സാംഖ്യയോഗഃ
അഥ ദ്വിതീയോഽധ്യായഃ
ശ്ലോകം 5
ഗുരൂനഹത്വാ ഹി മഹാനുഭാവാന്
ശ്രേയോ ഭോക്തും ഭൈക്ഷ്യമപീഹ ലോകേ
ഹത്വാര്ഥകാമാംസ്തു ഗുരൂനിഹൈവ
ഭുഞ്ജീയ ഭോഗാന് രുധിരപ്രദിഗ്ധാന് (5)
വിവർത്തനം
മഹാത്മാക്കളായ ഗുരുക്കന്മാരെ ഹനിക്കുന്നതിനേക്കാള് ഈ ലോകത്തില് ഭിക്ഷയെടുക്കുന്നത് പോലും ശ്രേയസ്കരമാണ്. ഗുരുക്കന്മാരെ ഹനിച്ചിട്ട് അര്ത്ഥകാമസ്വരൂപങ്ങളും രക്തം പുരണ്ടതുമായ ഭോഗങ്ങളെ ഈ ലോകത്തില്വെച്ചുതന്നെ ഭുജിക്കണോ?
ശ്ലോകം 6
ന ചൈതദ്വിദ്മഃ കതരന്നോ ഗരീയോ
യദ്വാ ജയേമ യദി വാ നോ ജയേയുഃ
യാനേവ ഹത്വാ ന ജിജീവിഷാമഃ
തേഽവസ്ഥിതാഃ പ്രമുഖേ ധാര്തരാഷ്ട്രാഃ (6)
വിവർത്തനം
രണ്ടിലേതാണ് നമുക്കു കൂടുതല് ശ്രേയസ്കരം എന്ന് അറിഞ്ഞുകൂടാ. ഒന്നുകില് നാം ജയിക്കും. അല്ലെങ്കില് ജയിക്കാതിരിക്കും. ആരെ കൊന്നിട്ട് നാം ജീവിക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലയോ ആ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരാണ് മുമ്പില് വന്നു നില്ക്കുന്നത്.
ശ്ലോകം 7
കാര്പണ്യദോഷോപഹതസ്വഭാവഃ
പൃച്ഛാമി ത്വാം ധര്മ്മസമ്മൂഢചേതാഃ
യച്ഛ്രേയഃ സ്യാന്നിശ്ചിതം ബ്രൂഹി തന്മേ
ശിഷ്യസ്തേഽഹം ശാധി മാം ത്വാം പ്രപന്നം (7)
വിവർത്തനം
ദൈന്യത കൊണ്ടു ബുദ്ധികെട്ടവനും ധര്മ്മ വിഷയത്തില് വിവേകം നശിച്ചവനുമായി അങ്ങയോടു ഞാന് ചോദിക്കുന്നു. യാതൊന്നു തീര്ച്ചയായും ശ്രേയസ്കരമാകുമോ അതെനിക്ക് പറഞ്ഞു തരിക. ഞാന് അങ്ങയുടെ ശിഷ്യനാണ്. അങ്ങയെ ശരണം പ്രാപിച്ച എന്നെ വേണ്ടവണ്ണം ഉപദേശിച്ചാലും.
ശ്ലോകം 8
ന ഹി പ്രപശ്യാമി മമാപനുദ്യാദ്
യച്ഛോകമുച്ഛോഷണമിന്ദ്രിയാണാം
അവാപ്യ ഭൂമാവസപത്നമൃദ്ധം
രാജ്യം സുരാണാമപി ചാധിപത്യം (8)
വിവർത്തനം
ഭൂമിയില് ശത്രുക്കളില്ലാത്തതും സമൃദ്ധിയുള്ളതുമായ രാജ്യവും ദേവന്മാരുടെ മേല് പോലും ആധിപത്യവും ലഭിച്ചാലും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ശോഷിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന എന്റെ ദുഃഖത്തെ അകറ്റുന്ന യതൊന്നും ഞാന് കാണുന്നില്ല.
ശ്ലോകം 11
അശോച്യാനന്വശോചസ്ത്വം പ്രജ്ഞാവാദാംശ്ച ഭാഷസേ
ഗതാസൂനഗതാസൂംശ്ച നാനുശോചന്തി പണ്ഡിതാഃ (11)
വിവർത്തനം
ശ്രീ ഭഗവാന് പറഞ്ഞു: ദുഖിക്കേണ്ടാത്തവരെക്കുറിച്ച് നീ ദുഖിച്ചു പണ്ഡിതന്റെ മട്ടിലുള്ള വാക്കുകള് പറയുകയും ചെയ്യുന്നു. പണ്ഡിതന്മാര് മരിച്ചവരെ കുറിച്ചും മരിക്കാത്തവരെക്കുറിച്ചും അനുശോചിക്കുന്നില്ല.
ശ്ലോകം 14
മാത്രാസ്പര്ശാസ്തു കൌന്തേയ ശീതോഷ്ണസുഖദുഃഖദാഃ
ആഗമാപായിനോഽനിത്യാസ്താംസ്തിതിക്ഷസ്വ ഭാരത (14)
വിവർത്തനം
കുന്തീപുത്രാ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും വിഷയങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സ്പര്ശങ്ങള് ശീതോഷ്ണങ്ങളെയും സുഖദുഃഖങ്ങളെയും നല്കുന്നവയും, വന്നും പോയും ഇരിക്കുന്നവയും അനിത്യങ്ങളുമാണ്. ഭരതവംശത്തില് ജനിച്ചവനെ, അവ നിര്വികാരനായി സഹിച്ചു കൊള്ളുക.
ശ്ലോകം 19
യ ഏനം വേത്തി ഹന്താരം യശ്ചൈനം മന്യതേ ഹതം
ഉഭൌ തൌ ന വിജാനീതോ നായം ഹന്തി ന ഹന്യതേ (19)
വിവർത്തനം
യാതൊരാള് ഈ ആത്മാവിനെ കൊല്ലുന്നവനെന്ന് ധരിക്കുന്നുവോ യാതൊരാള് ഇവനെ കൊല്ലപ്പെട്ടവനായി ഗണിക്കുന്നുവോ, ആ രണ്ടു പേരും വാസ്തവം അറിയുന്നില്ല. ആത്മാവു ആരെയും കൊല്ലുന്നില്ല. ആത്മാവിനെ ആരും കൊല്ലുന്നുമില്ല.
ശ്ലോകം 20
ന ജായതേ മ്രിയതേ വാ കദാചിദ്
നായം ഭൂത്വാ ഭവിതാ വാ ന ഭൂയഃ
അജോ നിത്യഃ ശാശ്വതോഽയം പുരാണോ
ന ഹന്യതേ ഹന്യമാനേ ശരീരേ (20)
വിവർത്തനം
ഈ ആത്മാവ് ഒരിക്കലും ജനിക്കുന്നില്ല. മരിക്കുന്നുമില്ല. ജനിച്ചിട്ട് വീണ്ടും ജനിക്കാതിരിക്കുന്നുമില്ല. ജന്മമില്ലാത്തവനും നിത്യനും സ്ഥിരനും പണ്ടേ ഉള്ളവനുമായ ഇവന് ശരീരം ഹതമാകുമ്പോള് ഹനിക്കപ്പെടുന്നുമില്ല.
ശ്ലോകം 29
ആശ്ചര്യവത്പശ്യതി കശ്ചിദേനം
ആശ്ചര്യവദ്വദതി തഥൈവ ചാന്യഃ
ആശ്ചര്യവച്ചൈനമന്യഃ ശൃണോതി
ശ്രുത്വാപ്യേനം വേദ ന ചൈവ കശ്ചിത് (29)
വിവർത്തനം
ഒരാള് ഇവനെ (ആത്മാവിനെ) ഒരു അത്ഭുതവസ്തു പോലെ കാണുന്നു. മറ്റൊരാള് അതുപോലെ അത്ഭുതവസ്തുപോലെ ഇവനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു. വേറൊരാള് അത്ഭുതവസ്തു പോലെ ഇവനെക്കുറിച്ച് കേള്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശ്രവിച്ചിട്ടും ഒരാളും വേണ്ടവണ്ണം ഇവനെ അറിയുന്നില്ല.
ശ്ലോകം 39
ഏഷാ തേഽഭിഹിതാ സാംഖ്യേ ബുദ്ധിര്യോഗേ ത്വിമാം ശൃണു
ബുദ്ധ്യാ യുക്തോ യയാ പാര്ഥ കര്മബന്ധം പ്രഹാസ്യസി (39)
വിവർത്തനം
നിനക്കു പറഞ്ഞുതന്നു കഴിഞ്ഞ ജ്ഞാനനിഷ്ഠ സാംഖ്യത്തി ലുള്ളതാണ്. കര്മ്മയോഗത്തിനുള്ള ഈ ബുദ്ധിയെയും കേട്ടു കൊള്ളുക. പാര്ത്ഥ, ഈ ബുദ്ധി നേടിയാല് കര്മ്മബന്ധം ഒഴിച്ചുവയ്ക്കാന് നിനക്കു സാധിക്കും.
ശ്ലോകം 40
നേഹാഭിക്രമനാശോഽസ്തി പ്രത്യവായോ ന വിദ്യതേ
സ്വല്പമപ്യസ്യ ധര്മ്മസ്യ ത്രായതേ മഹതോ ഭയാത് (40)
വിവർത്തനം
ഈ കര്മ്മയോഗനിഷ്ഠയില് തുടങ്ങി വെച്ച കര്മ്മത്തിനൊന്നും നാശമില്ല. പാപം സംഭവിക്കുകയുമില്ല. ഈ ധര്മ്മത്തിന്റെ അത്യല്പ്പമായ (വളരെ ചെറിയ തോതിലുള്ള) ആചരണം പോലും വലിയ ഭയത്തില് നിന്നും രക്ഷിക്കുന്നു.
ശ്ലോകങ്ങൾ 42, 43, 44
യാമിമാം പുഷ്പിതാം വാചം പ്രവദന്ത്യവിപശ്ചിതഃ
വേദവാദരതാഃ പാര്ഥ നാന്യദസ്തീതി വാദിനഃ (42)
കാമാത്മാനഃ സ്വര്ഗ്ഗപരാ ജന്മകര്മഫലപ്രദാം
ക്രിയാവിശേഷബഹുലാം ഭോഗൈശ്വര്യഗതിം പ്രതി (43)
ഭോഗൈശ്വര്യപ്രസക്താനാം തയാപഹൃതചേതസാം
വ്യവസായാത്മികാ ബുദ്ധിഃ സമാധൌ ന വിധീയതേ (44)
വിവർത്തനം
പാര്ത്ഥ, വേദത്തില് പറയുന്ന കാര്യത്തില് തല്പരന്മാരും അതില്കവിഞ്ഞു മറ്റൊന്നുമില്ല എന്ന് പറയുന്നവരും, ഭോഗചിത്തരും, സ്വര്ഗ്ഗം കാംക്ഷിക്കുന്നവരുമായവര്ക്ക്, പുനര്ജന്മവും കര്മ്മഫലവും നല്കുന്നതും സുഖാനുഭവത്തെയും ഐശ്വര്യത്തെയും ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ളതും അനേകം സകാമകര്മ്മ ങ്ങളെ പ്രതിപാദിക്കുന്നതുമായ വാക്കുകള് കേട്ട് മനസ്സപഹരിക്ക പ്പെട്ടിരിക്കയാല് സമാധിയില് ഏകാഗ്രത ലഭിക്കുകയില്ല.
ശ്ലോകം 47
കര്മണ്യേവാധികാരസ്തേ മാ ഫലേഷു കദാചന
മാ കര്മഫലഹേതുര്ഭൂര്മാ തേ സംഗോഽസ്ത്വകര്മണി (47)
വിവർത്തനം
പ്രവൃത്തിയില്മാത്രമേ നിനക്കു അധികാരമുള്ളു. ഒരിക്കലും ഫലങ്ങളില് (അതു ലഭിച്ചാലും ലഭിച്ചില്ലെങ്കിലും) ഇല്ല. (അതായതു ഫലം നിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലുള്ളതല്ല). നീ ഫലമുദ്ദേശിചു പ്രവര്ത്തിക്കുന്നവനാകരുത്. അകര്മ്മത്തില് നിനക്കു ആസക്തിയു മരുത്.
ശ്ലോകം 49
ദൂരേണ ഹ്യവരം കര്മ ബുദ്ധിയോഗാദ്ധനഞ്ജയ
ബുദ്ധൌ ശരണമന്വിച്ഛ കൃപണാഃ ഫലഹേതവഃ (49)
വിവർത്തനം
ധനഞജയാ, കര്മയോഗത്തെക്കാള് വളരെ നികൃഷ്ടമാണ് ഫലാപേക്ഷയോടുകൂടി ചെയ്യുന്ന കര്മ്മം. ബുദ്ധിയോഗത്തില് അതായത് സമചിത്തതയോട് കൂടിയ കര്മ്മത്തില് ശരണം തേടുക. ഫലത്തിനുവേണ്ടി കര്മ്മം ചെയ്യുന്നവര് ദീനന്മാരാണ്.
ശ്ലോകം 55
പ്രജഹാതി യദാ കാമാന് സര്വ്വാന് പാര്ഥ മനോഗതാന്
ആത്മന്യേവാത്മനാ തുഷ്ടഃ സ്ഥിതപ്രജ്ഞസ്തദോച്യതേ (55)
വിവർത്തനം
ശ്രീ ഭഗവാന് പറഞ്ഞു: ഹേ പാര്ത്ഥ, മനുഷ്യന് എപ്പോള് ആത്മാവിനാല് ആത്മാവില്ത്തന്നെ സന്തുഷ്ടനായി മനസ്സിലുള്ള എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളേയും (വാസനകളേയും) ഉപേക്ഷിക്കുന്നുവോ, അപ്പോള് അവന് സ്ഥിതപ്രജഞന് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ശ്ലോകം 58
യദാ സംഹരതേ ചായം കൂര്മോംഗാനീവ സര്വ്വശഃ
ഇന്ദ്രിയാണീന്ദ്രിയാര്ഥേഭ്യസ്തസ്യ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠിതാ (58)
വിവർത്തനം
ആമ തന്റെ അവയവങ്ങളെ പ്രതികൂലസാഹചര്യങ്ങളില് എങ്ങിനെ എല്ലാവിധത്തിലും ഉള്വലിക്കുന്നവോ, അതുപോലെ എപ്പോഴാണോ ഒരാള് തന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ശബ്ദസ്പര്ശാദികളായ ഇന്ദ്രിയാര്ത്ഥങ്ങളില്നിന്ന് എപ്പോള് പിന്വലിക്കുന്നത് അപ്പോള് അവന്റെ പ്രജഞ പ്രതിഷ്ഠിതമായിത്തീരുന്നു.
ശ്ലോകങ്ങൾ 62, 63
ധ്യായതോ വിഷയാന് പുംസഃ സംഗസ്തേഷൂപജായതേ
സംഗാത്സഞ്ജായതേ കാമഃ കാമാത്ക്രോധോഽഭിജായതേ (62)
ക്രോധാദ്ഭവതി സമ്മോഹഃ സമ്മോഹാത്സ്മൃതിവിഭ്രമഃ
സ്മൃതിഭ്രംശാദ് ബുദ്ധിനാശോ ബുദ്ധിനാശാത്പ്രണശ്യതി (63)
വിവർത്തനം
വിഷയങ്ങളെ ധ്യാനിക്കുന്ന പുരുഷന്നു അവയില് ആസക്തി ഉണ്ടാകുന്നു. ആസക്തിയില്നിന്നും ആഗ്രഹം ഉണ്ടാകുന്നു. ആഗ്രഹത്തില് നിന്നും കോപം ജനിക്കുന്നു. കോപത്തില്നിന്നും അവിവേകം ഉടലെടുക്കുന്നു. അവിവേകത്തില്നിന്നും ഓര്മ്മക്കേടും ഓര്മ്മക്കേടില്നിന്നും ബുദ്ധിനാശവും ഉണ്ടാകുന്നു. ബുദ്ധിനാശം മൂലം മനുഷ്യന് നശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ശ്ലോകം 69
യാ നിശാ സര്വ്വഭൂതാനാം തസ്യാം ജാഗര്തി സംയമീ
യസ്യാം ജാഗ്രതി ഭൂതാനി സാ നിശാ പശ്യതോ മുനേഃ (69)
വിവർത്തനം
യാതൊന്ന് സര്വ്വപ്രാണികള്ക്കും രാത്രിയായിരിക്കുന്നുവോ, അവിടെ (ആ ബ്രഹ്മത്തില്) ജിതേന്ദ്രിയന് ഉണര്ന്നിരിക്കുന്നു. ഏതൊരു വിഷയാനുഭവത്തില് സര്വ്വപ്രാണികളും ഉണര്ന്നിരി ക്കുന്നുവോ അത് സത്യദര്ശിയായ മുനിക്ക് രാത്രിയാകുന്നു.
ശ്ലോകം 70
ആപൂര്യമാണമചലപ്രതിഷ്ഠം
സമുദ്രമാപഃ പ്രവിശന്തി യദ്വത്
തദ്വത്കാമാ യം പ്രവിശന്തി സര്വ്വേ
സ ശാന്തിമാപ്നോതി ന കാമകാമീ (70)
വിവർത്തനം
സദാ നിറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നാലും സമുദ്രം അക്ഷോഭ്യമായിരി ക്കുന്നുവോ അതുപോലെ കാമങ്ങള് കടന്നുകൂടിമ്പോള് യാതൊരുവന് അക്ഷോഭ്യനായിരിക്കുന്നുവോ അവന് ശാന്തിയെ പ്രാപിക്കും. വിഷയാഭിനിവേശം വിടാത്തവന് ശാന്തി നേടുന്നില്ല.
വെറും വായന മാത്രമല്ല—
നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ധ്യാന വീഡിയോകൾ സൃഷ്ടിക്കുക.
വിശുദ്ധ ശ്ലോകങ്ങളെ ലോകവുമായി പങ്കിടുന്നതിനായി മനോഹരമായ സിനിമാറ്റിക് വീഡിയോകളാക്കി മാറ്റുക. നിങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം തിരഞ്ഞെടുക്കുക, മന്ത്രോച്ചാരണ ഓഡിയോ ചേർക്കുക, ആധുനിക രൂപത്തിൽ ഗീതയുടെ വെളിച്ചം പ്രചരിപ്പിക്കുക.
ഈ ഫീച്ചറുകൾക്കായി ആപ്പ് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുക
- ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള പശ്ചാത്തല കലാസൃഷ്ടി
- സമന്വയിപ്പിച്ച സംസ്കൃതവും അർത്ഥവും
- ആഴത്തിലുള്ള മന്ത്രോച്ചാരണവും സംഗീതവും
ആഴത്തിലുള്ള അനുഭവം ആസ്വദിക്കൂ
നിത്യഗീതയുടെ പൂർണ്ണ പതിപ്പിനൊപ്പം ഒരു സിനിമാറ്റിക് ആത്മീയ യാത്ര ആരംഭിക്കുക. ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള മന്ത്രോച്ചാരണം, ആധികാരിക വിവർത്തനങ്ങൾ, നിങ്ങളുടെ കൈവെള്ളയിൽ ശാന്തമായ ഒരു ധ്യാന സങ്കേതം.