Chapter 6

ध्यान करो

छेमां दिनः

47 Sections
ध्यान करो

छंद 1

श्रीभगवानुवनाचार्यह्। अनाश्रीताः कर्म-फलकार्मकराय। श्यासिनासीचयोगीनिनिराग्निर्नाचक्रियाहा। 6-1।

श्रीभगवानुवाच

Translation

.. 6. 1। श्रीभगवन ने आखेआ, "जेह्ड़ा मनुखा कर्मपाल पर निर्भर होए बगैर अपना फरज़ पूरा करदा ऐ, ओह् संन्यासी ते योगी ऐ, ना जे उʼन्नै अग्ग ते क्रियाएं दा त्याग कीता ऐ।"

ध्यान करो

छंद 2

संन्यासी ओह् योगी ऐ जेह्ड़ा योगी नेईं ऐ।

Translation

.. 6. 2. हे पांडव! जिʼनें गी (शास्त्र) संन्यास आखदे न, उʼनें गी तुस योग मनदे ओ। की जे कोई पुरुश योगी नेईं ऐ जेह्ड़ा अपनी कसमें दा त्याग नेईं करदा।

ध्यान करो

छंद 3

कर्म सारे कम्में दा कारण ऐ। योग सारे दुखें दा कारण ऐ। 6-3।

Translation

.. 6. 3. योग च, कर्म गी उस ऋषि आस्तै साधन (साधना) आखेआ जंदा ऐ जेह्ड़ा अरूद्ध बनने दी इच्छा रखदे न, ते उसी पुरुश आस्तै शमा गी साधन (शांति, संकल्पनासन्यास) आखेआ जंदा ऐ जिसलै ओह् अरूद्ध होई जंदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 4

सर्वसंकल्प गी सन्यासी योगरूद्ध आखेआ जंदा ऐ जिसलै इंद्रियें च कोई क्रिया नेईं होंदी ऐ। 6-4।

Translation

.. 6. 4. जिसलै (साधक) नां इंद्रियें दियें चीजें कन्नै जुड़े दा होंदा ऐ ते नां गै कम्में कन्नै, तां सभनें संकल्पें दे तपस्वी गी योगरूद्ध आखेआ जंदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 5

उधरेयादत्मानत्मानत्मानमवासदाते। आत्मवात्मानो अम्मानो बंदुरत्मानो पुनर्जन्म मंथन। 6-5।

Translation

.. 6. 5. इन्सान गी अपने-आप गी बचाना चाहिदा ते अपने-आप गी खराब नेईं करना चाहिदा। की जे आतमा दी मित्तर ऐ, ते आतमा (मनुखा आप) आतमा (आप) दी वैरी ऐ।

ध्यान करो

छंद 6

मित्रता दी भावना दुश्मनी दी भावना पर जित्त हासल करदी ऐ।

Translation

.. 6. 6। जिस मनुश्ख ने आत्म दे राहें आत्मा (इंद्रियें आदि) गी जित्तेआ ऐ, उंʼदी आतमा उंʼदा मित्तर ऐ, पर अजितेन्द्रिया आस्तै आत्मा इक दुश्मन दे रूपै च स्थित ऐ।

ध्यान करो

छंद 7 ते 8

Jita Prasantasya Paramatma Samadhya: जीतोस्तास्कुधदुकेशु आणि मानापमानायों । 6 - 7. ज्यानविज्यनातास्तास्तात्तमा कुतस्तो विजितेन्द्रिया: युक्ता योगी समालोश्ताश्मकान्चाना: योगी समालोश्ताश्मकानाना: योगी समालोश्ताश्यकानाना: योगी समालोश्यकाना: योजी समालोश्तास्ता कानान्याना: योजितायोजी माह

Translation

.. 6. उस आतमा आस्तै जेह्ड़ी ठंड ते गर्मी च, सुख ते पीड़ च, ते अपमान च शान्ति च ऐ, पूर्ण पुरुषोत्तम भगवान ठीक चाल्ली स्थित न, यानि आत्म-अस्तित्व च न। 6. 8. इक योगी जेह्ड़ा ज्ञान ते विज्ञान कन्नै संतुश्ट होंदा ऐ, जेह्ड़ा अव्यवस्था (कुटस्थ) कोला मुक्त होंदा ऐ ते जितेंद्रिया होंदा ऐ, जेह्ड़ा मिट्टी, पत्थर ते कांसे दे बराबर होंदा ऐ, उसी (परमात्मा कन्नै) संपन्न आखेआ जंदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 9

अनुखनमित्रायुदसिनम मध्यमस्थ वेदेश्य बंधुसु। साधु-श्वापी गी पापें च सिखाया जंदा ऐ। 6-9।

Translation

.. 6. 9. ओह् मनुखा जेह्ड़ा दोस्ताना, मित्तर, वैरी, उदासीन, विचोले, नफरत करने आह्ला ते दासें दे बिच्च ते धर्मी आत्माएं दे बिच्च ते पापीएं दे बिच्च बराबर बिचारै आह्ला होंदा ऐ, ओह् सभनें शा बड्डा होंदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 10

योगी जांजी च चेतना दी सर्वोच्च दशा च होंदा ऐ।

Translation

.. 6. 10. सीमत शरीर ते मन, योगी गी इक सुनसान थाह्र पर, आशा ते आशंका शा मुक्त, इक्कलै होना चाहिदा, ते मन गी लगातार आतमा पर सैट्ट करना चाहिदा।

ध्यान करो

छंद 11 ते 12

नाट्टुचिट्टा नाटिनिचा चलजिनकुशोत्तरम। 6-11। यातचित्तेन्द्रियक्रियाः। उपविश्यासना उन्नज्योद्योगमात्मविशुद्धिये। 6-12। यातचित्तेन्द्रियक्रियाः। उपविश्यासना उन्नज्योद्योगमत्मविशुद्धिये। 6-12

Translation

.. 6. 11. अपनी सीट गी ना बड़ा उच्चा ते ना गै बड़ा खʼल्ल, साफ (साफ) जमीन च, कुश, चिड़ियाघर ते टल्ले कन्नै सैट्ट करियै...। 62. उसलै (आसन च बैठे दा) मन गी एकाग्र करो, मन ते इंद्रियें दे कम्में गी नियंत्रत करियै आत्म-शुद्धि आस्तै योग दा अभ्यास करो।

ध्यान करो

छंद 13 ते 14

विषुव स्थिर नः प्रतिबिंबीत नासिकाएं अपनी दिशा च इशारा कीता ऐ। 6-13। शांत आत्मा अतीत च स्थित ऐ, ब्रह्मा रथ च।

Translation

.. 2. 23। शरीर, सिर ते गर्भाशय ग्रीवा गी बराबर ते स्थिर फड़ियै, दुए दिशाएं च लैने दे बगैर अपने नासिका दे पिछले हिस्से गी देखदा ऐ.... 2. 24। (साधक) गी शांत अंतरात्मा, निडर ते ब्रह्मचारी च बैठना चाहिदा, मन गी नियंत्रत करना चाहिदा, मन गी मेरे कोल लागू करना चाहिदा ते मिगी अंतिम लक्ष्य मनना चाहिदा।

ध्यान करो

छंद 15

Younjanneyavum Sadabhivut Yogi Niyatmanasa: शान्तिन्ति निर्वनापरमाम् में मात्स्थ्यानाम्धित्याम् म्हित् | 6-15 |.

Translation

.. 6. 15. इस चाल्ली, संयमित मन दा योगी, जेह्ड़ा हमेशां मन गी स्थिर करने दी कोशश करदा ऐ, मेरे अंदर शान्ति दे परम निर्वाण (मोक्ष) रूप गी प्राप्त करदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 16

नाट्यश्नतस्तु योग अनुश्ठान ना चैकंतमंशत ऐ। ना चाटी सपने देखने आह्ले जागरतो नाव चार्जुन। 6-16

Translation

.. 6. 16. पर, हे अर्जुन! एह् योग उ 'नें मर्दों आस्तै संभव नेईं ऐ जेह्ड़े मता खा' रदे न जां बिलकुल नेईं खा 'रदे न ते जेह्ड़े मता सो' रदे न जां लगातार जागदे न।

ध्यान करो

छंद 17

युक्ता याहारा युक्ता कर्मसु। युक्ता स्वप्नवत युक्ता योगथा साधना। 6-17।

Translation

.. 6. 17. योग उ 'नें लोकें आस्तै दुख दा इलाज ऐ जेह्ड़े खाने-पीने दे शौकीन ते टहलने आह्ले, भले कम्म करने आह्ले ते सुत्ते दे ते हद्दै तक्कर जागने आह्ले न।

ध्यान करो

छंद 18

जिसलै नियम मन ते आतमा च शामल होंदे न।। 6-18

Translation

.. 6. 18. जिस समें अधीन मन अपने रूप च स्थित होंदा ऐ ते अपने आप च सभनें चीजें शा रहित होंदा ऐ, उसी योगी आखेआ जंदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 19

जिʼयां-जिʼयां दीपो निवतस्तो नेंगटे सोप्मा स्मृति। योगिनो यथचित्तस्य युंजातो योगम स्मृति। 6-19।

Translation

.. 6. 19. जिʼयां-जिʼयां स्पंदनशील हवा दे थाह्र दीवे दी लौ गी बुझाई दित्ता जंदा ऐ, उʼयां-गै योग दा अभ्यास करदे होई ध्यान करने आह्ले योगी दे मन दी उपमा ऐ।

ध्यान करो

छंद 20,21,22,23

जित्थै बी मन योग च तल्लीन ऐ, मन योग च तल्लीन ऐ। जित्थै बी आत्म दा सरोकार ऐ, मन योग च तल्लीन ऐ। जित्थै मन योग च तल्लीन ऐ, मन योग च तल्लीन ऐ।

Translation

.. 6. 2. योग दे अभ्यास कन्नै, ओह् दशा जेह्दे च बेकाबू मन उत्थत होंदा ऐ ते ओह् दशा जेह्दे च आत्म अपने-आप गी अपने अंदर दिक्खेआ करदे होई अपने-आप कन्नै संतुश्ट होंदा ऐ...। 6. 21. ओह् सुख जेह्ड़ा परम, दिव्य ते बुद्घिमान ऐ, ओह् दशा जेह्दे च कोई उस सुख दा अनुभव करदा ऐ ते ओह् सुख जेह्दे च ओह् स्थित ऐ, एह् ध्यानी परतियै कदें बी सार थमां भटकदा नेईं ऐ। 6. 22. जेह्ड़ा हासल कीता जंदा ऐ ओह्दे अलावा ओह् कुसै होर फायदे च विश्वास नेईं करदा ऐ, ते जिसलै ओह् ओह्दे च होंदा ऐ तां ओह् बड़े दुख कन्नै विचलित नेईं होंदा ऐ। 6. 23. दुख दे मौके कन्नै बिदाई होंदी ऐ, जिस्सी 'योग' दे नांऽ कन्नै जानेआ जाना चाहिदा। उस ध्यान (ओह् योग जेह्ड़ा ध्यान योग दा उद्देश ऐ) दा अभ्यास अनकहे मन कन्नै कीता जाना चाहिदा।

ध्यान करो

छंद 24 ते 25

संकल्प प्रभावंक च, आखरकार,।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।।

Translation

.. 6. 24. संकल्प कोला पैदा होने आह्लियें सभनें इच्छाएं गी पूर्ण रूप कन्नै दूर करियै ते हर चाल्ली कन्नै मन दे राहें इंद्रियें गी अपने मतैह्त करियै। 6. 25. हौल़ी-हौल़ी, रोगी बुद्धि दे जरि 'यै, (योगी) उपरमाता (शान्ति) प्राप्त करदा ऐ। मन गी आतमा च सैटल करियै, ओह् कुसै होर चीज दे बारे च नेईं सोचदा।

ध्यान करो

छंद 26

की जे निश्चलता मानसिक बेचैनी ऐ, कोई नियमत आत्मा नेईं ऐ।। 6-26

Translation

.. 6. 26। एह् अस्थिर ते अस्थिर मन गी उ 'नें कारणें कोला रोकदा ऐ जिंʼदे लेई ओह् (मामलें च) भटकदा ऐ ते इसगी आतमा दे नियंत्रण च आह्न्नी दिंदा ऐ, यानि इसगी आतमा च ठीक करी दिंदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 27

प्रशांत-मानस योगिनम सुखमुतमम। उपैती-शांताराजस ब्रह्मभूतमकल्मासम्। 6-27।

Translation

.. 2. 27। एह् ब्रह्मा-निर्मित योगी, जिंʼदा मन शांत ऐ, जेह्ड़ा पाप (अक्लमसम) दे बगैर ऐ ते जिंʼदे राजोगुण (ध्यान भंग) गी शांत कीता गेआ ऐ, पूर्ण सुख प्राप्त करदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 28

युन्जन्नेवम सद्भावना योगी ब्याटकलमासः। सुखेना ब्रह्मसम्पर्शमत्यमत्य सुखमसनुत।। 6-28।

Translation

.. 2. 28। इस चाल्ली, पाप-रहित योगी, जेह्ड़ा हमेशां मन गी आत्म च बसाने दे योग दा अभ्यास करदा ऐ, खुशी-खुशी ब्रह्मसम्परा दा सर्वोच्च आनंद प्राप्त करदा ऐ।

ध्यान करो

आयत 29

सर्वभूतात्ममान सर्वभूतमान दा अवतार ऐ।

Translation

.. 6. 29. योगिक अंतरात्मा ते सर्वदर्शी मन आह्ले योगी सारे भूतें च आतमा ते आतमा च भूत गी देखता ऐ।

ध्यान करो

छंद 30

एह् मां हर थाह्र सब किश देखती ऐ। उंʼदा सुआल नां प्रनाशमी ऐ ते नां प्रनाशती।

Translation

.. 6. 30. ओह् मनुखा जेह्ड़ा मिगी हर थाह्र देखता ऐ ते मेरे अंदर सभनें गी देखता ऐ, में नाश नेईं होंदा (यानी, ओह्दे लेई में नेईं जंदा) ते ओह् मेरे शा बक्ख नेईं ऐ।

ध्यान करो

छंद 31

सर्वव्यापी दशा च, एह् मां भजटेकत्वम च ऐः सर्वव्यापी वर्तमान च बी योगी मेरे च ऐ। 6-31।

Translation

.. 6. 31. योगी जेह्ड़ा एकता च ऐ, जेह्ड़ा सारे भूतें च ऐ, जेह्ड़ा मेरे अंदर ऐ, ओह् मेरे अंदर ऐ, जेह्ड़ा हर चाल्ली कन्नै बर्ताव (जींदा) करदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 32

आत्म-उपम्य गी हर थाह्र समता लभदी ऐ। सुख वा अगर वा दुख सा योगी परमो मतः।। 6-32।

Translation

.. 6. 32। हे अर्जुन! जेह्ड़ा मनुखा अपने रूपै च हर थाह्र समता देखता ऐ, चाहे ओह् सुख जां दुख होन, उसी परम योगी मन्नेआ जंदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 33

अर्जुन उत्सव। योनि योगस्त्वय प्रोक्टाः सम्याने मधुसूदन। में उʼनें गी बेचैनी दी दशा च खड़दे होई नेईं दिक्खेआ। 6-33।

अर्जुन उवाचन

Translation

.. 63. 33। अर्जुन ने आखेआ, "हे मधुसूदन! एह् समता योग जेह्ड़ा तुस आखेआ हा, में बेचैन होने कन्नै मन दी चिरस्थायी दशा नेईं देखता।

ध्यान करो

छंद 34

चांचलम ही मन कृष्ण प्रमथी बलवाद सुद्दुश्करम।

Translation

.. 6. 34। की जे हे कृष्ण! एह् मन अस्थिर ते मजबूत, मजबूत ते दृढ़ ऐ। में इसगी ब 'रें दी चाल्ली नियंत्रत करना बड़ा औखा समझदी आं।

ध्यान करो

छंद 35

श्रीभगवानूचचा। असंशय महामाहाबाहो मनो दुरानिग्रामामारामामा। अभ्यासनेन तु कांतेया वैराग्यगयया। 6-35।

श्रीभगवानुवाच

Translation

.. 6. 35. भगवान आखदे न, "सुनो! निश्चत तौरा पर मन बेचैन ते कठोर दबाऽ आह्ला होने आह्ला ऐ। पर, हे कुंती दे पुत्तर! इसगी अभ्यास ते वैराग्य दे जरि 'यै वश च कीता जाई सकदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 36

असम्यत्मान योग इक खराब बिचार नेईं ऐ। वश्यत्माना तुस जिʼयां चाहियो करी सकदे ओ।

Translation

.. 6. 36। अनियंत्रित मन आह्ले मनुष्या आसेआ योग प्राप्त करना औखा ऐ, पर सुतंतर मन आह्ले मेहनती मनुष्या दे जरि 'यै योग प्राप्त करना संभव ऐ, एह् मेरा बिचार ऐ।

ध्यान करो

छंद 37

अर्जुन उत्सव। आयतीः श्रीधायोपेतो योगच्लितमानसः। कृष्ण अप्राप्य योग सिद्धी दे रस्ते पर चलदे न। । 6-37

अर्जुन उवाचन

Translation

.. 6. 37. अर्जुन ने आखेआ, "ऐ कृष्ण! अधूरे जतन करने आह्ला मनुखा (आयती), जिंʼदे मन गी योग द्वारा चल बनाया गेआ ऐ, बगैर योग दी पूर्णता गी हासल कीते, केह् गति हासल कीती जंदी ऐ?

ध्यान करो

छंद 38

कचिन्नो भायभिव्राश्टशिन्ना भ्रामरिवी नाश्याती। अप्रतितो महाबाहो विमोधो ब्राह्मणः पथ।। 6-38।

Translation

.. 6. 38। ऐ मेरे प्यारे! क्या ओह् ब्राह्मन दे रस्ते च नाश नेईं होई जंदा ऐ, जेह्ड़ा दौनें बक्खी भ्रष्ट होई गेआ ऐ, जिʼयां इक बिच्छुरत बʼल्ल, इक मोहित ते बेसहारा मनुखा?

ध्यान करो

छंद 39

एह् शक्क ऐ जे कृष्ण आखरी न। त्वादन्याः संदिग्ध आखरी नेईं ऐ।

Translation

.. 69. हे कृष्ण! तुस इकलै गै मेरे बारे च इस शक्क गी बगैर कुसै शक दे दूर करने दे काबल ओ। की जे अपने अलावा इस शक्क गी दूर करने आह्ले गी तुप्पना मुमकिन नेईं ऐ।

ध्यान करो

छंद 40

श्री भागवनुवाचा। पार्थ नैवाह नामुत्र बेसहारा ऐ। कल्ल्यांक्रिश्ड दर्गाथिन नेईं जंदा ऐ। 6-40।

श्रीभगवानुवाच

Translation

.. 6. 40। भगवान ने आखेआ, "हे भगवान! ओह् मनुखा नां इस संसार च नाश होई जंदा ऐ ते नां आख़िरत च। ऐ टाट! दुर्गा गी चंगा कम्म करने आह्ला कोई नेईं मिलदा।

ध्यान करो

छंद 41

अव्यय पुण्यक्रणिलोक-अनुस्व-सवतीः समाहा। शुचिन-श्रीमत-गेया-भ्रिस्त-अनुम। 6-41।

Translation

.. 6. 41. योगभ्रष्ट पुरुश गुणवानें दे लोक प्राप्त करदा ऐ, ओह्दे च मते समें तक्कर बस्से दा होंदा ऐ, ते शुद्ध आचरण कन्नै श्रीमंत (धनवान) पुरुशें दे घर च पैदा होंदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 42

जां योगिनामेव कुले सुस्त ऐ। इʼयां दुर्लभ ऐ जे लोक।। 6-42। दे रूप च पैदा होंदे न

Translation

.. 6. 42. जां, (साधक) दा जनम प्रबुद्ध योगियें दे परोआर च होंदा ऐ, पर इस चाल्ली दा जनम निस्सन्देह इस संसार च बड़ा गै बिरला ऐ।

ध्यान करो

छंद 43

जित्थै उʼनें गी पूर्वादिकम दी बुद्घि मिलदी ऐ। जिʼयां के भुयाः विशुद्धु कुरुनंदन। 6-43।

Translation

.. 6. 43। ऐ प्यारे स्वामी! उसलै मनुखा, जेह्ड़ा पैह्लें दे शरीर च हासल कीते गेदे ज्ञान कन्नै संपन्न ऐ, योग दी पूर्णता हासल करने आस्तै होर बी मता जतन करदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 44

Prarabhyāsaṇa tēnave hrīyātē ́ śa ́ śa ́ śa ́ | जुन्यासुरपी योगस्या शबद्रहमातिवर्ते | 6-44.

Translation

.. 6. 44. इʼयै अभ्यास दे कारण, ओह् अभग्य योग दे प्रति आकर्शत होंदा ऐ। जेह्ड़ा छड़ा योग च दिलचस्पी रखदा ऐ ओह् शब्द ब्रह्म गी पार करी लैंदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 45

प्रयासद्यात्मानस्तु योगी विशुद्ध कलिबिशाः। अनेक जन्मसिद्धंतो यति परन गतियम।। 6-45।

Translation

.. 6. 45. पर जेह्ड़ा योगी लगन कन्नै अभ्यास करदा ऐ, सारे पापें शा शुद्ध होंदा ऐ ते केईं जन्में (हौले-हौले) राहें सिद्ध होंदा ऐ, ओह् सर्वोच्च गति प्राप्त करदा ऐ।

ध्यान करो

छंद 46

तपस्वी दा योगिक ज्ञान तपस्वी दे योगिक ज्ञान कोला मता ऐ।

Translation

.. 6. 46। की जे योगी तपस्वियें कोला श्रेष्ठ ऐ ते उʼनें गी उंʼदे शा श्रेष्ठ मन्नेआ जंदा ऐ जिंʼदे कोल ज्ञान ऐ (छड़ा शास्त्रें दा) ते योगी कर्म करने आह्लेएं कोला श्रेष्ठ ऐ, इस करियै, हे अर्जुन, तुस इक योगी बनो।

ध्यान करो

छंद 47

योगनाम सारे ध्यान दे परैंत्त दी आतमा गी बी संदर्भत करदा ऐ।

Translation

.. 6. 47. सभनें योगीएं बिच्चा, जेह्ड़ा बी भक्त योगी मिगी मेरे अंदर मजूद आत्मा (यानी एकता) कन्नै भरोचे, ओह् सभनें शा चंगा ऐ।

ओम ततसदिति श्रीमद भगवदगीता उपनिषत्सु ब्रह्मविद्या योगशास्त्र श्रीकृष्णार्जुनसंवादे आत्मसामयोग नाम छेमां मान्यः

More than just reading—
Create your own meditative videos.

Transform sacred verses into beautiful, cinematic videos to share with the world. Choose your background, add chanting audio, and spread the light of the Gita in a modern format.

Download the app for these features

  • High-quality background artwork
  • Synced Sanskrit & Meaning text
  • Immersive Chanting & Music
Video Generation Preview

experience the deep immersion

Embark on a cinematic spiritual journey with the full version of Nitya Gita. High-quality chanting, authentic translations, and a peaceful meditation sanctuary in the palm of your hand.