अध्यायहरू 12

भक्तियोग

अब बाह्रौँ अध्याय

20 खण्ड
भक्तियोग

श्लोक १

अर्जुन उवाच |

एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते |

ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ||१२-१||

अर्जुन उवाच

अनुवाद

अर्जुनले सोध्नुभयो -- हे कृष्ण, जो भक्तहरू निरन्तर यसरी तपाईंको उपासना गर्दछन् र जो भक्तहरू अक्षर र अव्यक्तको उपासना गर्दछन्, ती दुईमध्ये कुन चाहिँ योगलाई जान्नेमा श्रेष्ठ हुन्?

भक्तियोग

श्लोक २

श्रीभगवानुवाच |

मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते |

श्रद्धया परयोपेताः ते मे युक्ततमा मताः ||१२-२||

श्रीभगवानुवाच

अनुवाद

श्रीभगवान्ले भन्नुभयो -- ममा मनलाई एकाग्र गरी नित्ययुक्त भएका जो भक्तजनहरू परम श्रद्धाका साथ मेरो उपासना गर्दछन्, तिनीहरू नै मेरो मतमा सर्वश्रेष्ठ योगी हुन्।

भक्तियोग

श्लोक ३ र ४

ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते |

सर्वत्रगमचिन्त्यञ्च कूटस्थमचलन्ध्रुवम् ||१२-३||

सन्नियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः |

ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः ||१२-४||

अनुवाद

जो इन्द्रियहरूलाई पूर्णतः नियन्त्रण गरी, सबैमा समभाव राख्ने र सम्पूर्ण प्राणीहरूको हितमा तत्पर रहेर, त्यस अव्यक्त, सर्वव्यापी, अचिन्त्य र अविनाशी स्वरूपको उपासना गर्दछन्, तिनीहरू मलाई नै प्राप्त गर्दछन्।

भक्तियोग

श्लोक ५

क्लेशोऽधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् |

अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्भिरवाप्यते ||१२-५||

अनुवाद

तर ती अव्यक्तमा आसक्त चित्त भएका पुरुषहरूलाई साधना गर्न धेरै कष्ट हुन्छ, किनकि देहधारी जीवहरूका लागि अव्यक्तको मार्ग प्राप्त गर्न अत्यन्त कठिन छ।

भक्तियोग

श्लोक ६ र ७

ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः |

अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ||१२-६||

तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् |

भवामि नचिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ||१२-७||

अनुवाद

तर जो भक्तजनहरू मलाई नै परम लक्ष्य मानी, सम्पूर्ण कर्महरू मलाई अर्पण गरी, अनन्य योगद्वारा मेरो ध्यान गर्दछन्, हे पार्थ! ममा स्थिर चित्त भएका ती भक्तहरूको म छिट्टै नै मृत्युयुक्त संसार-सागरबाट उद्धार गर्दछु।

भक्तियोग

श्लोक ८

मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय |

निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः ||१२-८||

अनुवाद

तिमी आफ्नो मन र बुद्धि ममा नै स्थिर गर, यसपछि तिमी ममा नै निवास गर्नेछौ, यसमा कुनै शंका छैन।

भक्तियोग

श्लोक ९

अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् |

अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय ||१२-९||

अनुवाद

हे धनञ्जय! यदि तिमी आफ्नो मनलाई ममा स्थिर गर्न असमर्थ छौ भने, अभ्यास योगद्वारा मलाई प्राप्त गर्ने इच्छा गर।

भक्तियोग

श्लोक १०

अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव |

मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि ||१२-१०||

अनुवाद

यदि तिमी अभ्यास गर्न पनि असमर्थ छौ भने, मेरा लागि कर्म गर्ने परायण बन। यसरी मेरा लागि कर्म गर्दै तिमी सिद्धि प्राप्त गर्नेछौ।

भक्तियोग

श्लोक ११

अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः |

सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ||१२-११||

अनुवाद

यदि तिमी यो गर्न पनि असमर्थ छौ भने, आत्मसंयमयुक्त भई मेरो योगको आश्रय लिँदै सम्पूर्ण कर्मका फलहरूको त्याग गर।

भक्तियोग

श्लोक १२

श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते |

ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ||१२-१२||

अनुवाद

अभ्यासभन्दा ज्ञान श्रेष्ठ छ, ज्ञानभन्दा ध्यान श्रेष्ठ छ र ध्यानभन्दा कर्मफलको त्याग श्रेष्ठ छ; त्यागबाट तत्कालै शान्ति प्राप्त हुन्छ।

भक्तियोग

श्लोक १३ र १४

अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च |

निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी ||१२-१३||

सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः |

मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः ||१२-१४||

अनुवाद

जो प्राणीहरूप्रति द्वेषरहित, मित्रवत् र करुणावान् छ; जो ममता र अहंकारबाट मुक्त, सुख-दुःखमा सम र क्षमाशील छ, जो सधैं सन्तुष्ट, दृढनिश्चयी र ममा मन-बुद्धि अर्पण गरेको मेरो भक्त छ, ऊ मलाई प्रिय छ।

भक्तियोग

श्लोक १५

यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः |

हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ||१२-१५||

अनुवाद

जसबाट कुनै पनि जीव उद्विग्न हुँदैन र जो स्वयं पनि कसैबाट उद्विग्न हुँदैन, तथा जो हर्ष, अमर्ष, भय र उद्वेगबाट मुक्त छ, त्यो भक्त मलाई प्रिय छ।

भक्तियोग

श्लोक १६

अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः |

सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ||१२-१६||

अनुवाद

जो अपेक्षारहित, शुद्ध, दक्ष, उदासीन, व्यथारहित र सम्पूर्ण कर्महरूको आरम्भ त्याग्ने मेरो भक्त छ, ऊ मलाई प्रिय छ।

भक्तियोग

श्लोक १७

यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति |

शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ||१२-१७||

अनुवाद

जो न हर्षित हुन्छ न द्वेष गर्दछ, न शोक गर्दछ न आकांक्षा राख्दछ, तथा जो शुभ र अशुभ दुवैको त्याग गर्दछ, त्यो भक्तिमान् पुरुष मलाई प्रिय छ।

भक्तियोग

श्लोक १८ र १९

समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः |

शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः ||१२-१८||

तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् |

अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान्मे प्रियो नरः ||१२-१९||

अनुवाद

जो शत्रु र मित्रमा, मान र अपमानमा, चिसो र तातोमा, सुख र दुःखमा सम छ र आसक्तिबाट मुक्त छ; जसलाई निन्दा र स्तुति समान छ, जो मौनी छ, जे प्राप्त हुन्छ त्यसमा सन्तुष्ट छ, जो घरबारविहीन र स्थिर बुद्धिको छ, त्यो भक्तिमान् पुरुष मलाई प्रिय छ।

भक्तियोग

श्लोक २०

ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते |

श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेऽतीव मे प्रियाः ||१२-२०||

अनुवाद

तर जो भक्तहरू श्रद्धावान् भई मलाई नै परम लक्ष्य मान्दछन् र यस धर्ममय अमृतको पालन गर्दछन्, ती भक्तहरू मलाई अतिशय प्रिय छन्।

ॐ तत्सत्, यसरी श्रीमद्भगवद्गीता रूपी उपनिषद् तथा ब्रह्मविद्या र योगशास्त्रमा श्रीकृष्ण र अर्जुनको संवादमा 'भक्तियोग' नामक बाह्रौँ अध्याय पूर्ण भयो।

केवल पढ्न भन्दा धेरै -
आफ्नै ध्यान भिडियो बनाउनुहोस्।

विश्वसँग साझा गर्न पवित्र श्लोकहरूलाई सुन्दर, सिनेमाई भिडियोमा रूपान्तरण गर्नुहोस्। आफ्नो पृष्ठभूमि छान्नुहोस्, मन्त्रहरूको अडियो थप्नुहोस्, र गीताको प्रकाशलाई आधुनिक ढाँचामा फैलाउनुहोस्।

यी सुविधाहरूका लागि एप डाउनलोड गर्नुहोस्

  • उच्च गुणस्तरको पृष्ठभूमि कलाकृति
  • सिङ्क गरिएको संस्कृत र अर्थ पाठ
  • इमर्सिभ चेन्टिङ र सङ्गीत
Video Generation Preview

गहिरो विसर्जनको अनुभव गर्नुहोस्

नित्य गीताको पूर्ण संस्करणका साथ सिनेमाको आध्यात्मिक यात्रा सुरु गर्नुहोस्। उच्च गुणस्तरको मन्त्र, प्रामाणिक अनुवाद, र तपाईँको हातको खुट्टामा शान्तिपूर्ण ध्यान अभयारण्य।