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਰਣਸੰਕਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
ਸ਼੍ਲੋਕ 42
ਸਙ੍ਕਰੋ ਨਰਕਾਯੈਵ ਕੁਲਘ੍ਨਾਨਾਂ ਕੁਲਸ੍ਯ ਚ |
ਪਤਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰੋ ਹ੍ਯੇषਾਂ ਲੁਪ੍ਤਪਿਣ੍ਡੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਃ ||੧-੪੨||
Translation
ਉਹ ਜਾਤ-ਪਾਤੀ ਅਤੇ ਕਬੀਲੇ ਨੂੰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਪਿਂਡਾ ਤੇ ਜਲਦਾਨ ਦੇ ਕਰਮ ਕਾਂਡਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਵੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ
ਸ਼੍ਲੋਕ 43
ਦੋषੈਰੇਤੈਃ ਕੁਲਘ੍ਨਾਨਾਂ ਵਰ੍ਣਸਙ੍ਕਰਕਾਰਕੈਃ |
ਉਤ੍ਸਾਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜਾਤਿਧਰ੍ਮਾਃ ਕੁਲਧਰ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਃ ||੧-੪੩||
Translation
ਇਹਨਾਂ ਵਰਣਸੰਕਰ ਕਾਰਕ ਨੁਕਸਾਂ ਕਾਰਨ ਸਨਾਤਨ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਨੁਕਸਾਂ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਸ਼੍ਲੋਕ 44
ਉਤ੍ਸਨ੍ਨਕੁਲਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨ |
ਨਰਕੇ ਨਿਯਤਂ ਵਾਸੋ ਭਵਤੀਤ੍ਯਨੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ (or ਨਰਕੇऽਨਿਯਤਂ) ||੧-੪੪||
Translation
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਧਰਮ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ
ਸ਼੍ਲੋਕ 45
ਅਹੋ ਬਤ ਮਹਤ੍ਪਾਪਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵ੍ਯਵਸਿਤਾ ਵਯਮ੍ |
ਯਦ੍ਰਾਜ੍ਯਸੁਖਲੋਭੇਨ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸ੍ਵਜਨਮੁਦ੍ਯਤਾਃ ||੧-੪੫||
Translation
ਹੇ! ਇਹ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਰਾਜ ਦੇ ਲਾਲਚ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ
More than just reading—
Create your own meditative videos.
Transform sacred verses into beautiful, cinematic videos to share with the world. Choose your background, add chanting audio, and spread the light of the Gita in a modern format.
Download the app for these features
- High-quality background artwork
- Synced Sanskrit & Meaning text
- Immersive Chanting & Music
.jpg)
experience the deep immersion
Embark on a cinematic spiritual journey with the full version of Nitya Gita. High-quality chanting, authentic translations, and a peaceful meditation sanctuary in the palm of your hand.
