गुणा विभाजन
अथ चतुरदाशो अलारी
छंद 1
श्रीभगवानूचास। पर भूयाः ज्ञान दी भविष्यवाणी करना। यज्ञत्व मुन्याः सर्वे पर सिद्धिमितो गत। 14-1।
Translation
.. 14. 1. पूर्ण पुरुषोत्तम भगवान ने आखेआ, "में सभनें शा शैल ज्ञान गी दस्सांगा, एह् जानियै जे केह्ड़े सारे ऋषियें इस (संसार) थमां परम पूर्णता (इस जीवन दे परैंत्त) गी पार करी लैता ऐ।"
छंद 2
एह् ज्ञानमुपाश्रित्य मेरा साधर्म्यमागता ऐ।
Translation
.. 14. 2. जि 'नें लोकें इस ज्ञान दा इस्तेमाल करियै मेरा रूप (सार्धाम्य) हासल कीता ऐ, ओह् सृष्टी दी शुरुआत च पैदा नेईं होंदे न ते विनाश दी अवधि च परेशान नेईं होंदे न।
छंद 3
में अपनी सृष्टी दा ब्रह्म आं। होई सकदा ऐ, भारत सभनें प्राणीएं दा ऐ। 14-3
Translation
.. 14. 3. हे भारत! मेरा महान ब्रह्म-रूप प्रकृति ऐ, ओह् योनि (भूतें दी), जेह्दे च में गर्भ धारण करदी आं। एह्दे शा सारे भूत पैदा होंदे न।
छंद 4
सर्वयोनिशु कौंटेय मूर्तिः संभवतः याहंतीः <unk>
Translation
.. 14. 4. ऐ मेरे प्यारे! सभनें योनियें च पैदा होने आह्लियें सभनें मूर्तियें (शरीरें) दा योनि, गर्भ, महादब्राह्मण ऐ ते में ओह् पिता आं जेह्ड़ा बीज दी स्थापना करदा ऐ।
छंद 5
सत्व राजस्तमा इति गुणः प्रक्रुतिसंभवः। निभ्धनंती महाबाहो देहे देहनामव्यम।। 14-5।
Translation
.. 14. 5. ऐ मेरे प्यारे! सत्व, रजस ते तमस कुदरत थमां प्राप्त त्रै गुण न जेह्ड़े शरीर आह्ली आत्मा गी शरीर कन्नै जोड़दे न।
छंद 6
ततरा सत्व निर्मलत्व तवुकसकम्नामयम। सुखसंगेन बढ्नाती ज्ञानसंगेन संघ। 14-6।
Translation
.. 14. 6. हे अर्जुन! इʼनें (त्र 'ऊं) च, सत्व-गुण निर्मल होने दे कारण चमकदा ते अविनाशी (निरुपद्रव, निर्विकार जां निरोग) ऐ। (एह् जीव गी बद्ध करदा ऐ) सुख दे मोह ते ज्ञान दे मोह कन्नै।
छंद 7
राजो रागटिक विधि त्रिश्नसंगमदभवम। तनिभादनती कौंटे कर्मसंगेन दिनम। 14-7।
Translation
.. 14. 7. ऐ मेरे प्यारे! रागें गी रागें दे रूप च जानियो, जेह्ड़े लालसा ते मोह पैदा करदे न। ओह् भौतिक आत्मा गी क्रियाएं दे मोह कन्नै जोड़दा ऐ।
छंद 8
तमस्तवज्ञंजन विधि मोहनम् सर्वदेहनम्।
Translation
.. 14. 8. ते हे भारत! पता करो जे तमोगुण दा जनम अज्ञानता थमां होआ ऐ। ओह् जेह्ड़ा सारे शरीर-वाहकें (जीव) गी मोहित करदा ऐ। ओह् प्राण, आलस ते नींदर दे जरि 'यै जीव गी बद्ध करदा ऐ।
छंद 9
सत्त्वम सुखे संज्यती राजाः कर्मणी भारत। ज्ञानमावृत्यु तु तमः प्रमादे संज्यतुत। 14-9।
Translation
.. 14. 9. हे भारत! सत्व सुख कन्नै जुड़दा ऐ ते राजोगुण क्रिया कन्नै जुड़दा ऐ, पर तमोगुण ज्ञान गी दोहरांदा ऐ ते जीव गी अनुभव कन्नै जोड़दा ऐ।
छंद 10
राजस्तंभभिभुया सत्व भरत बनी जंदा ऐ। राजा सत्वः तम सत्व तम सत्वः सत्व रजत्व। 14-10।
Translation
.. 14.10। हे भारत! कदें राजें ते तमसें गी दबांदे होई सत्वगुण गी बधाया जंदा ऐ, कदें राजें ते सत्वें गी दबांदे होई तमोगुण गी बधाया जंदा ऐ, ते कदें तमसें ते सत्वें गी दबांदे होई राजोगुण गी बधाया जंदा ऐ।
छंद 11
सारे दरवाज़ें च, शरीर च रोशनी होंदी ऐ।
Translation
.. 14.11। जिसलै इस शरीर दे दरवाजे, यानि सारी इंद्रियां, ज्ञान दे रूप च रोशनी कन्नै जगमगियां न, तां विकसत होने आह्ले सत्व गुण गी जानियो।
छंद 12
लोभः प्रवृत्तिः शुरुआतः कर्मनामसमः स्प्रिहा। राजस्थानी जयंते विवृद्धे भारतर्षभा।। 14-12
Translation
.. 14.12। हे भारत-श्रेष्ठ! जब राजोगुण दा विकास होंदा ऐ तां लालच, प्रवृत्ति, कर्में दी दीक्षा, शम्म ते स्पृहा दी गैरमौजूदगी, एह् सारे पैदा होंदे न।
छंद 13
अप्रकट जुनून ते जुनून ते जुनून।
Translation
.. 14.13। हे प्यारे स्वामी! गायब होना, निष्क्रियता, मोह ते मोह सारे तामोगुना दे विकास कन्नै पैदा होंदे न।
छंद 14
जिसलै आतमा बधी जंदी ऐ, तां शरीर तबाह् होई जंदा ऐ।
Translation
.. 14.14। जिसलै एह् जीव (देभ्रुत) सत्वगुण दी प्रगति च मौत प्राप्त करदा ऐ, तां निर्मल, जेह्ड़ा भले कम्म करने आह्ले लोकें दा स्वर्गीय संसार ऐ, प्राप्त होंदा ऐ।
छंद 15
जलप्रलय शा गुज़रने परैंत्त राजा कर्मसंगी बनी जंदे न। ते प्रलिनस्तमा मुधोनिशा बनी जंदे न। 14-15।
Translation
.. 14.15 राजोगुण दी मौती दे समें उंʼदा जनम कर्मशक्ति (मानव) दुनिया च होआ हा ते तामोगुण दी मौती दे समें उंʼदा जनम मुधोनी च होआ हा।
छंद 16
Karman: सुक्रित्यस्याह: सात्विकाम निर्मलम फल्म | राजसस्तु फल्म धुक्षमाज्याना तमस् फल्म | 14-16 |
Translation
.. 14.16। भले कम्में दा फल सतविक ते निर्मल आखेआ जंदा ऐ। राजोगुण दा फल दुख ऐ ते तमोगुण दा फल अज्ञान ऐ।
छंद 17
सत्वत्संजयते ज्ञानजनास राजशो ग्रीधेच।
Translation
.. 14.17। ज्ञान सत्वगुण थमां पैदा होंदा ऐ। राजोगुण लालच दी बक्खी लेई जंदा ऐ ते तमोगुण मोह, मोह ते अज्ञान दी बक्खी लेई जंदा ऐ।
छंद 18
राजास दा उप्पर जाना ते सत्त्वस्थ च बने रहनाः। घृणित गुणें दा घट्ट होना ते तमस च बने रहनाः।। 14-18।।
Translation
.. 14.18। सत्वगुण च पुरश उच्चे (लोक) च जंदे न; राजें च पुरुश बिच्च (मन लोक) च होंदे न ते जेह्ड़े तमोगुण दी बड़ी घट्ट प्रवृत्ति च होंदे न ओह् खʼल्ल तक्कर पुजदे न।
छंद 19
जिसलै दृश्यात्मक पहलू अनुपात। 14-19। होंदा ऐ तां हेठ लिखे गुणें गी श्रेय देओ।
Translation
.. 14.19। जिसलै द्रष्टा (साधक) कर्ता गी नेईं देखता, यानि जे ओह् त्र 'ऊं गुणें दे अलावा होर किश नेईं समझदे, ते त्र' ऊं गुणें दे अलावा मेरे सार गी जानदे न, तां ओह् मेरे रूप गी हासल करी लैंदा ऐ।
छंद 20
गुणनेतान्तित्य त्रिंदिया देह समुदलवन। जन्म मृत्य्युजरडुः खैरविमुक्त अन्नमृतमुश्नुते। 14-20।
Translation
.. 14.20। एह् शरीर त्र 'ऊं गुणें गी पार करदा ऐ ते पुरुश शरीर दी उत्पत्ति दे कारण जनम, मौत, कीटाणुएं ते दुखें शा मुक्त अमरता प्राप्त करदा ऐ।
छंद 21
अर्जुन उवाचन। कार्लिंगस्ट्रिंगुनाटैंटिटो भाव। कीमाचरः किʼयां चैतंटस्ट्रिंगुनाटैंटिवार्टेट।। 14-21।
Translation
.. 14.21। अर्जुन ने आखेआ, "हे भगवान! इʼनें त्र 'ऊं गुणें शा गुजरने आह्ले इन्सान दियां केह्ड़ियां विशेशतां न? उंʼदा किस चाल्ली दा बर्ताव ऐ? ते, ओह् कुस तरीके कन्नै इʼनें त्र 'ऊं गुणें गी पार करदा ऐ।
छंद 22,23,24,25
श्रीभगवानुवच्छ। प्रकाशदि-वृत्तिमोहमेवचपांडव। निष्ठी वृत्तिमोहः वृत्तिमहः सर्व-सरमपरिटियागी गुणाटासा। 14-25।
Translation
.. <ID1। भगवान ने आखेआ, "हे भगवान! (बुद्घिमान आदमी) रोशनी, प्रवृत्ति, भावनाएं कन्नै नफरत नेईं करदा, उसलै बी जिसलै ओह् उंʼदे बक्खी झुकाए दा होंदा ऐ, ते जिसलै ओह् सेवानिवृत्त होंदा ऐ तां उंʼदी आकांक्षा नेईं करदा ऐ।... 14.23। जेह्ड़ा इक उदासीन दी चाल्ली बैठे दा ऐ, ओह् गुणें शा विचलित नेईं होई सकदा ऐ ते एह् जानदे होई बैठे दा ऐ जे "गुण बर्ताव करदे न" ते उस दशा शा विचलित नेईं होंदा...। 14.24 ओह् जेह्ड़ा सेहतमंद ऐ (रूप च स्थित ऐ), सुख ते पीड़ै च बराबर ऐ, ते मिट्टी, पत्थर ते सुन्ने आस्तै आख ऐ; नेहा बहादुर आदमी प्यारे ते नापसंद मनदा ऐ, ते बदनामी ते आत्म-तरीफ बराबर मनदा ऐ...। 14.25। ओह् जेह्ड़ा सम्मान ते अपमान च बराबर ऐ; दुश्मन ते मित्तर दे हित च बी बराबर, जिʼनें गी सर्वरमाभा परिथागी पुरुष गुणतिता आखेआ जंदा ऐ।
More than just reading—
Create your own meditative videos.
Transform sacred verses into beautiful, cinematic videos to share with the world. Choose your background, add chanting audio, and spread the light of the Gita in a modern format.
Download the app for these features
- High-quality background artwork
- Synced Sanskrit & Meaning text
- Immersive Chanting & Music
experience the deep immersion
Embark on a cinematic spiritual journey with the full version of Nitya Gita. High-quality chanting, authentic translations, and a peaceful meditation sanctuary in the palm of your hand.