Chapter 8

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

অথ অষ্টম অধ্যায়ঃ

28 Sections
অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ১

অৰ্জুন উবাচ |

কিং তদ্ ব্ৰহ্ম কিমধ্যাত্মং কিং কৰ্ম পুৰুষোত্তম |

অধিভূতং চ কিং প্ৰোক্তমধিদৈবং কিমুচ্যতে ||৮-১||

অৰ্জুন উবাচ

Translation

অৰ্জুনে সুধিলে - হে পুৰুষোত্তম! সেই ব্ৰহ্ম কি? অধ্যাত্ম কি? কৰ্ম কি? আৰু অধিভূত বুলি কাক কোৱা হৈছে? লগতে অধিদৈৱ বুলি কাক কোৱা হয়?

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ২

অধিয়জ্ঞঃ কথং কোऽত্ৰ দেহেऽস্মিন্মধুসূদন |

প্ৰয়াণকালে চ কথং জ্ঞেয়োऽসি নিয়তাত্মভিঃ ||৮-২||

অৰ্জুন উবাচ

Translation

হে মধুসূদন! এই দেহত অধিয়জ্ঞ কোন আৰু কেনেকৈ অৱস্থিত? আৰু সংযত চিত্তৰ পুৰুষসকলে প্ৰাণত্যাগৰ সময়ত আপোনাক কেনেকৈ জানিব পাৰে?

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ৩

শ্ৰীভগৱানুবাচ |

অক্ষরং ব্ৰহ্ম পরমং স্বভাবোऽধ্যাত্মমুচ্যতে |

ভূতভাবোদ্ভবকরো বিসর্গঃ কৰ্মসংজ্ঞিতঃ ||৮-৩||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

শ্ৰীভগৱানে ক’লে - পৰম অবিনাশী তত্ত্বই ব্ৰহ্ম; নিজৰ স্বৰূপেই অধ্যাত্ম বুলি কোৱা হয়। ভূতসমূহৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশ সাধন কৰা যি বিসৰ্গ (যজ্ঞ), তাকেই কৰ্ম বুলি জনা যায়।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ৪

অধিভূতং ক্ষরো ভাবঃ পুরুষশ্চাধিদৈবতম্ |

অধিয়জ্ঞোऽহমেবাত্র দেহে দেহভৃতাং বর ||৮-৪||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

হে দেহধাৰীসকলৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ অৰ্জুন! নশ্বৰ বস্তুবোৰেই অধিভূত আৰু পুৰুষেই অধিদৈৱ। এই দেহত মই নিজেই অধিয়জ্ঞ।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ৫

অন্তকালে চ মামেব স্মরন্মুত্ত্বা কলেবরম্ |

যঃ প্ৰয়াতি স মদ্ভাবং যাতি নাস্ত্যত্র সংশয়ঃ ||৮-৫||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

যি ব্যক্তিয়ে অন্তিম কালত মোক স্মৰণ কৰি দেহ ত্যাগ কৰে, তেওঁ মোৰ স্বৰূপ লাভ কৰে; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ৬

যং যং বাপি স্মরন্ভাবং ত্যজত্যন্তে কলেবরম্ |

তং তমেবৈতি কৌন্তেয় সদা তদ্ভাবভাবিতঃ ||৮-৬||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

হে কৌন্তেয়! মানুহে অন্তিম কালত যি যি ভাৱক স্মৰণ কৰি দেহ ত্যাগ কৰে, তেওঁ সেই সেই ভাৱতে লীন হৈ সেই অৱস্থাকেই প্ৰাপ্ত হয়।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ৭

তস্মাৎসর্বেষু কালেষু মামনুস্মর যুধ্য চ |

ময়্যর্পিতমনোবুদ্ধির্মামেবৈষ্যস্যসংশয়ঃ ||৮-৭||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

সেয়েহে, তুমি সদায় মোক স্মৰণ কৰা আৰু যুদ্ধ কৰা। মোৰ প্ৰতি অৰ্পিত মন আৰু বুদ্ধিৰে তুমি নিঃসন্দেহে মোক প্ৰাপ্ত হ’বা।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ৮

অভ্যাসযোগযুক্তেন চেতসা নান্যগামিনা |

পরমং পুরুষং দিব্যং যাতি পার্থানুচিন্তয়ন্ ||৮-৮||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

হে পাৰ্থ! অভ্যাসযোগৰ দ্বাৰা যুক্ত হৈ অন্যত্ৰ নুগুৰা চিত্তেৰে যিজন পুৰুষে পৰম দিব্য পুৰুষক চিন্তা কৰে, তেওঁ তেওঁকেই প্ৰাপ্ত হয়।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ৯ আৰু ১০

কবিং পুরাণমনুশাসিতার-

মণোরণীয়ংসমনুস্মরেদ্যঃ |

সর্বস্য ধাতারমচিন্ত্যরূপ-

মাদিত্যবর্ণং তমসঃ পরস্তাৎ ||৮-৯||

প্ৰয়াণকালে মনসাऽচলেন

ভক্ত্যা যুক্তো যোগবলেন চৈব |

ভ্ৰুবোর্মধ্যে প্ৰাণমাবেশ্য সম্যক

স তং পরং পুরুষমুপৈতি দিব্যম্ ||৮-১০||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

যিজন সৰ্বজ্ঞ, পুৰণি, নিয়ন্তা, অণুৰ পৰাও সূক্ষ্মতৰ, সকলোৰে ধাৰক, অচিন্ত্যৰূপ, সূৰ্যৰ দৰে প্ৰকাশমান আৰু অন্ধকাৰৰ পৰা মুক্ত, তেওঁক যিয়ে স্মৰণ কৰে; সেই সাধকে প্ৰাণত্যাগৰ সময়ত যোগবলেৰে ভ্ৰূযুগলৰ মাজত প্ৰাণ স্থাপন কৰি, অচল মনেৰে ভক্তিপূৰ্ণ হৈ সেই পৰম দিব্য পুৰুষক প্ৰাপ্ত হয়।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ১১

যদক্ষরং বেদবিদো বদন্তি

বিশন্তি যদ্যতয়ো বীতরাগাঃ |

যদিচ্ছন্তো ব্ৰহ্মচর্যং চরন্তি

তত্তে পদং সংগ্ৰহেণ প্ৰবক্ষ্যে ||৮-১১||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

বেদজ্ঞসকলে যি অক্ষৰ বুলি কয়, য’ত আসক্তিশূন্য যতিসকলে প্ৰৱেশ কৰে, আৰু যি লাভৰ ইচ্ছাৰে ব্ৰহ্মচৰ্য পালন কৰে, সেই পদ মই তোমাক সংক্ষেপে ক’ম।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ১২ আৰু ১৩

সর্বদ্বারাণি সংযম্য মনো হৃদি নিরুধ্য চ |

মূধ্ন্যাৰ্ধায়াত্মনঃ প্ৰাণমাস্থিতো যোগধারণাম্ ||৮-১২||

ওমিত্যেকাক্ষরং ব্ৰহ্ম ব্যাহরন্মামনুস্মরন্ |

যঃ প্ৰয়াতি ত্যজন্দেহং স যাতি পরমাং গতিম্ ||৮-১৩||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

ইন্দ্ৰিয়ৰ সকলো দুৱাৰ সংযত কৰি, মনক হৃদয়ত আবদ্ধ কৰি, প্ৰাণক মস্তকত স্থাপন কৰি যোগধাৰণাত অৱস্থিত হৈ, যি ব্যক্তিয়ে 'ওঁ' এই একাক্ষৰ ব্ৰহ্ম উচ্চাৰণ কৰি মোক স্মৰণ কৰি দেহ ত্যাগ কৰে, তেওঁ পৰম গতি লাভ কৰে।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ১৪

অনন্যচেতাঃ সততং যো মাং স্মরতি নিত্যশঃ |

তস্যাহং সুলভঃ পাৰ্থ নিত্যযুক্তস্য যোগিনঃ ||৮-১৪||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

হে পাৰ্থ! যিজন ব্যক্তিয়ে সদায় অনন্য চিত্তেৰে মোক স্মৰণ কৰে, সেই নিত্যযুক্ত যোগীৰ বাবে মই অতি সুলভ।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ১৫

মামুপেত্য পুনর্জন্ম দুঃখালয়মশাশ্বতম্ |

নাপ্নুবন্তি মহাত্মানঃ সংসিদ্ধিং পরমাং গতাঃ ||৮-১৫||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

পৰম সিদ্ধি লাভ কৰা মহাত্মাসকলে মোক প্ৰাপ্ত হৈ পুনৰ এই দুখময় আৰু অনিত্য সংসাৰলৈ ঘূৰি নাহে।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ১৬

আব্ৰহ্মভুবনাল্লোকাঃ পুনরাবর্তিনোऽর্জুন |

মামুপেত্য তু কৌন্তেয় পুনর্জন্ম ন বিদ্যতে ||৮-১৬||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

হে অৰ্জুন! ব্ৰহ্মলোকৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সকলো লোক পুনৰাবৰ্তনশীল। কিন্তু হে কৌন্তেয়! মোক প্ৰাপ্ত হ’লে পুনৰ জন্ম নহয়।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ১৭

সহস্ৰযুগপর্যত্তমহর্যদ ব্ৰহ্মণো বিদুঃ |

ৰাত্ৰিং যুগসহস্ৰান্তাং তেऽহোৰাত্ৰবিদো জনাঃ ||৮-১৭||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

যিসকলে জানে যে ব্ৰহ্মাৰ এদিন সহস্ৰ যুগৰ আৰু তেওঁৰ ৰাতিও সহস্ৰ যুগৰ, তেওঁলোকেই দিন আৰু ৰাতিৰ প্ৰকৃত তত্ত্বজ্ঞ।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ১৮

অব্যক্তাদ ব্যক্তয়ঃ সর্বাঃ প্ৰভবন্ত্যহরাগমে |

ৰাত্ৰ্যাগমে প্ৰলীয়ন্তে তত্রৈবাব্যক্তসংজ্ঞকে ||৮-১৮||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

ব্ৰহ্মাৰ দিনৰ আৰম্ভণিতে অব্যক্তৰ পৰা সকলো ব্যক্ত জগতৰ সৃষ্টি হয় আৰু ৰাতিৰ আগমনত সেই অব্যক্ততেই সকলো লীন হৈ যায়।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ১৯

ভূতগ্ৰামঃ স এৱায়ং ভূত্বা ভূত্বা প্ৰলীয়তে |

ৰাত্ৰ্যাগমেऽবশঃ পাৰ্থ প্ৰভবত্যহরাগমে ||৮-১৯||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

হে পাৰ্থ! এই ভূতসমূহ বাৰে বাৰে সৃষ্টি হৈ ৰাতিৰ আগমনত অনিচ্ছাসত্ত্বেও লীন হয় আৰু দিনৰ আগমনত পুনৰ সৃষ্টি হয়।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ২০

পরস্তস্মাত্তু ভাবোऽন্যোऽব্যক্তোऽব্যক্তাৎসনাতনঃ |

যঃ স সর্বেষু ভূতেষু নশ্যৎসু ন বিনশ্যতি ||৮-২০||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

কিন্তু সেই অব্যক্তৰো অতীত আন এক সনাতন অব্যক্ত ভাৱ আছে, যি সকলো ভূত ধ্বংস হ’লেও ধ্বংস নহয়।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ২১

অব্যক্তোऽক্ষর ইত্যুক্তস্তমাহুঃ পরমাং গতিম্ |

যং প্ৰাপ্য ন নিবর্তন্তে তদ্ধাম পরমং মম ||৮-২১||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

যি অব্যক্ত আৰু অক্ষৰ বুলি কোৱা হৈছে, সেয়াই পৰম গতি। য’ত প্ৰৱেশ কৰি কোনো ঘূৰি নাহে, সেয়াই মোৰ পৰম ধাম।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ২২

পুরুষঃ স পরঃ পাৰ্থ ভক্ত্যা লভ্যস্ত্বননয়য়া |

যস্যান্তঃস্থানি ভূতানি যেন সর্বমিদং তততম্ ||৮-২২||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

হে পাৰ্থ! যি পৰম পুৰুষৰ অন্তৰত সকলো ভূত অৱস্থিত আৰু যি সৰ্বব্যাপী, তেওঁক কেৱল অনন্য ভক্তিৰ দ্বাৰাই লাভ কৰিব পাৰি।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ২৩

যত্র কালে ত্বনাবৃত্তিমাবৃত্তিং চৈব যোগিনঃ |

প্ৰয়াতা যান্তি তং কালং বক্ষ্যামি ভরতর্ষভ ||৮-২৩||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

হে ভৰতশ্ৰেষ্ঠ! যি কালত দেহ ত্যাগ কৰি যোগীসকলে পুনৰাবৃত্তিহীন অৱস্থা বা পুনৰাবৃত্তি লাভ কৰে, সেই কালৰ বিষয়ে মই তোমাক ক’ম।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ২৪

অগ্নির্জোতিরহঃ শুক্লঃ ষণ্মাসা উত্তরায়ণম্ |

তত্ৰ প্ৰয়াতা গচ্ছন্তি ব্ৰহ্ম ব্ৰহ্মবিদো জনাঃ ||৮-২৪||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

যি ব্ৰহ্মজ্ঞসকলে অগ্নি, জ্যোতি, দিন, শুক্লপক্ষ আৰু উত্তৰায়ণৰ ছমাহৰ পথৰে গমন কৰে, তেওঁলোকে ব্ৰহ্মক প্ৰাপ্ত হয়।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ২৫

ধূমো ৰাত্ৰিস্তথা কৃষ্ণঃ ষণ্মাসা দক্ষিণায়নম্ |

তত্ৰ চান্দ্ৰমসং জ্যোতির্যোগী প্ৰাপ্য নিবর্ততে ||৮-২৫||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

ধূম, ৰাতি, কৃষ্ণপক্ষ আৰু দক্ষিণায়ণৰ ছমাহৰ পথৰে গৈ যোগীয়ে চন্দ্ৰলোকৰ জ্যোতি প্ৰাপ্ত কৰি পুনৰ সংসাৰলৈ ঘূৰি আহে।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ২৬

শুক্লকৃষ্ণে গতী হ্যেতে জগতঃ শাশ্বতে মতে |

একয়া যাত্যনাবৃত্তিমন্যয়াবর্ততে পুনঃ ||৮-২৬||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

জগতৰ এই শুক্ল আৰু কৃষ্ণ গতি সনাতন বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰে এক পথৰে গ’লে পুনৰাবৃত্তি নহয় আৰু আনটো পথৰে গ’লে পুনৰ জন্ম হয়।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ২৭

নৈতে সৃতী পাৰ্থ জানন্যোগী মুহ্যতি কশ্চন |

তস্মাৎসর্বেষু কালেষু যোগযুক্তো ভবাজুর্ন ||৮-২৭||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

হে পাৰ্থ! এই দুই পথৰ তত্ত্ব জনা কোনো যোগীয়ে কেতিয়াও মোহিত নহয়। সেয়েহে, হে অৰ্জুন! তুমি সদায় যোগযুক্ত হোৱা।

অক্ষৰব্ৰহ্মযোগ

শ্লোক ২৮

বেদেষু যজ্ঞেষু তপঃসু চৈব

দানেষু যৎপুণ্যফলং প্ৰদিষ্টম্ |

অত্যেতি তৎসর্বমিদং বিদিত্বা

যোগী পরং স্থানমুপৈতি চাদ্যম্ ||৮-২৮||

শ্ৰীভগৱানুবাচ

Translation

যোগীয়ে এই সকলো তত্ত্ব জানি বেদপাঠ, যজ্ঞ, তপস্যা আৰু দানৰ ফল অতিক্ৰম কৰি সেই পৰম আৰু আদি স্থান প্ৰাপ্ত হয়।

ওঁ তৎসদিতি শ্ৰীমদ্ভগবদ্গীতা সুপনিষৎসু ব্ৰহ্মবিদ্যায়াং যোগশাস্ত্ৰে শ্ৰীকৃষ্ণার্জুনসংবাদে অক্ষৰব্ৰহ্মযোগো নাম অষ্টমোধ্যায়ঃ

More than just reading—
Create your own meditative videos.

Transform sacred verses into beautiful, cinematic videos to share with the world. Choose your background, add chanting audio, and spread the light of the Gita in a modern format.

Download the app for these features

  • High-quality background artwork
  • Synced Sanskrit & Meaning text
  • Immersive Chanting & Music
Video Generation Preview

experience the deep immersion

Embark on a cinematic spiritual journey with the full version of Nitya Gita. High-quality chanting, authentic translations, and a peaceful meditation sanctuary in the palm of your hand.