अर्जुनविषादयोग
अथ प्रथमोऽध्यायः
श्लोक ४, ५ र ६
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि |
युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ||१-४||
धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् |
पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुंगवः ||१-५||
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् |
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ||१-६||
अनुवाद
।।१.४-६।। यस सेनामा भीम र अर्जुन समान महान् धनुर्धारी वीरहरू छन्; जस्तै युयुधान, विराट, महारथी द्रुपद, धृष्टकेतु, चेकितान, बलवान् काशिराज, पुरुजित्, कुन्तिभोज, नरपुङ्गव शैब्य, पराक्रमी युधामन्यु, बलवान् उत्तमौजा, सुभद्रापुत्र अभिमन्यु र द्रौपदीका पुत्रहरू—यी सबै महारथी हुन्।
श्लोक ८ र ९
भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः |
अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ||१-८||
अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः |
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ||१-९||
अनुवाद
।।१.८-९।। एक त स्वयं तपाईं, भीष्म, कर्ण, युद्धविजयी कृपाचार्य, अश्वत्थामा, विकर्ण र सोमदत्तका पुत्र। मेरा लागि प्राण त्याग्न तयार, अनेक प्रकारका शस्त्रास्त्रले सुसज्जित र युद्धमा कुशल अन्य धेरै शूरवीरहरू पनि छन्।
श्लोक १७ र १८
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः |
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ||१-१७||
द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते |
सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ||१-१८||
अनुवाद
।।१.१७-१८।। श्रेष्ठ धनुर्धारी काशिराज, महारथी शिखण्डी, धृष्टद्युम्न, राजा विराट, अजेय सात्यकि, राजा द्रुपद, द्रौपदीका पुत्रहरू र महाबाहु सुभद्रापुत्र अभिमन्यु—यी सबैले आ-आफ्ना शङ्ख फुके।
श्लोक २०
अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः |
प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः |
हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ||१-२०||
अनुवाद
।।१.२०।। हे राजन्! युद्ध सुरु हुने बेलामा कपिध्वज अर्जुनले धृतराष्ट्रका पुत्रहरूलाई तयार देखेर धनुष उठाए र भगवान् हृषीकेशलाई यी वचन भने।
श्लोक २१, २२ र २३
अर्जुन उवाच |
सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ||१-२१||
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् |
कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे ||१-२२||
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः |
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ||१-२३||
अनुवाद
।।१.२१-२३।। अर्जुनले भने -- हे अच्युत! मेरो रथलाई दुवै सेनाको बीचमा राख्नुहोस्, ताकि म युद्धको इच्छाले उभिएका यी मानिसहरूलाई हेर्न सकूँ कि यस युद्धमा मैले कोसँग लड्नु छ। धृतराष्ट्रका दुर्बुद्धि पुत्रको प्रिय चाहने जो यहाँ भेला भएका छन्, म उनीहरूलाई हेर्न चाहन्छु।
श्लोक २४ र २५
सञ्जय उवाच |
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत |
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ||१-२४||
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् |
उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ||१-२५||
अनुवाद
।।१.२४-२५।। सञ्जयले भने -- हे भारत! अर्जुनले यसो भनेपछि भगवान् हृषीकेशले दुवै सेनाको बीचमा रथ राखेर भीष्म, द्रोण र समस्त राजाका सामु भन्नुभयो, "हे पार्थ! यहाँ भेला भएका कौरवहरूलाई हेर।"
श्लोक २८, २९, ३० र ३१
कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् |
अर्जुन उवाच |
दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ||१-२८||
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति |
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ||१-२९||
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते |
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ||१-३०||
निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव |
न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ||१-३१||
अनुवाद
।।१.२८-३१।। अर्जुनले भने -- हे कृष्ण! युद्धको इच्छाले उपस्थित भएका यी स्वजनलाई देखेर मेरा अङ्गहरू शिथिल भएका छन्, मुख सुकेको छ, शरीरमा कम्पन र रोमाञ्च भइरहेको छ। मेरो हातबाट गाण्डीव खसिरहेको छ, छाला जलिरहेको छ, मन भ्रमित छ। हे केशव! म विपरीत लक्षण देख्दैछु र स्वजनलाई मारेर कुनै कल्याण देख्दिनँ।
श्लोक ३३ र ३४
येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च |
त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ||१-३३||
आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः |
मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ||१-३४||
अनुवाद
।।१.३३-३४।। जसका लागि हामी राज्य र सुख चाहन्छौँ, उनीहरू नै प्राण र धनको आशा त्यागेर युद्धमा उभिएका छन्—आचार्य, पिता, पुत्र, पितामह, मामा, श्वसुर, नाति, साला र अन्य सम्बन्धीहरू।
श्लोक ३८ र ३९
यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः |
कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम् ||१-३८||
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् |
कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ||१-३९||
अनुवाद
।।१.३८-३९।। यद्यपि लोभले भ्रष्टचित्त भएका यी मानिसहरू कुलनाशको दोष र मित्रद्रोहको पाप देख्दैनन्, तर हे जनार्दन! कुलक्षयको दोष जान्ने हामीले यो पापबाट किन नफर्किने?
केवल पढ्न भन्दा धेरै -
आफ्नै ध्यान भिडियो बनाउनुहोस्।
विश्वसँग साझा गर्न पवित्र श्लोकहरूलाई सुन्दर, सिनेमाई भिडियोमा रूपान्तरण गर्नुहोस्। आफ्नो पृष्ठभूमि छान्नुहोस्, मन्त्रहरूको अडियो थप्नुहोस्, र गीताको प्रकाशलाई आधुनिक ढाँचामा फैलाउनुहोस्।
यी सुविधाहरूका लागि एप डाउनलोड गर्नुहोस्
- उच्च गुणस्तरको पृष्ठभूमि कलाकृति
- सिङ्क गरिएको संस्कृत र अर्थ पाठ
- इमर्सिभ चेन्टिङ र सङ्गीत
.jpg)
गहिरो विसर्जनको अनुभव गर्नुहोस्
नित्य गीताको पूर्ण संस्करणका साथ सिनेमाको आध्यात्मिक यात्रा सुरु गर्नुहोस्। उच्च गुणस्तरको मन्त्र, प्रामाणिक अनुवाद, र तपाईँको हातको खुट्टामा शान्तिपूर्ण ध्यान अभयारण्य।
