Chapter 12

भक्तियोग

अब बाह्रौँ अध्याय

20 Sections
भक्तियोग

श्लोक १

अर्जुन उवाच |

एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते |

ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ||१२-१||

अर्जुन उवाच

Translation

अर्जुनले सोध्नुभयो -- हे कृष्ण, जो भक्तहरू निरन्तर यसरी तपाईंको उपासना गर्दछन् र जो भक्तहरू अक्षर र अव्यक्तको उपासना गर्दछन्, ती दुईमध्ये कुन चाहिँ योगलाई जान्नेमा श्रेष्ठ हुन्?

भक्तियोग

श्लोक २

श्रीभगवानुवाच |

मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते |

श्रद्धया परयोपेताः ते मे युक्ततमा मताः ||१२-२||

श्रीभगवानुवाच

Translation

श्रीभगवान्ले भन्नुभयो -- ममा मनलाई एकाग्र गरी नित्ययुक्त भएका जो भक्तजनहरू परम श्रद्धाका साथ मेरो उपासना गर्दछन्, तिनीहरू नै मेरो मतमा सर्वश्रेष्ठ योगी हुन्।

भक्तियोग

श्लोक ३ र ४

ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते |

सर्वत्रगमचिन्त्यञ्च कूटस्थमचलन्ध्रुवम् ||१२-३||

सन्नियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः |

ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः ||१२-४||

Translation

जो इन्द्रियहरूलाई पूर्णतः नियन्त्रण गरी, सबैमा समभाव राख्ने र सम्पूर्ण प्राणीहरूको हितमा तत्पर रहेर, त्यस अव्यक्त, सर्वव्यापी, अचिन्त्य र अविनाशी स्वरूपको उपासना गर्दछन्, तिनीहरू मलाई नै प्राप्त गर्दछन्।

भक्तियोग

श्लोक ५

क्लेशोऽधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् |

अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्भिरवाप्यते ||१२-५||

Translation

तर ती अव्यक्तमा आसक्त चित्त भएका पुरुषहरूलाई साधना गर्न धेरै कष्ट हुन्छ, किनकि देहधारी जीवहरूका लागि अव्यक्तको मार्ग प्राप्त गर्न अत्यन्त कठिन छ।

भक्तियोग

श्लोक ६ र ७

ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः |

अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ||१२-६||

तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् |

भवामि नचिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ||१२-७||

Translation

तर जो भक्तजनहरू मलाई नै परम लक्ष्य मानी, सम्पूर्ण कर्महरू मलाई अर्पण गरी, अनन्य योगद्वारा मेरो ध्यान गर्दछन्, हे पार्थ! ममा स्थिर चित्त भएका ती भक्तहरूको म छिट्टै नै मृत्युयुक्त संसार-सागरबाट उद्धार गर्दछु।

भक्तियोग

श्लोक ८

मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय |

निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः ||१२-८||

Translation

तिमी आफ्नो मन र बुद्धि ममा नै स्थिर गर, यसपछि तिमी ममा नै निवास गर्नेछौ, यसमा कुनै शंका छैन।

भक्तियोग

श्लोक ९

अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् |

अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय ||१२-९||

Translation

हे धनञ्जय! यदि तिमी आफ्नो मनलाई ममा स्थिर गर्न असमर्थ छौ भने, अभ्यास योगद्वारा मलाई प्राप्त गर्ने इच्छा गर।

भक्तियोग

श्लोक १०

अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव |

मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि ||१२-१०||

Translation

यदि तिमी अभ्यास गर्न पनि असमर्थ छौ भने, मेरा लागि कर्म गर्ने परायण बन। यसरी मेरा लागि कर्म गर्दै तिमी सिद्धि प्राप्त गर्नेछौ।

भक्तियोग

श्लोक ११

अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः |

सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ||१२-११||

Translation

यदि तिमी यो गर्न पनि असमर्थ छौ भने, आत्मसंयमयुक्त भई मेरो योगको आश्रय लिँदै सम्पूर्ण कर्मका फलहरूको त्याग गर।

भक्तियोग

श्लोक १२

श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते |

ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ||१२-१२||

Translation

अभ्यासभन्दा ज्ञान श्रेष्ठ छ, ज्ञानभन्दा ध्यान श्रेष्ठ छ र ध्यानभन्दा कर्मफलको त्याग श्रेष्ठ छ; त्यागबाट तत्कालै शान्ति प्राप्त हुन्छ।

भक्तियोग

श्लोक १३ र १४

अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च |

निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी ||१२-१३||

सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः |

मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः ||१२-१४||

Translation

जो प्राणीहरूप्रति द्वेषरहित, मित्रवत् र करुणावान् छ; जो ममता र अहंकारबाट मुक्त, सुख-दुःखमा सम र क्षमाशील छ, जो सधैं सन्तुष्ट, दृढनिश्चयी र ममा मन-बुद्धि अर्पण गरेको मेरो भक्त छ, ऊ मलाई प्रिय छ।

भक्तियोग

श्लोक १५

यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः |

हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ||१२-१५||

Translation

जसबाट कुनै पनि जीव उद्विग्न हुँदैन र जो स्वयं पनि कसैबाट उद्विग्न हुँदैन, तथा जो हर्ष, अमर्ष, भय र उद्वेगबाट मुक्त छ, त्यो भक्त मलाई प्रिय छ।

भक्तियोग

श्लोक १६

अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः |

सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ||१२-१६||

Translation

जो अपेक्षारहित, शुद्ध, दक्ष, उदासीन, व्यथारहित र सम्पूर्ण कर्महरूको आरम्भ त्याग्ने मेरो भक्त छ, ऊ मलाई प्रिय छ।

भक्तियोग

श्लोक १७

यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति |

शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ||१२-१७||

Translation

जो न हर्षित हुन्छ न द्वेष गर्दछ, न शोक गर्दछ न आकांक्षा राख्दछ, तथा जो शुभ र अशुभ दुवैको त्याग गर्दछ, त्यो भक्तिमान् पुरुष मलाई प्रिय छ।

भक्तियोग

श्लोक १८ र १९

समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः |

शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः ||१२-१८||

तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् |

अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान्मे प्रियो नरः ||१२-१९||

Translation

जो शत्रु र मित्रमा, मान र अपमानमा, चिसो र तातोमा, सुख र दुःखमा सम छ र आसक्तिबाट मुक्त छ; जसलाई निन्दा र स्तुति समान छ, जो मौनी छ, जे प्राप्त हुन्छ त्यसमा सन्तुष्ट छ, जो घरबारविहीन र स्थिर बुद्धिको छ, त्यो भक्तिमान् पुरुष मलाई प्रिय छ।

भक्तियोग

श्लोक २०

ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते |

श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेऽतीव मे प्रियाः ||१२-२०||

Translation

तर जो भक्तहरू श्रद्धावान् भई मलाई नै परम लक्ष्य मान्दछन् र यस धर्ममय अमृतको पालन गर्दछन्, ती भक्तहरू मलाई अतिशय प्रिय छन्।

ॐ तत्सत्, यसरी श्रीमद्भगवद्गीता रूपी उपनिषद् तथा ब्रह्मविद्या र योगशास्त्रमा श्रीकृष्ण र अर्जुनको संवादमा 'भक्तियोग' नामक बाह्रौँ अध्याय पूर्ण भयो।

More than just reading—
Create your own meditative videos.

Transform sacred verses into beautiful, cinematic videos to share with the world. Choose your background, add chanting audio, and spread the light of the Gita in a modern format.

Download the app for these features

  • High-quality background artwork
  • Synced Sanskrit & Meaning text
  • Immersive Chanting & Music
Video Generation Preview

experience the deep immersion

Embark on a cinematic spiritual journey with the full version of Nitya Gita. High-quality chanting, authentic translations, and a peaceful meditation sanctuary in the palm of your hand.